Trzej muszkieterowie

Jednakże nie tracił kontenansu; trzymając kapelusz w ręce czekał bez zbytniej dumy, ale też bez zbytniej uniżoności, aż Jego Eminencja raczy przemówić.

— Mości panie — rzekł kardynał — czy jesteś z bearneńskich d’Artagnanów?

— Tak, Wasza Dostojność — odparł młodzieniec.

— Jest wiele gałęzi rodziny d’Artagnanów w Tarbes i okolicy — rzekł kardynał. — Do której należysz?

— Jestem synem tego d’Artagnana, który walczył w wojnach religijnych u boku ojca Jego Królewskiej Mości, wielkiego króla Henryka.

— Otóż to. To ty wyruszyłeś przed siedmiu czy ośmiu miesiącami ze swojej prowincji, by szukać fortuny w stolicy?

— Tak, Wasza Dostojność.

— Przyjechałeś przez Meung, gdzie ci się coś przydarzyło, nie wiem zbyt dobrze co, ale coś tam było.

— Wasza Dostojność — rzekł d’Artagnan — oto co mi się przydarzyło...

— Nie trzeba, nie trzeba — mówił dalej kardynał z uśmiechem, który wyjaśniał, że zna historię równie dobrze, jak ten, co chce ją opowiedzieć — miałeś rekomendację do pana de Tréville, prawda?

— Tak, Wasza Dostojność; ale właśnie na skutek tego nieszczęsnego wypadku w Meung...

— List zaginął — podjął kardynał — tak, wiem o tym; ale pan de Tréville zna się na ludziach, poznaje ich od pierwszego wejrzenia, umieścił cię tedy w kompanii swego szwagra, pana des Essarts, pozostawiając ci nadzieję, że pewnego dnia znajdziesz się w szeregach muszkieterów.

— Wasza Dostojność wie doskonale o wszystkim — rzekł d’Artagnan.

— Od tego czasu zdarzyło ci się niejedno; przechadzałeś się za klasztorem kartuzów, a byłoby lepiej, gdybyś przechadzał się gdzie indziej, potem udałeś się ze swymi przyjaciółmi do wód w Forges; oni pozostali w drodze, ale ty pojechałeś dalej. Nic dziwnego, miałeś sprawy w Anglii.

— Wasza Dostojność — rzekł d’Artagnan osłupiały — wybrałem się...

— Na polowanie do Windsoru czy gdzie indziej, to nikogo nie obchodzi. Ja wiem o tym, ponieważ moim zadaniem jest wiedzieć wszystko. Po powrocie zostałeś przyjęty przez wielce dostojną osobę i widzę z przyjemnością, że zachowałeś pamiątkę, którą ci ofiarowała.

D’Artagnan dotknął ręką pierścienia królowej i odwrócił szybko kamień; ale było za późno.

— Nazajutrz był u ciebie pan de Cavois — ciągnął kardynał — prosił cię, byś przyszedł do pałacu; nie oddałeś mu wizyty i popełniłeś błąd.

— Obawiam się, że naraziłem się na niełaskę Waszej Eminencji.

— A to dlaczego, mój panie? Dlatego że wykonałeś rozkazy swoich przełożonych z większą bystrością i odwagą niż ktokolwiek inny, miałbyś popaść w niełaskę, skoro zasługujesz na pochwały? Karzę ludzi, którzy nie są posłuszni, nie zaś takich, co wykonują rozkazy... aż nazbyt dobrze. Na dowód przypomnij sobie, kiedy to kazałem ci powiedzieć, żebyś przyszedł do mnie, i poszukaj w swej pamięci, co się stało tego samego wieczora.

Tego właśnie wieczora porwano panią Bonacieux. D’Artagnan zadrżał; przypomniał sobie, że przed półgodziną biedna kobieta przejeżdżała obok niego, znów we władzy tej samej potęgi, która spowodowała jej zniknięcie.

— Wreszcie — ciągnął kardynał — ponieważ nie słyszałem o tobie od pewnego czasu, chciałem się dowiedzieć, co się z tobą dzieje. Winien mi jesteś zresztą wdzięczność: zauważyłeś sam, jak bardzo byłeś oszczędzany we wszystkich okazjach.

D’Artagnan skłonił się z szacunkiem.

— Powodem było nie tylko dość naturalne poczucie sprawiedliwości, ale i plany, które powziąłem względem ciebie.

D’Artagnan był coraz bardziej zdumiony.

— Chciałem ci wyłożyć ten plan w dniu, kiedy otrzymałeś moje pierwsze zaproszenie; ale nie stawiłeś się. Na szczęście nic jeszcze straconego i dziś ów plan poznasz. Siadaj tu, naprzeciw mnie, mości d’Artagnanie; jesteś dość dobrym szlachcicem, byś nie musiał stać w mojej obecności.

I kardynał wskazał palcem krzesło młodemu człowiekowi, który był tak zdziwiony wszystkim, co się działo, że usiadł dopiero na drugie skinienie swego rozmówcy.

— Jesteś dzielny, mości d’Artagnanie — ciągnął kardynał — jesteś przezorny, co warte jest jeszcze więcej. Lubię ludzi z głową i z sercem. Nie przerażaj się, przez ludzi z sercem rozumiem ludzi odważnych, ale choć jesteś taki młody i dopiero wszedłeś w świat, masz potężnych nieprzyjaciół: jeśli nie będziesz się miał na baczności, zgubią cię.

— Niestety, Wasza Dostojność — odparł młody człowiek — i z wielką łatwością zapewne; są bowiem potężni i mają oparcie, podczas gdy ja jestem sam!