Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
I.k.R. DIA ĈV EFK OMANDEJO
La generalon Biegler elsidigis el la aŭtomobilo du anĝeloj en uniformoj de frontaj policistoj, kaptis lin je la kolumo kaj forkondukis en la konstruaĵon supren en la unuan etaĝon.
“Kondutu dece antaŭ sinjoro dio,” ili diris al li ankoraŭ supre antaŭ pordo kaj puŝis lin internen.
Meze de la ĉambro, en kiu sur vandoj pendis portretoj de Francisko Jozefo kaj Vilhelmo, Karolo — la tronsekvanto de Francisko Jozefo, la generalo Viktoro Dankl, la arkiduko Frederiko[245] kaj estro de la generala stabo Konrado von Hötzendorf, staris sinjoro dio.
“Kadeto Biegler,” diris sinjoro dio emfaze, “ĉu vi min ne ekkonas? Mi estas via ekskapitano Ságner de la dekunua marŝkompanio.”
Biegler ŝtoniĝis.
“Kadeto Biegler,” ekparolis denove sinjoro dio, “kiarajte vi alproprigis al vi la titolon de generalmajoro? Kiarajte, kadeto Biegler, vi promenveturis en staba aŭtomobilo sur la ŝoseo inter malamikaj pozicioj?”
“Obee mi raportas…”
“Fermu la faŭkon, kadeto Biegler, se parolas kun vi sinjoro dio.”
“Obee mi raportas,” blekis Biegler ankoraŭfoje.
“Ĉu vi do ne fermos la faŭkon?” alkriis lin sinjoro dio, malfermis la pordon kaj ekkriis: “Du anĝeloj ĉi tien!”
Eniris du anĝeloj kun fusiloj, pendigitaj sur la maldekstra flugilo. Biegler ekkonis en ili Matušičon kaj Batzeron.
Kaj el la buŝo de sinjoro dio sonis voĉo: “Ĵetu lin en latrinon!”
La kadeto Biegler falis ien en teruran fetoron.
Kontraŭ la dormanta kadeto Biegler sidis Matušič kun Batzer, la servosoldato de la kapitano Ságner, kaj senĉese ludis ‘sesdek ses’.
“Tiu ulo ja malodoras kiel sekigita gado,” diris Batzer, kiu rigardis kun intereso, kiel la dormanta kadeto Biegler suspekte skuiĝas, “li devas havi la pantalonon plena.”
“Tio povas okazi al kiu ajn,” diris Matušič filozofie, “lasu lin, eĉ tiel vi lin ne transvestos. Prefere disdonu kartojn.”
Super Budapesto vidiĝis jam brilantaj lumoj kaj super Danubo saltetis lumo de reflektoro.
La kadeto Biegler sonĝis jam denove pri io alia, ĉar li parolis el dormo: “Diru al mia bravega armeo, ke en mia koro ĝi konstruis al si daŭran monumenton de amo kaj dankemo.”
Ĉar ĉe tiuj vortoj li denove komencis sin turni, malodoris tio intensive ĉe la nazo de Batzer, tiel ke tiu rimarkis, forkraĉante: “Li malodoras kiel purigisto de klozetoj, kiel surfekita purigisto de klozetoj.”
Kaj la kadeto Biegler skuiĝis ĉiam pli maltrankvile kaj lia nova sonĝo estis tre fantazia. Li defendis Linzon en la milito pri heredo de la aŭstra trono[246].
Li vidis redutojn, ĉirkaŭbaritajn tranĉeojn kaj palisarojn ĉirkaŭ la urbo. Lia ĉefkomandejo estis ŝanĝita al granda hospitalo. Ĉie ĉirkaŭe kuŝaĉis malsanuloj kaj tenis sin je la ventro. Antaŭ palisaroj de la urbo Linz rajdveturis francaj dragonoj de Napoleono la unua.
Kaj li, komandanto de la urbo, staris super tiu teruraĵo, ankaŭ tenis sin je la ventro kaj kriis al franca parlamentario: “Sciigu al via imperiestro, ke mi ne kapitulacos…”
Poste kvazaŭ la ventrodoloro subite malaperus, li impetas kun bataliono trans palisarojn eksteren el la urbo al vojo de gloro kaj venko kaj vidas, kiel la ĉefleŭtenanto Lukáš per sia brusto ekkaptas sabrobaton fare de franca dragono, baton, kiu estis destinita al li, Biegler, la komandanto de la sieĝata Linz.
La ĉefleŭtenanto Lukáš mortas ĉe liaj piedoj kun ekkrio:
“Viro kia vi, sinjoro kolonelo, estas pli grava ol ia sensignifa ĉefleŭtenanto!”
La defendanto de Linz deturnas sin kun emocio de la mortanto, kiam subite alflugas kartoĉo kaj ekbatas Biegleron sur la sidvangajn muskolojn.
Biegler aŭtomate ekpalpas malantaŭen sur sian pantalonon kaj sentas ion malsekan, io algluiĝa ŝmiriĝas sur lia mano. Li krias: “Sanitara servo! Sanitara servo!” kaj falas de sur la ĉevalo…
Batzer kun Matušič levis la kadeton Biegler de la planko, kien li rulfalis de sur la benko, kaj kuŝigis lin reen sur lian lokon.
Poste Matušič iris al la kapitano Ságner kaj anoncis, ke pri la kadeto Biegler okazas strangaj aferoj.
“Tio ŝajne ne estas sekve de tiu konjako,” li diris, “pli probable povus temi pri ĥolero. La kadeto Biegler ĉie en stacioj trinkis akvon. Mi vidis lin en Moson, ke…”
“Ĥolero ne progresas tiel rapide, Matušič, diru al sinjoro doktoro en la apuda kupeo, ke li iru lin trarigardi.”
Al la bataliono estis alkomandita “milita doktoro”, hardita studento de medicino, germano Welfer. Li sciis drinki, interbatiĝi, kaj ĉe tio li havis medicinon en la kapo. Li trapasis medicinajn fakultatojn en diversaj universitataj urboj de Aŭstri-Hungario kaj praktikon en la plej diversaj hospitaloj, sed al la doktora ekzameno li ne submetiĝis pro tiu simpla fakto, ke en la testamento, kiun lia onklo postlasis al siaj heredantoj, estis tio, ke al la studento de medicino Frederiko Welfer estu elpagata ĉiujare stipendio ĝis tiu tempo, kiam Frederiko Welfer ricevos kuracistan diplomon.
Tiu ĉi stipendio estis proksimume kvaroble pli alta ol salajro de malsanuleja asistanto, kaj MUC[247] Frederiko Welfer zorge klopodis prokrasti sian nomumon al doktoro pri ĉia kuracado por la tempo kiom eble plej malproksima.
La heredantoj preskaŭ krevis pro furiozo. Ili proklamis lin idioto, faris provojn altrudi al li riĉajn fianĉinojn, por senigi sin de li. Por kolerigi ilin ankoraŭ pli, MUC Frederiko Welfer, ano de proksimume dek du studentaj germanaj societoj, eldonis kelke da kolektoj de tre bonaj poemoj en Vieno, Lepsiko, Berlino. Li skribis artikolojn por “Simplicissimus[248]” kaj studis plu, kvazaŭ okazus nenio.
Sed venis la milito, kiu perfide enfalis en la dorson de MUC Frederiko Welfer.
La poeton de libroj: “Ridiĝintaj kantoj”, “Kruĉo kaj la scienco”, “Fabeloj kaj alegorioj” oni tute malhoneste rekrutis kaj unu heredanto en la ministerio de milito aranĝis, ke la senartifika Frederiko Welfer faris “militan doktoran ekzamenon”. Li faris ĝin skribe. Li ricevis vicon da demandoj, kiujn ĉiujn li respondis stereotipe: “Leku al mi la anuson!” Post tri tagoj anoncis al li kolonelo, ke Welfer ricevis diplomon de doktoro pri ĉia kuracado, ke jam longe li estis matura por esti doktoro, ke la ĉefa stabkuracisto alkomandas lin al rezerva hospitalo kaj de lia konduto dependas rapida avanco, ke kvankam en diversaj universitataj urboj li havis interbatiĝojn kun oficiroj, tion ĉion oni pri li scias, nun en la milito oni ĉion tion forgesas.
La aŭtoro de poemlibro “Kruĉo kaj la scienco” ekmordetis la lipojn kaj iris servi.
Post kiam malkaŝiĝis kelke da okazoj, ke li kondutis al soldatoj-pacientoj neordinare afable, plilongigante ilian restadon en la hospitalo kiom eblis, kiam estis devizo: “Kuŝaĉu tio en hospitalo aŭ prefere mortaĉu en tranĉeoj — mortaĉu tio en hospitalo aŭ en disvolvita soldatlinio”, oni sendis doktoron Welfer kun la dekunua marŝbataliono al la fronto.
Aktivaj oficiroj de la bataliono vidis en li ion malplivaloran. Ankaŭ rezervaj oficiroj lin ne atentis kaj ne ligis kun li amikecon, por ke ankoraŭ neplivastiĝu la abismo inter ili kaj la aktivaj oficiroj.
La kapitano Ságner nature sentis sin esti multe pli nobla ol tiu iama MUC, kiu dum siaj longjaraj studoj batregalis tiom multe da oficiroj. Kiam doktoro Welfer, la “milita doktoro”, lin laŭiris, Ságner lin eĉ ne ekrigardis kaj plu parolis kun la ĉefleŭtenanto Lukáš pri io tute sensignifa, ekzemple ke ĉe Budapesto oni kulturas kukurbojn, al kio la ĉefleŭtenanto Lukáš respondis, ke kiam li estis en tria klaso de oficirlernejo, kun kelkaj kamaradoj en civila vesto ili vizitis Slovakion kaj venis al slovaka evangelia parokestro. Ke tiu donis al ili rostitan porkaĵon kun kukurbo preparita kiel saŭrkraŭto, verŝis al ili vinon kaj diris:
245
— Vilhelmo: germana imperiestro, laŭ kies instigo Aŭstrio komencis la militon
— Karolo: arkiduko, kiu post morto de Fracisko Jozefo la unua iĝis imperiestro sub la nomo Karolo la unua
— la generalo Viktoro Dankclass="underline" kavaleria generalo en Galicio, kiu tie mortkondamnis multe da civiluloj
— la arkiduko Frederiko: ĉefkomandanto de la aŭstri-hungara armeo, kondukanta tre krude precipe kontraŭ slavoj.
246
Linz: urbo en norda Aŭstrio.
— …la milito pri heredo de la aŭstra trono: post morto de Karolo la sesa regis lia filino Maria Tereza, sed la tronon pretendis ankaŭ bavara arkiduko Karolo Alberto. Eksplodis “militoj pri heredo de la aŭstra trono” (1740-1748), en kiu militis Prusio, Bavario kaj Francio unuflanke kaj Aŭstrio kun Anglio aliflanke.
247
mallongigo el komencaj literoj de la latina “Medicinae Universae Candidatus” — titolo, kiun uzis (uzas) studentoj de medicino.
248
iama germana humura kaj satira revuo, eldonata ekde la jaro 1896.