Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Se ekzemple oni donas al ni ordonon: ‘Sur la pinto 228 alceli la pafadon de aŭtomataj fusiloj maldekstren,’ ni ricevas, sinjoroj, tiun ĉi depeŝon: ‘Afero – kun – ni – tion – ni – rekoni – en – tiu – promesis – tiu – Marta – vin – tion – zorgeme – poste – ni – Marta – ni – tion – ni – dankon – feliĉege – publika kolegio – fino – ni – promesis – ni – plibonigis – vere – mi opinias – ideoj – tute – regas – voĉo – lastan.’ Do, tute simpla sen ĉiuj superfluaj kombinoj. — De la stabo telefone al la bataliono, de la bataliono telefone al la kompanioj. Komandanto, ricevinte tiun ĉi ĉifritan depeŝon, deĉifros ĝin per jena maniero. Li prenos la libron ‘Pekoj de la patroj’, malfermos sur la paĝo 161 kaj sur la kontraŭa paĝo 160 komencos de supre serĉi la vorton ‘Afero’. Mi petas, sinjoroj. La unuan fojon aperas ‘Afero’ sur la paĝo 160 kiel kvindekdua vorto en frazordo, do sur la kontraŭa paĝo 161 li elserĉos kvindekduan literon de supre. Rimarku, ke tio estas ‘S’. Sekvanta vorto de la depeŝo estas ‘kun’. Ĝi troviĝas sur la paĝo 160 kiel sepa vorto en frazordo, respondanta al sepa litero sur la paĝo 161, al litero ‘u’. Poste venas ‘ni’, tio estas, sekvu min atenteme, mi petas, okdekoka vorto, respondanta al okdekoka litero sur la kontraŭa 161a paĝo, kio estas ‘r’, kaj ni havas solvita ‘Sur’. Kaj tiel ni daŭrigas ĝis ni ekscias la ordonon: ‘Sur la pinto 228 direkti la pafadon de aŭtomataj fusiloj maldekstren.’ Tre sprita, sinjoroj, simpla kaj neebla deĉifri sen ŝlosilo: paĝo 161, Ludoviko Ganghofer, ‘Pekoj de la patroj’.”
Ĉiuj senvorte trarigardis la malfeliĉajn paĝojn kaj iel konsiderinde super tio enpensiĝis. Momenton regis silento, ĝis subite zorgeme ekkriis la kadeto Biegler: “Sinjoro kapitano, obee mi raportas: Jesuo Maria! Tio ne kongruas!”
Kaj estis tio vere tre mistera.
Eĉ se ili klopodis, kiel ili povis, krom la kapitano Ságner neniu trovis tiujn vortojn sur la paĝo 160 kaj al tio respondantajn literojn sur la kontraŭa paĝo 161, per kiu komenciĝis la ŝlosilo.
“Miaj sinjoroj,” ekbalbutis la kapitano Ságner, konvinkiĝinte, ke la senespera ekkrio de la kadeto Biegler respondas al vero, “kio probable okazis? En mia Ganghofer ‘Pekoj de la patroj’ tio estas, kaj en viaj ekzempleroj ne?”
“Permesu, sinjoro kapitano,” ekparolis denove la kadeto Biegler. “Mi permesas al mi atentigi, ke la romano de Ludoviko Ganghofer havas du partojn. Bonvolu, mi petas, konvinkiĝi sur la titolpaĝo: ‘Romano en du partoj’. Ni havas la unuan parton kaj vi havas la duan,” daŭrigis la ekzakta kadeto Biegler, “estas do klara kiel tago, ke niaj paĝoj 160 kaj 161 ne akordiĝas kun la viaj. Ni havas tie ion tute alian. La unua vorto de la deĉifrita depeŝo estas ĉe vi ‘Sur’ kaj ni ricevis ‘Hej’!”
Al ĉiuj estis nun tute klare, ke Biegler eble tamen nur ne estas tiel granda stultulo.
“Mi havas la duan parton de la brigada stabo,” diris la kapitano Ságner, “ĉi tie ŝajne temas pri eraro. Sinjoro kolonelo mendis por vi la unuan parton. Laŭ ĉio,” li daŭrigis tiel, kvazaŭ tio estus preciza kaj klara kaj li scius tion jam longe antaŭ tio, ol li havis sian prelegon pri tre simpla maniero de ĉifrado, “oni intermiksis tion ĉe la stabo de la brigado. Oni ne sciigis al la regimento, ke temas pri la dua parto, kaj tiel tio okazis.”
Intertempe la kadeto Biegler venke ĉirkaŭrigardis al ĉiuj kaj leŭtenanto Dub flustris al la ĉefleŭtenanto Lukáš, ke tiu ‘Cikonia flugilo kun fiŝvosto’ humiligis la kapitanon Ságner, kiel decas kaj konvenas.
“Stranga afero, sinjoroj,” ekparolis la kapitano Ságner, kvazaŭ li volus ligi la interparolon, ĉar tiu silento estis tre hontiga. “En la kancelario de la brigado estas sensprituloj.”
“Mi permesas al mi rimarki,” diris denove la nelacigebla kadeto Biegler, kiu denove volis fieriĝi per siaj scioj, “ne konvenas, ke similaj aferoj de konfidenca, severe konfidenca karaktero migru de la divizio tra la kancelario de la brigado. La sciigo koncernanta la plej konfidencan aferon de la armea korpuso povus esti anoncita per severe konfidenca cirkulero nur al komandantoj de diviziaj kaj brigadaj partoj, al komandantoj de regimentoj. Mi konas sistemojn de ĉifroj, kiujn oni uzis en la militoj pro Sardinio kaj Savojo[229], en la milito de angloj kaj francoj ĉe Sevastopol[230], ĉe ribeliĝo de la ‘boksistoj’ en Ĉinio[231] kaj en la lasta rusa-japana milito[232]. Tiujn ĉi sistemojn oni transdonadis…”
“Tio estas por ni grava kiel maljuna virkapro, kadeto Biegler,” diris la kapitano Ságner kun esprimo de malestimo kaj malplaĉo; “certas, ke la sistemo, pri kiu ni parolis kaj kiun mi al vi klarigis, estas ne nur unu el la plej bonaj, sed ni povas diri el nesupereblaj. Ĉiuj kontraŭspionaj sekcioj de niaj malamikaj staboj povas fermi sian ‘butikon’. Eĉ se ili cerbumus ĝisfreneze, ili ne solvos niajn ĉifrojn. Tio estas io tute nova. Tiujn ĉi ĉifrojn antaŭas nenio simila.”
La fervora kadeto Biegler signifoplene ektusis.
“Mi permesas al mi, sinjoro kapitano,” li diris, “atentigi pri la libro de Kerickhoff pri ĉifrado en la armeo. Tiun libron ĉiu povas mendi al si en la eldonejo de la ‘Soldata enciklopedio’. Tie estas detale priskribita la metodo, sinjoro kapitano, pri kiu vi al ni rakontis. Ĝia eltrovinto estas kolonelo Kircher, servanta en la tempo de Napoleono I. en la saksa armeo. Ĉifrado per vortoj laŭ la maniero de Kircher, sinjoro kapitano. Ĉiu vorto de depeŝo klariĝas sur kontraŭa paĝo de la ŝlosilo. Tiu metodo perfektigita fare de ĉefleŭtenanto Fleissner en la libro: ‘Kompendio de la soldata kriptografio’, kiun ĉiu povas aĉeti al si en la eldonejo de milita akademio en Viena Nova Urbo. Mi petas, sinjoro kapitano.” La kadeto Biegler ekpalpis en mankofreton kaj eltiris libron, pri kiu li parolis, kaj daŭrigis: “Fleissner prezentas la saman ekzemplon, mi petas, ĉiuj bonvolu konvinkiĝi. La saman ekzemplon, kiun ni aŭdis.
Depeŝo: Sur la pinto 228 alceli la pafadon de aŭtomataj fusiloj maldekstren.
Ŝlosilo: Ludoviko Ganghofer, ‘Pekoj de la patroj’. Dua parto.
Kaj rigardu, mi petas, plu. La ĉifro: ‘Afero kun ni tion ni rekoni en tiu promesis tiu Marta…’ kaj tiel plu. Ĝuste tiel, kiel ni aŭdis antaŭ momento.”
Kontraŭ tio eblis neniel oponi. Tiu flavbekula “Cikonia flugilo kun fiŝvosto” pravis.
Iu el generaloj en la armea stabo plifaciligis al si la laboron. Li aperigis la libron de Fleissner pri ĉifrado en la armeo, kaj jam tio estis preta.
Dum tiu tuta tempo vidiĝis, ke la ĉefleŭtenanto Lukáš subpremas ian strangan mensan ekscitiĝon. Li mordetis la lipojn, volis ion diri, sed fine li komencis paroli pri io alia, ol estis lia antaŭa intenco.
“Oni ne prenu tion tiel tragike,” li ekparolis kun strangaj embarasoj, “dum nia restado en la tendaro en Bruck an der Leitha ŝanĝiĝis jam kelke da sistemoj por ĉifrado de depeŝoj. Antaŭ ol ni alveturos al la fronto, estos denove aliaj sistemoj, sed mi opinias, ke sur la batalkampo mankas tempo por solvi tiajn kriptogramojn. Antaŭ ol iu el ni finsolvus tian ĉifritan ekzemplon, nia kompanio, bataliono eĉ brigado estus jam longe detruita. Praktikan signifon tio ne havas!”
La kapitano Ságner tre nevolonte kapjesis. “En praktiko,” li diris, “almenaŭ kio koncernas miajn spertojn el la serba batalkampo, neniu havis tempon por solvi ĉifritajn skribojn. Mi ne diras, ke ĉifroj ne havas sian signifon ĉe longeta restado en tranĉeoj, kiam ni enfosiĝis kaj atendas. Ke ĉifroj ŝanĝiĝas, tio estas ankaŭ vero.”
La kapitano Ságner cedis de ĉiuj flankoj: “Grandan parton da kulpo, ke ekde staboj ĝis pozicioj oni nun senĉese mapli kaj malpli uzas ĉifrojn, havas tio, ke niaj feldtelefonoj estas neprecizaj kaj ĉefe ĉe pafado de artilerio nereproduktas klare unuopajn silabojn. Oni aŭdas absolute nenion kaj tio kaŭzas superfluan ĥaoson.” Li eksilentis.
229
en la jaroj 1848-1849 kaj 1859-1861.
230
milito de Turkio, Francio, Anglio kaj Sardinio kontraŭ Ruslando (1853-1856), nomata Krimea milito.
231
ribeliĝo de libervola ĉina unuiĝo “La pugno de justeco kaj paco” (1899-1901, de tie devenas la popola nomo “boksistoj”), kiu volis perforte elpeli ĉiujn eŭropanojn el Ĉinio. La ribeliĝon subpremis ĉiuj potencaj eŭropaj ŝtatoj.
232
en la jaroj 1904-1905.