Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Do, ĉu ni ludu por kvin — dek?” Ili ludis.
La trajno haltis en la stacio Moson. Estis jam vespero kaj oni permesis al neniu eliri el vagono.
Kiam la trajno moviĝis, el iu vagono eksonis forta voĉo, kvazaŭ ĝi volus superkrii la brue ruliĝantan trajnon. En pia humoro de la vespero soldato de Kašperské Hory per terura kriego prikantis la silentan nokton, proksimiĝantan al hungaraj ebenaĵoj:
“Fermu la faŭkon, kanajlo,” interrompis iu la sentimentalan kantanton, kiu silentiĝis.
Oni detiris lin de fenestro.
Sed diligentaj manoj ne ripozis ĝis la mateno. Same kiel ĉie en la trajno sub lumo de kandeloj, ankaŭ ĉi tie en la lumo de petrola lampeto pendigita sur vando oni plu ludis cvikon kaj Švejk ĉiam, kiam iu alprenis atutan karton kaj malgajnis, proklamis, ke tio estas la plej justa ludo, ĉar ĉiu povas ŝanĝi tiom da kartoj, kiom li volas.
“Ĉe cviko,” asertis Švejk, “oni devas alpreni nur atutan ason kaj sepon, sed poste oni povas rezigni. Ceterajn atutojn oni ne devas alpreni. Tion ĉiu faras jam je sia propra risko.”
“Ni ludu ‘sanon[227]’,” proponis ĉe ĝenerala konsento Vaněk.
“Kera sepo,” anoncis Švejk, demetante kartojn. “Ĉiu po kvin heleroj kaj oni disdonas po kvar kartoj. Rapidu, ke ni finludu kelke da partioj.”
Kaj sur la vizaĝo de ĉiuj vidiĝis tia kontento, kvazaŭ la milito ne ekzistus kaj ili ne estus en trajno, kiu veturigas ilin al pozicio, al grandaj sangoplenaj bataloj kaj masakroj, sed kvazaŭ ili sidus en iu praga kafejo malantaŭ ludtabletoj.
“Tion mi ne atendis,” diris Švejk post unu partio, “ke mi ricevos ‘virkaton’ (ason), se mi ludis havante nenion kaj ŝanĝis ĉiujn kvar. Kien vi vin puŝas kun reĝo? Mi superos la reĝon sen palpebrumo.”
Kaj dum ĉi tie oni superis reĝon per ‘virkato’, malproksime en la fronto la reĝoj superis unu la alian per siaj subuloj.
Komence de la vojo en stabvagono, kie sidis oficiroj de la infanteria bataliono, regis stranga silento. Plejparto da oficiroj enprofundiĝis en legadon de tole bindita libreto kun titolo: “Pekoj de la patroj. Novelo de Ludoviko Ganghofer[228]” kaj ĉiuj samtempe legis la paĝon 161. La kapitano Ságner, komandanto de la bataliono, staris ĉe fenestro, mantenis la saman titolon, havante ĝin malfermita ankaŭ sur la paĝo 161.
Li rigardis la regionon kaj meditis, kiel propre plej kompreneble al ĉiuj klarigi, kion ili faru per la libro. Estis tio fakte plej severe konfidenca.
Intertempe la oficiroj meditis pri tio, ke la kolonelo Schröder definitive freneziĝis. Kvankam jam longe li estis frenezeta, tamen ne eblis atendi, ke tiel subite lin tio kaptos. Antaŭ forveturo de la trajno li igis alvoki ilin al la lasta konsiliĝo, ĉe kiu li al ili anoncis, ke al ĉiu apartenas libro “Pekoj de la patroj” de Ludoviko Ganghofer kaj ke la librojn li igis alporti en la regimentan kancelarion.
“Sinjoroj,” li diris kun terure mistera mieno, “neniam forgesu la paĝon 161!” Enprofundiĝintaj en la legadon de tiu ĉi paĝo, ili ne povis ion tie trovi. Sur tiu paĝo ia Marta alpaŝis al skribtablo, eltiris de tie scenaron kaj laŭte meditis, ke la publiko devas senti kompaton al heroo de la rolo. Poste sur la paĝo aperis Alberto, senĉese klopodanta ŝercparoli, kio, elŝirita el la antaŭiranta nekonata enhavo, ŝajnis esti tia idiotaĵo, ke la ĉefleŭtenanto Lukáš furioze mordrompis sian cigaredingon.
“Li freneziĝis, maljunulaĉo,” pensis ĉiuj, “jam venis lia fino. Nun oni translokos lin en la ministerion de milito.”
La kapitano Ságner turnis sin de la fenestro, kiam li ĉion tion bone kombinis en la kapo. Li ne havis troan pedagogian talenton, tial tiel longe daŭris, ol li kreis al si en la kapo la planon de prelego pri signifo de la paĝo 161.
Antaŭ ol li komencis ekspliki, li alparolis ilin: “Miaj sinjoroj”, kiel faris tion la maljunulaĉo-kolonelo, kvankam pli frue, antaŭ ol ili envagoniĝis, li alparolis ilin ĉiam “Kamaradoj”.
“Do, miaj sinjoroj…” Kaj li komencis prelegi, ke hieraŭ vespere li ricevis de la kolonelo instrukciojn, koncernantajn la paĝon 161 en “Pekoj de la patroj” de Ludoviko Ganghofer.
“Do, miaj sinjoroj,” li solene daŭirigis, “tute konfidencaj informoj, koncernantaj novan sistemon, kiel ĉifri depeŝojn en la fronto.” La kadeto Biegler eltiris notlibron kaj krajonon kaj diris per neordinare fervora voĉo: “Mi estas preparita, sinjoro kapitano.”
Ĉiuj ekrigardis tiun stultulon, kies fervoro en la lernejo por unujaraj volontuloj limis idiotecon. Li memvole soldatiĝis kaj jam ĉe la unua okazo, koniĝante kun hejmaj kondiĉoj de la lernantoj, rakontis al la komandanto de la lernejo por unujaraj volontuloj, ke liaj prauloj origine portis la nomon Bügleroj el Leuthold kaj ke en sia blazonŝildo ili havis cikonian flugilon kun fiŝvosto.
De tiu tempo oni alinomis lin laŭ lia blazonŝildo kaj la “Cikonia flugilo kun fiŝvosto” estis krude persekutata kaj tuj iĝis nesimpatia, ĉar tio neniel akordiĝis kun honesta komercado de lia patro per leporaj kaj kuniklaj feloj, kvankam tiu romantika entuziasmulo honeste klopodis engluti la tutan militan sciencon, elstaris per fervoro kaj scioj ne nur de ĉio, kion oni prezentis al li por lerni, sed eĉ li mem idiotigis sian kapon ju pli longe des pli multe per studado de verkoj pri militarto kaj historio de militado, pri kio li ĉiam ligis interparolon, dum oni lin ne silentigis kaj ne ruinigis. En oficiraj rondoj li rigardis sin mem kiel samvaloran kompare kun altrangaj suboficiroj.
“Vi, kadeto,” diris la kapitano Ságner, “dum mi ne permesos al vi paroli, silentu, ĉar neniu vin pri io demandis. Cetere, vi estas damninde ‘saĝa’ soldato. Nun mi prezentas al vi tute konfidencajn informojn, kaj vi skribas ilin en vian notlibron. Ĉe perdo de la notlibro atendas vin feldtribunalo.”
La kadeto Biegler havis al ĉio ankoraŭ tiun malbonan kutimon, ke ĉiam kaj ĉiun li klopodis konvinki per ekskuzo, ke li pensas tion bone.
“Obee mi raportas, sinjoro kapitano,” li respondis, “ke ankaŭ ĉe eventuala perdo de la notlibro neniu deĉifros, kion mi skribis, ĉar mi tion stenografas kaj miajn mallongigojn neniu kapablos legi. Mi uzas anglan sistemon de stenografado.”
Ĉiuj malestime lin ekrigardis, la kapitano Ságner eksvingis la manon kaj daŭrigis sian prelegon.
“Mi jam menciis la novan sistemon, kiel ĉifri depeŝojn en la fronto, kaj se eble estis al vi nekompreneble, kial el la noveloj de Ludoviko Ganghofer oni rekomendis al vi ĝuste la ‘Pekoj de la patroj’ paĝo 161, estas tio, sinjoroj, ŝlosilo al nova metodo de ĉifrado, valida surbaze de nova ordono, kiun eldonis la stabo de la armea korpuso, al kiu ni estas alkomanditaj. Kiel vi scias, ekzistas multe da metodoj, kiel ĉifri gravajn sciigojn en la fronto. La plej nova, kiun ni uzas, estas numera kompletiga metodo. Per tio ankaŭ senvalidiĝas ĉifroj kaj instrukcio kiel ilin deĉifri, senditaj al vi lastsemajne de la regimenta stabo.”
“Sistemo de la arkiduko Albreĥto,” murmuris por si la fervora kadeto Biegler, “8922 = R, transprenita el la metodo de Gronfeld.”
“La nova sistemo estas tre simpla,” sonis tra la vagono la voĉo de la kapitano, “mi ricevis duan parton de la libro kaj instrukciojn persone de sinjoro kolonelo.
227
nomo por ankoraŭ pli hazarda speco de kartludo “cviko”, kiam oni povas malgajni multe pli altan sumon.
228
germana-aŭstra verkisto de multaj plaĉaj romanoj kaj rakontoj. Vivis en la jaroj 1855-1920.