Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Obee mi raportas, ke la kuriero de la dekunua kompanio Švejk…”
“Donu al mi trankvilon pri Švejk,” ekkriis la kapitano Ságner, “ne imagu, kadeto Biegler, ke vi faros iajn intrigojn kontraŭ la ĉefleŭtenanto Lukáš. Švejkon ni tien sendis… Vi rigardas min tiel, kvazaŭ vi opinius, ke mi emas vin persekuti… Jes, mi emas vin persekuti, kadeto Biegler… Se vi ne scias respekti vian superulon, klopodas lin mistifiki, mi maldolĉigos al vi la soldatservon tiel, ke vi, kadeto Biegler, rememoros la fervojan stacion Györ… Fanfaroni per siaj teoriaj scioj… Atendu, kiam ni estos en la fronto… Kiam mi ordonos al vi iri kiel oficira patrolo trans pikdratajn barilojn… Via raporto? Ankaŭ tiun raporton vi ne donis al mi, kiam vi venis… Eĉ teorie ne, kadeto Biegler…”
“Obee mi raportas, sinjoro kapitano[235] ke anstataŭ dek kvin dekagramoj da hungara salamo la viraro ricevis po du bildkartoj. Mi petas, sinjoro kapitano…”
La kadeto Biegler enmanigis al la komandanto de la bataliono du el tiuj bildkartoj, kiujn eldonis direkcio de la milita arkivo en Vieno, kies estro estis infanteria generalo Wojnowich. Sur unu flanko estis karikaturo de rusa soldato, rusa terkulturisto kun harkovrita mentono, kiun ĉirkaŭpremas skeletulo. Sub la karikaturo estis teksto:
“La tago, kiam la perfida Rusio mortaĉos, estos la tago de liberigo por la tuta nia monarkio.”
La alia bildkarto devenis de Germanio. Estis tio germana donaceto al aŭstri-hungaraj soldatoj. Supre estis: ‘Viribus unitis’, sub tio bildeto de pendumita siro Eduardo Grey[236] kaj sube sub li gaje soldatsalutas aŭstra kaj germana soldato.
La poemeton oni transprenis el la libro de Greinz “Fera pugno”. Ŝercetoj je la konto de niaj amikoj, pri kiuj germanaj ĵurnaloj skribis, ke la versoj de Greinz estas kiel skurĝobatoj, ĉe kio ili enhavas veran senbridan humuron kaj nesupereblan spriton.
Teksto sub la pendumilo, en traduko:
La kapitano Ságner ankoraŭ ne finlegis tiujn ĉi versojn de “senbrida humuro kaj nesuperebla sprito”, kiam la stabvagonon enfalis la bataliona kuriero Matušič.
La kapitano Ságner sendis lin al telegrafa centralo de la stacia soldatkomandejo, ĉu eble ne venis aliaj dispozicioj, kaj Matušič alportis telegramon de la brigado. Sed ne necesis preni ŝlosilon por deĉifrado. La telegramo estis simpla, neĉifrita: “Rapide kuirpretigi manĝon kaj poste marŝi al Sokal’.” La kapitano Ságner nekredeme ekskuis la kapon.
“Obee mi raportas,” diris Matušič, “komandanto de la stacio petas vin veni al li por interparolo. Estas tie ankoraŭ unu telegramo.”
Poste estis tre konfidenca interparolo inter la komandanto de la stacio kaj la kapitano Ságner.
La unua telegramo devis esti transdonita, eĉ se ĝi havis tre suprizigan enhavon, se la bataliono troviĝas en la stacio Györ: “Rapide kuirpretigi manĝon kaj poste marŝi al Sokal’.” Ĝi estis adresita neĉifrite al marŝbataliono de la naŭdekunua regimento kun kopio por marŝbatalino de la sepdekkvina regimento, kiu estis ankoraŭ malantaŭe. La subskribo estis ĝusta: komandanto de la brigado Ritter von Herbert.
“Tre konfidenca afero, sinjoro kapitano,” diris la soldata komandanto de la stacio mistere. “Sekreta telegramo de via divizio. La komandanto de via brigado freneziĝis. Oni forveturigis lin en Vienon, post kiam li dissendis de la brigado ĉiuflanken kelkajn dekduojn da similaj telegramoj. En Budapesto vi certe vidos novan telegramon. Ĉiujn liajn telegramojn nature necesas nuligi, sed koncerne tion ni ankoraŭ ne ricevis ian ordonon. Kiel mi diras, mi havas nur ordonon de la divizio, ke neĉifritajn telegramojn oni malatentu. Transdoni ilin mi devas, ĉar rilate tion mi ne ricevis respondon de miaj instancoj. Pere de miaj instancoj mi informiĝis ĉe la komandejo de la armea korpuso kaj oni min enketas…”
“Mi estas aktiva oficiro de malnova pioniraro,” li aldonis, “mi partoprenis la konstruon de nia strategia fervoja linio en Galicio…”
“Sinjoro kapitano,” li diris post momento, “nin oni sendu al la fronto, la maljunajn harditajn ulojn! En la ministerio de milito estas nun da tiuj civiluloj-inĝenieroj de fervojo kun ekzameno de unujara volontulo kiel da hundoj… Cetere, post kvaronhoro vi denove pluveturas… Mi memoras nur tion, ke foje en praga oficirlernejo, kiel unu el la pli alta klaso, mi helpis levi vin al reko. Tiam ni ambaŭ havis malpermeson iri eksteren. Vi interbatiĝis kun germanoj en la klaso[237] Kun vi estis tie ankaŭ Lukáš. Vi estis la plej bonaj amikoj. Kiam ni ricevis ĉi tien telegramon kun listo de oficiroj de la marŝbataliono, kiuj traveturas la stacion, mi klare rememoris… Estas tio jam sufiĉe da jaroj… La kadeto Lukáš estis al mi tiam tre simpatia…”
La tuta parolo impresis la kapitanon Ságner tre malagrable. Li tre bone ekkonis tiun, kiu kun li parolis kaj kiu en oficirlernejo kondukis opozicion kontraŭ aŭstrismo, kion pli poste elbatis el iliaj kapoj la klopodo fari karieron. La plej malagrabla estis al li la mencio pri la ĉefleŭtenanto Lukáš, kiu kompare kun li estis ĉie pro kia ajn kaŭzo forpuŝata.
“La ĉefleŭtenanto Lukáš,” li diris emfaze, “estas tre bona oficiro. Kiam la trajno veturas?”
La komandanto de la stacio ekrigardis la poŝhorloĝon. “Post ses minutoj.”
“Mi iras”, diris Ságner.
“Mi opiniis, ke vi ion al mi diros, Ságner.”
“Do saluton!” respondis Ságner[238] kaj eliris antaŭ la konstruaĵon de la stacia komandejo.
Kiam la kapitano Ságner antaŭ la forveturo de la trajno revenis en la stabvagonon, li trovis ĉiujn oficirojn sur sia loko. En grupetoj ili ludis cvikon (frische viere[239]), nur la kadeto Biegler ne ludis.
Tiu foliumis en amaso da komencitaj manuskriptoj pri militaj scenoj, ĉar li volis eminentiĝi ne nur sur la milita kampo, sed ankaŭ kiel literatura fenomenulo, priskribanta militajn okazaĵojn. La viro de strangaj flugiloj kun ‘fiŝvosto’ volis esti elstara milita verkisto. Liaj literaturaj provoj komenciĝis per multpromesaj titoloj, en kiuj respeguliĝis tiutempa militarismo, sed kiuj ankoraŭ ne estis prilaboritaj, tiel ke sur paperfolioj restis nur titoloj de estontaj verkoj.
“Karakteroj de soldatoj el la granda milito. — Kiu komencis la militon? — La politiko de Aŭstri-Hungario kaj estiĝo de la mondmilito. — Militaj notoj. — Aŭstri-Hungario kaj la mondmilito. — La instruo el la milito. — Populara prelego pri eksplodo de la milito. — Milite-politikaj meditoj. — Glora tago de Aŭstri-Hungario. — Slava imperialismo kaj la mondmilito. — Dokumentoj el la milito. — Dokumentoj al la historio de la mondmilito. — Taglibro de la mondmilito. — Ĉiutaga trarigardo pri la mondmilito. — La unua mondmilito. — Nia dinastio en la mondmilito. — La nacioj de aŭstri-hungara monarkio kun armiloj en la mano. — Monda lukto pri potenco. — Miaj spertoj en la mondmilito. — Kroniko de mia militiro. — Kiel batalas la malamikoj de Aŭstri-Hungario. — Kies estas la venko? — Niaj oficiroj kaj niaj soldatoj. — Memorindaj faroj de miaj soldatoj. — El la tempo de la granda milito. — Pri batalbruego. — La libro pri aŭstri-hungaraj herooj. — La fera brigado. — Kolekto de miaj leteroj el la fronto. — La herooj de nia marŝbataliono. — Kompendio por soldatoj en la fronto. — Tagoj de bataloj kaj tagoj de la venko. — Kion mi vidis kaj spertis sur batalkampo. — En tranĉeoj. — La oficiro rakontas… — Kun filoj de Aŭstri-Hungario antaŭen! — Malamikaj aeroplanoj kaj nia infanterio. — Post la batalo. — Niaj artilerianoj, fidelaj filoj de sia patrujo. — Eĉ se irus kontraŭ ni ĉiuj diabloj… — Defensiva kaj ofensiva milito. — Sangon kaj feron. — Venkon aŭ morton. — Niaj herooj en kaptiteco.”
235
Ĉiuj interparoloj inter oficiroj nature okazas en la germana lingvo…
236
Eduardo Grey (1862-1933), komence de la unua mondmilito angla ministro de eksterlandaj aferoj. Germanaj imperialistoj al li riproĉis, ke Anglio en aŭgusto 1914 deklaris la militon al Germanio, kvankam li kelkfoje anoncis, ke Anglio ne militos. Se Anglio jam en julio 1914 klare proklamus sian intencon eniri la militon en la okazo, ke la germanoj invados Francion kaj Belgion, Germanio laŭdire ne enmiksus sin en la militon.
237
En germana interparolo, kiun tiuj du kondukis inter si: “Tiam vi ankaŭ interbatiĝis kun germanaj kunlernantoj.”.
238
En la interparolo: “Do: Saluton!”.
239
germana popolnomo por la kartludo “cviko”.