Legion Videssos [The Legion of Videssos - pl]

— Przynieś sztandar — powiedział Arghun do służącego, który za moment przybiegł z lancą, do której przytwierdzono płaszcz Bogoraza. Arghun pomachał nim nad głową, tak by nawet najbardziej oddaleni jeźdźcy mogli go zobaczyć.

— Do Mashiz! — krzyknął.

Arshaumi milczeli przez sekundę, a potem powtórzyli jego okrzyk, potrząsając mieczami, łukami i włóczniami.

— Ma-shiz! Ma-shiz! Ma-shiz!

Gorgidasowi aż dzwoniło w uszach od tego hałasu. Wciąż wrzeszcząc z całych sił, wojownicy powrócili do swych koni, pozostawiając w miejscu, gdzie stali przed momentem, wielką połać udeptanego śniegu.

Niemal tak samo przyzwyczajony do końskiego grzbietu jak nomadzi, Skylitzes uśmiechał się wracając na siodło.

— Wcale mnie to tak bardzo nie obchodzi, czy nam się uda czy nie — zawoła! do Goudelesa. — Tak czy siak, Wulghash będzie się musiał dobrze napocić, zanim uda się mu nas powstrzymać.

— Nikt nie mógłby się spocić w taką pogodę — odparł stanowczo gryzipiórek, wspinając się na swojego konia. — A lepiej, żeby nam się udało, bo moja kochanka będzie bardzo rozczarowana.

— Kochanka? A co z żoną?

— Żona dziedziczy.

— Ach.

Skylitzes zaczął mówić coś jeszcze, ale nowa fala okrzyków zagłuszyła jego słowa. Wciąż trzymając w ręce sztandar, Arghun jechał na wschód, trzymając się prosto jak struna w swym siodle o wysokich łękach. Tylko siła, z jaką zaciskał usta, świadczyła o tym, ile go to kosztowało. Jak zwykle, synowie ustawili się po obu stronach ojca. Być może — pomyślał Gorgidas — każdy z nich bał się go zostawić na dłużej ze swoim bratem. Pojedynczo i w większych grupach, Arshaumi jechali za nimi.

Goudeles chciał zaznaczyć obecność Videssos w całym przedsięwzięciu i przyłączyć się do kha-gana, ale Skylitzes zaprotestował:

— Po co zjeżdżać z drogi i męczyć niepotrzebnie konie? — zapytał z doświadczeniem weterana. — Poczekaj moment, a sam do nas wróci.

Jego przypuszczenie wkrótce się potwierdziło. Pomimo szczerych chęci, Arghun nie mógł zbyt długo utrzymać się w siodle.

Khagan zasypywał Skylitzesa pytaniami o ziemie na wschód od Shaum, a szczególnie o góry Erzeum, które rozciągały się pomiędzy Morzem Mylasa a Morzem Videssańskim i oddzielały Yezd od stepów Pardraji. Dyskusja nad sposobami i środkami koniecznymi do prowadzenia wojny w górach szybko znudziła Gorgjdasa. Pomimo rozczarowania Arghuna, Grek udał się na poszukiwania Tolui, by porozmawiać o wiedzy znacznie bliższej swojemu sercu, czyli o ziołach.

— Jedna z roślin korzennych, które mi dałeś, pachnie jak… — Gorgidas przerwał zniecierpliwiony, nie znając odpowiedniego słowa w arshaum. — Pomarańczowa, mniej więcej taka długa, grubsza niż mój kciuk.

— Marchewka — podpowiedział szaman.

— Tak, dzięki. W moim kraju po prostu się ją zjada. Do czego wy jej używacie?

— Mieszamy z jagodami, dziką rutą i miodem. Pomaga przy… — Tolui użył kolejnego słowa, którego Gorgidas jeszcze nie poznał. Szaman uśmiechnął się i wykonał jednoznaczny gest.

— Rozumiem, hemoroidy. — Wśród ludu tak rzadko schodzącego z siodła jak Arshaumi, musiał być to rzeczywiście dość powszechny problem. Grek dopytywał się dalej. — Czy to podaje się doustnie, czy wkłada bezpośrednio tam, gdzie ee… najbardziej się przyda?

— Doustnie. Do tej drugiej strony używamy maści z sadła kuropatwy albo gęsi, białka z jajek, kopru, olejku z dzikiej róży, no i smarujemy. Daje naprawdę sporą ulgę.

Gorgidas skinął głową.

— Powinno. Możesz spróbować wymieszać to jeszcze z miodem. Miód jest dobry na wszelkiego rodzaju zapalenia.

Tego rodzaju konwersacja sprawiała Grekowi o wiele większą przyjemność niż rozważania nad tym, jak ustrzec się pułapek w przełęczach. Po chwili przypomniał sobie jednak z wyrzutem, że przybył na równiny jako historyk, a nie lekarz. Zapytał więc Tolui:

— Dlaczego twój lud i Khamorthci tak bardzo różnicie się wyglądem i budową ciała? Tolui zmarszczył brwi.

— A dlaczego mielibyśmy być tacy sami jak Włochacze? — Mówił o swoich sąsiadach ze stepu z takim samym lekceważeniem, z jakim Grek zwykł myśleć o barbarzyńcach.

— Chciałbym się tylko czegoś dowiedzieć, a nie obrażać cię — pospiesznie odparł Gorgidas. — Dla cudzoziemca, takiego jak ja, wygląda na to, że żyjecie na podobnej ziemi i przy podobnej pogodzie. Zastanawiałem się więc, dlaczego i wy nie jesteście do siebie podobni.

Powinni być, jeśli doktryna Hipokratesa przedstawiona w dziele „Powietrza, wody, miejsca” była prawdziwa, a w to Grek nigdy nie wątpił.

Tolui jednak posługiwał się zupełnie innym zbiorem założeń. Udobruchany nieco wyjaśnieniem Gorgidasa, powiedział:

— No dobrze, wytłumaczę ci to. My, Arshaumi, byliśmy pierwszą rasą ludzi na świecie. Jedyną przyczyną powstania Khamorthów było to, że pewien Arshaum, wiele pokoleń temu, zbyt długo pozostawał bez kobiety i hm… wypieprzył kiedyś kozę. Khamorthci byli wynikiem tego związku, dlatego właśnie są oni tak obrzydliwie kosmaci.