Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Ĉu estas al vi malbone, sinjoro ĉefleŭtenanto?” demandis Švejk kun intereso, kiam pala ĉefleŭtenanto Lukáš altenis sin je akvorezervuja ŝtupeto de la senfajra lokomotivo.
Sur lia pala vizaĝo ne vidiĝis kolera mieno. Estis tio io senespere senespera.
“Daŭrigu, Švejk, daŭrigu, jam tio indiferentas, jam estas bone…”
“Kiel mi diras,” sonis la mola voĉo de Švejk sur forlasitaj reloj, “ankaŭ mi samopiniis. Foje mi aĉetis sangoplenan romanon pri Rosza Szavan el la Bakona-arbaro[234] kaj mankis tie la unua parto, mi do devis konjekti pri tiu komenco, kaj eĉ ĉe tia rabmurda historio oni ne povas malhavi la unuan parton. Tiel estis al mi tute klare, ke estas propre superflue, se sinjoroj oficiroj legus unue la duan parton kaj poste la unuan, kaj kiel stulte aspektus, se mi sciigus ĉe la bataliono tion, kion oni diris en la regimenta kancelario, ke sinjoroj oficiroj jam scias, kiun parton legi. Tio pri tiuj libroj ĉiuflanke ŝajnis al mi terure okulfrapa kaj mistera, sinjoro ĉefleŭtenanto. Mi sciis, ke sinjoroj oficiroj ĝenerale malmulte legas, kaj se estas batalbruego…”
“Švejk, lasu al vi tiujn idiotaĵojn,” ekĝemis la ĉefleŭtenanto Lukáš.
“Mi ja demandis vin ankaŭ tuj telefone, sinjoro ĉefleŭtenanto, ĉu vi deziras tuj ambaŭ partojn samtempe, kaj vi diris al mi ĝuste kiel nun, ke mi lasu al mi tiujn idiotaĵojn, laŭdire ke vi ne kuntrenos iajn librojn. Kaj tiam mi ekpensis, ke se tio estas via opinio, ke ankaŭ la ceteraj sinjoroj rigardos tion same. Mi demandis pri tio ankaŭ nian Vaněk, tiu ja havas jam frontajn spertojn. Li diris, ke komence ĉiu el sinjoroj oficiroj konsideris la tutan militon kiel ŝercaferon kaj kunveturigis al la fronto la tutan bibliotekon kiel en somerumejon. Ili ricevadis donace de arkidukinoj eĉ la tutan kolektitan verkaron de diversaj poetoj por la fronto, tiel ke servosoldatoj kurbiĝis sub tio kaj malbenis la tagon de sia naskiĝo. Vaněk diris, ke tiuj libroj estis tute neuzeblaj, koncerne fumadon, ĉar ili estis sur tre bela, dika papero kaj ke sur latrino la homo skrapvundis al si per tiaj poemoj, pardonu, sinjoro ĉefleŭtenanto, la tutan postaĵon. Ne restis tempo por legi, ĉar oni devis senĉese fuĝi, oni tion do forĵetadis kaj poste estis jam tia kutimo, ke tuj kiam oni ekaŭdis unuan kanonadon, servosoldato senprokraste elĵetis ĉiujn amuzajn librojn. Post tio, kion mi eksciis, mi volis ankoraŭfoje aŭdi vian opinion, sinjoro ĉefleŭtenanto, kaj kiam mi telefone vin demandis, kiel tiujn librojn trakti, vi diris, ke kiam io enrampos mian idiotan kapon, ke mi ne cedos, dum mi ne ricevos sur la faŭkon. Tial mi do forportis en la batalionan kancelarion nur tiujn unuajn partojn de la romano, sinjoro ĉefleŭtenanto, kaj la duan parton mi provizore lasis en nia kompania kancelario. Mi havis tiun bonan intencon, ke post kiam sinjoroj oficiroj tralegos la unuan parton, ke poste oni disdonos al ili la duan parton, kiel el biblioteko, sed subite venis tio, ke oni veturos, kaj telefonogramo por la tuta bataliono, ke ĉion superfluan oni metu en la regimentan magazenon. Mi do demandis ankoraŭ sinjoron Vaněk, ĉu li konsideras la duan parton de tiu romano kiel ion superfluan, kaj li al mi diris, ke ekde la tempo de malgajaj spertoj en Serbio, Galicio kaj Hungario oni veturigas al la fronto neniajn amuzajn librojn, kaj ke tiuj kestoj en urboj por kolekti en ili formetitajn ĵurnalojn por soldatoj, ke nur tiuj estas bonaj, ĉar en ĵurnalojn eblas bone volvi tabakon aŭ fojnon, kion soldatoj fumas en tranĉeoj. Ĉe la bataliono oni jam disdonis la unuajn partojn de tiu romano kaj tiujn duajn partojn ni forportis en la magazenon.”
Švejk silentiĝis kaj tuj aldonis: “Kiom da diversaj objektoj tie estas, en tiu magazeno, sinjoro ĉefleŭtenanto, eĉ cilindra ĉapelo de ĥorestro el Budějovice, en kiu li soldatiĝis ĉe la regimento…”
“Ion mi al vi diros, Švejk,” ekparolis la ĉefleŭtenato Lukáš kun peza ĝemo, “vi absolute ne konscias la sekvojn de via agado. Al mi mem jam abomenas nomi vin idioto. Por via idioteco ne ekzistas konvena vorto. Se mi diras al vi ‘idioto’, mi alparolas vin per ankoraŭ afabla nomo. Vi faris ion tiel teruran, ke viaj la plej grandaj krimoj, per kiuj vi kulpiĝis dum la tempo, kiam mi vin konas, estas kompare kun tio vera anĝela muziko. Se vi, Švejk, scius, kion vi faris… Sed tion vi neniam ekscios. Kaj se iam la parolo eble venus al tiuj libroj, ne aŭdacu parolaĉi, ke mi diris al vi ion telefone, ke tiun duan parton… Se iam oni parolus pri tio, kiel tio estis pri tiu unua kaj dua parto, ne atentu tion. Vi scias nenion, konas nenion, nenion memoras. Ne aŭdacu impliki min en ion, vi…”
La ĉefleŭtenanto Lukáš parolis per tia voĉo, kvazaŭ provus lin ataki febro, kaj tiun momenton, kiam li silentiĝis, eluzis Švejk por senkulpa demando: “Obee mi petas vian pardonon, sinjoro ĉefleŭtenanto, kial mi neniam ekscios, kion teruran mi faris? Mi, sinjoro ĉefleŭtenanto, aŭdacis pri tio demandi nur por povi venontfoje tian aferon eviti, se ĝenerale oni diras, ke la homo lernas sin de eraro, kiel tiu fandisto Adamec el la fabriko de Kolben-Daněk, kiu pro eraro eltrinkis kloridan acidon…”
Li ne finis, ĉar la ĉefleŭtenanto Lukáš interrompis lian ekzemplon el la vivo per vortoj: “Stultulo! Mi klarigos al vi nenion. Enrampu denove en vian vagonon kaj diru al Baloun, ke en Budapesto li alportu al mi en la stabvagonon kelke da bulkoj kaj ankaŭ tiun hepatan pasteĉon, kiun mi havas sube en la kofreto en staniolo. Poste diru al Vaněk, ke li estas mulo. Mi petis lin trifoje, ke li sciigu al mi precizan nombron de la viraro. Kaj kiam hodiaŭ mi tion bezonis, mi havis nur malnovan etaton de la pasinta semajno.”
“Laŭ via ordono, sinjoro ĉefleŭtenanto,” ekbojis Švejk, malrapide malproksimiĝante al sia vagono.
La ĉefleŭtenanto Lukáš promenis sur la fervoja linio, ĉe kio li pensis: “Konvenis tamen nur doni al li kelke da vangobatoj, kaj anstataŭ tio mi interparolas kun li kiel kun amiko.”
Švejk serioze enrampis en sian vagonon. Li sentis estimon antaŭ si mem. Tio ne okazas ĉiutage, ke li faru ion tiel teruran, ke li neniam ekscios, kio tio estis.
“Sinjoro ĉefserĝento-kontisto,” diris Švejk, kiam li sidis sur sia loko, “sinjoro ĉefleŭtenanto Lukáš ŝajnas al mi esti hodiaŭ en tre bona humoro. Li sciigas al vi pere de mi, ke vi estas mulo pro tio, ke jam trifoje li petis vin anonci al li veran etaton de la viraro.”
“Herrgott,” koleriĝis Vaněk, “mi lavos al tiuj plotonestroj la kapon. Ĉu mi kulpas, ke ĉiu tia plotonestra sentaŭgulo faras, kion li volas, kaj ne sendas al mi la etaton de sia plotono? Ĉu mi eble elsuĉu la etaton el la fingro? Belaj cirkonstancoj regas ĉe nia kompo! Tio povas okazi nur ĉe la dekunua marŝkompo. Sed mi tion antaŭvidis, mi tion sciis. Mi eĉ minuton ne dubis pri tio, ke ĉe ni estas malordo. Unu tagon mankas al la kuirejo kvar porcioj, la alian tagon tri porcioj plias. Tiuj kanajloj povus al mi anonci almenaŭ tion, se iu ne kuŝas en hospitalo. Ankoraŭ pasintmonate mi havis registrita ian Nikodém kaj nur ĉe elpago de soldo mi eksciis, ke tiu Nikodém mortis en hospitalo de Budějovice kaŭze de rapida ftizo. Kaj senĉese oni transprenis por li soldatbezonaĵojn. Ni akceptis por li soldatveston, sed dio scias, kien tio malaperis. Poste ankoraŭ sinjoro ĉefleŭtenanto nomas min mulo, se li mem ne scias kontroli la ordon ĉe sia kompanio.”
234
montetaro en okcidenta Hungario, etendiĝanta ĝis Balatono.