Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito

La arkiduko Jozefo Ferdinando

“Oni legis al ni tion iom tro malfrue,” diris Švejk al Vaněk, “mi ege miras, ke oni legis al ni tion nur nun, se sinjoro imperiestro eldonis tiun ordonon jam la 17an de aprilo. Tio povus veki supozon, kvazaŭ pro iaj kaŭzoj oni ne igus legi al ni tion tuj. Se mi estus sinjoro imperiestro, mi ne lasus min tiel forpuŝi. Se li eldonis ordonon la 17an de aprilo, do ankaŭ la deksepan oni devas legi ĝin ĉe ĉiuj regimentoj, okazu kio ajn.”

Kontraŭ Vaněk ĉe alia flanko de la vagono sidis la kuiristo-okultisto el la oficira kuirejo kaj ion skribis. Malantaŭ li estis la servosoldato de la ĉefleŭtenanto Lukáš, la barba giganto Baloun, kaj telefonisto Chodounský, alkomandita al la dekunua marŝko. Baloun maĉis pecon da soldatpano, konsterne klarigante al la telefonisto Chodounský, ke tio ne estas lia kulpo, se en tiu hompuŝiĝo dum envagoniĝado li ne povis trapuŝi sin en oficiran vagonon al sia ĉefleŭtenanto.

Chodounský lin teruris, ke nun ĉesas ĉia amuzo, ke tion oni punos per kuglo.

“Kiam estos jam fino de tiu turmento,” lamentis Baloun, “jam foje mi estis en mortdanĝero dum manovroj ĉe Votice. Tie ni marŝis, malsatante kaj soifante, kaj kiam ĉevalrajdis al ni bataliona adjutanto, mi ekkriis: ‘Donu al ni akvon kaj panon!’ Li turnis la ĉevalon al mi kaj diris, ke se tio estus en milito, mi devus elliri el la vico kaj li igus min mortpafi kaj ke nun li malliberigos min ĉe garnizono, sed mi havis grandan feliĉon, ĉar kiam li rajdis por anonci tion ĉe la stabo, lia ĉevalo dumvoje konfuziĝis, li falis kaj, dank’ al dio, rompis al si la nukon.”

Baloun profunde ekĝemis kaj sufokiĝe ektusis pro pangluto en la gorĝo, kaj respirinte, li avide ekrigardis du sakojn de la ĉefleŭtenanto Lukáš, kiujn li gardis.

“Ili ricevis,sinjoroj oficiroj,” li diris melankolie, “hepatkonservaĵojn kaj hungaran salamon. Havi almenaŭ peceton.”

Ĉe tio li rigardis tiujn du sakojn de sia ĉefleŭtenanto tiel avide kiel hundeto forlasita de ĉiuj, kiu malsatas kiel lupo kaj sidas ĉe pordo de fumaĵista vendejo, enspirante vaporojn el kuirata kolbaso.

“Ne malutilus,” diris Chodounský, “se oni atendus nin ie kun bongusta tagmanĝo. Kiam komence de la milito ni veturis en Serbion, ni trovoriĝis en ĉiu fervoja stacio, kiel oni nin ĉie regalis. El anseraj femuroj ni tranĉis ŝtipetformajn viandpecetojn de la plej alta kvalito kaj ludis kun ili ‘Ŝafejo’n sur tabuletoj da ĉokolado. En la kroata Osijek du sinjoroj-veteranoj alportis al ni en vagonon rostitan leporaĵon en granda kaldrono, kaj tion ni jam ne eltenis kaj elverŝis ĉion al ili sur la kapon. Sur ĉiuj trakoj ni faris nenion alian ol tion, ke ni vomis el vagonoj. Kaporalo Matějka en nia vagono troŝtopis sin tiom, ke ni devis meti al li tabullignon sur la ventron kaj sur tiu salti same kiel ĉe piedpremado de saŭrkraŭto, kaj nur tiam li sentis malpeziĝon kaj iris tio el li tra la supra kaj suba truo. Kiam ni veturis trans Hungarion, en ĉiu stacio oni ĵetadis al ni en vagonojn rostitajn kokinojn. El tiuj ni manĝis nenion alian ol cerbon. Hungaroj en Kaposfalva ĵetis al ni en vagonojn tutajn pecojn da rostitaj porkoj, kaj kamarado ricevis per rostita porka kapo tian baton sur la kranion, ke tiun donacinton li poste pelis kun soldatzono trans tri fervojliniojn. Aliflanke en Bosnio ni jam ne ricevis eĉ akvon. Sed antaŭe, kvankam tio estis malpermesite, ni havis da diversaj alkoholaĵoj kiom la apetito deziris kaj vinon en kvanto de la tuta lago. Mi memoras, ke en iu stacio moŝtulinoj kaj fraŭlinetoj regalis nin per biero kaj ni urinis en ilian ladkruĉon kun biero, kaj tiuj kuregis de la vagono!

Dum la tuta vojo ni ĉiuj estis kiel sub narkotiko, mi ne perceptis eĉ la pikan ason, kaj antaŭ ol ni tion ekkonsciis, subite ordono kaj ĉio elvagoniĝi, ni eĉ ne finludis kartojn. Kaporalo, mi jam ne memoras lian nomon, kriis al siaj soldatoj, ke ili kantu: ‘Kaj la serboj devas vidi, ke ni, aŭstrianoj, venkas, venkas.’ Sed iu de malantaŭe lin piedbatis kaj li rulfalis su relojn. Poste krio, ke oni starigu la fusilojn piramidforme[222], la trajno tuj sin turnis kaj malplena veturis reen, kaj kiel en tia paniko okazas, ĝi kompreneble forveturigis nian dutagan provizon. Kaj en la distanco kiel de ĉi tie al tieaj arboj jam komencis krevi tie ŝrapneloj. De la alia flanko alrajdis bataliona komandanto kaj kunvokis ĉiujn al konsiliĝo, kaj poste venis nia ĉefleŭtenanto Macek, ortodoksa ĉeĥo sed parolanta nur germane kaj diris, pala kiel kreto, ke veturi plu ne eblas, ke oni eksplodigis la relojn en aeron, ke la serboj nokte transveturigis sin trans riveron kaj nun ili troviĝas sur la maldekstra alo. Sed tio estas de ni ankoraŭ malproksime. Nin laŭdire plifortigos pluaj trupoj kaj poste ni ilin dishakos. Se io komenciĝus, neniu kapitulacu, serboj laŭdire detranĉas al militkaptitoj orelojn, nazojn kaj elpikas al ili la okulojn. Ke nemalproksime de ni krevas ŝrapneloj, pri tio ni ne faru al ni zorgojn. Laŭdire nia artilerio pliprecizigas al si la celon. Subite ie malantaŭ monto oni aŭdis: tatatatatatatatatata. Tio estas laŭdire provpafado de niaj aŭtomataj fusiloj. Poste de maldekstre eĥis kanonado, ni aŭdis tion la unuan fojon kaj kuŝis surventre, transflugis nin kelke da grenadoj kaj ekbruligis la stacidomon, de la dekstra flanko super ni komencis fajfi kugletoj kaj el maproksimo oni aŭdis salvojn kaj tondrantajn pafilojn. La ĉefleŭtenanto Macek ordonis dismeti la piramidojn kaj ŝargi fusilojn. Ĉefserĝento-kancelariestro iris al li kaj diris, ke tio tute ne eblas, ĉar ni havas ĉi tie tute nenian municion, ke Macek ja bone scias, ke oni decidis distribui municion nur ĉe la sekvanta etapo antaŭ nia pozicio. Ke antaŭ ni veturis municia trajno kaj tiu ŝajne jam falis en serbajn manojn. La ĉefleŭtenanto Macek staris momenton kiel ŝtoniĝinta kaj poste, mem ne sciante, kial, li donis ordonon ‘Surmeti bajonetojn!’, nur tiel en senespero, por ke oni ion faru. Sufiĉe longe ni staris denove batalpretaj, poste ni alteriĝis sur ŝpalojn, ĉar aperis aeroplano kaj suboficiroj kriegis: ‘Ĉiuj en kaŝejon, en kaŝejon!’ Poste montriĝis, ke temis pri nia aeroplano kaj nia artilerio pro eraro ĝin forpafis. Ni do denove leviĝis, kaj neniu ordono, estis ripozo. De unu flanko impetis al ni kavaleriano. Ankoraŭ de malproksime li kriis: ‘Kie estas la bataliona komandejo?’ La komandanto de la batalino iris al li renkonten, la kavaleriano enmanigis al li paperfolion kaj jam denove forrajdis dekstren. La batalionestro legis tion dumvoje kaj kvazaŭ li subite freneziĝus. Li eltiris sabron kaj kuregis al ni. ‘Ĉiuj cedi, ĉiuj cedi,’ li kriegis al la oficiroj, ‘direkte al la valo, unu post la alia!’ Kaj poste tio komenciĝis. Kvazaŭ oni tion atendus, oni komencis pafi kontraŭ ni de ĉiuj flankoj. Ĉe la maldekstra flanko estis maiza kampo kaj tie dancis ĉiuj diabloj. Ni ŝovrampis helpe de la kvar membroj en la valon, dorsosakojn ni lasis sur tiuj damnindaj ŝpaloj. La ĉefleŭtenanton Macek trafis tio de flanke en la kapon kaj li ne diris eĉ vorton. Antaŭ ol ni forkuris en la valon, estis multe da mortigitoj kaj vunditoj. Tiujn ni tie lasis kaj kuris ĝis vespero, kaj la regiono antaŭ ni jam aspektis, kvazaŭ la niulojn iu el ĝi elbalaus. Ni vidis nur disrabitan trajnotrupon. Fine ni venis al fervoja stacio kie ni ricevis jam novajn ordonojn sidiĝi en trajnon kaj veturi reen al la stabo, kion ni ne povis plenumi, ĉar la tuta stabo falis la antaŭan tagon en kaptitecon, pri kio ni eksciis nur matene. Poste ni estis kiel orfoj, neniu volis ion pri ni scii kaj oni alvicigis nin al la sepdektria regimento por cedi kun ĝi, kion ni faris kun la plej granda ĝojo, sed unue ni devis proksimume unu tagon marŝi antaŭen, ol ni venis al la sepdektria regimento. Poste ni…”