Уладар Пярсьцёнкаў: Вяртаньне караля

Так цягнулася адчайная вандроўка. Пярсьцёнак рушыў на поўдзень, а харугвы каралёў – на поўнач. Для хобітаў кожны дзень, кожная вярста былі горшыя за папярэднія, бо сілы меншалі, а зямля люцела. Удзень не сустракалі аніякіх ворагаў. А раз-пораз уночы, калі ляжалі ці спалі неспакойна ў якім спраце побач з гасьцінцам, чулі выгукі й тупат мноства ног альбо хуткі перастук капытоў бязьлітасна гнанага каня. Але ж нашмат горш за любыя падобныя небясьпекі была вялікая пагроза, што ціснула, нібыта цяжар на карку альбо вецер у твар: жудасная пагроза моцы, што чакала, паглыбіўшыся ў думкі й бяссоннае ліха за цьмянай завесаю вакол свайго стальца. Усё набліжалася вежа, лунала чарней, нібы прышэсьце муроў ночы напрыканцы сьвету.

Ізноў надышла вусьцішная ноч, і калі правадыры Захаду набліжаліся да краю жывой зямлі, два вандроўнікі сягнулі гадзіны пустога адчаю. Чатыры дні мінула, як уцяклі ад оркаў, і той час ляжаў за сьпінамі кашмарам і ўсё паглыбляўся. Увесь апошні дзень Фрода маўчаў, а ішоў нахіліўшыся, часта спатыкаючыся, нібы вочы ягоныя ня бачылі болей, што пад нагамі. Сэм здагадваўся: гаспадар выносіў большы цяжар, ноша пярсьцёнка ўсё расла, катавала й цела, і розум. Занепакоена прыкмеціў, што левая рука Фрода часьцяком прыўздымалася, нібыта каб засланіцца ад удару ці захіліць паўзаплюшчаныя вочы ад вусьцішнага Вока, што прагнула зазірнуць у іх. А часам ягоная правая рука паўзла да грудзей, дрыжучы, а тады запавольвалася, быццам воля спраўлялася й паступова вяртала ўладу.

Калі чарноцьце ночы вярнулася, Фрода сеў, апусьціў галаву на калені, а рукі зьвесіў амаль да зямлі, ягоныя пальцы дрыжэлі. Сэм пазіраў на яго, пакуль ноч не прыкрыла іх абодвух і не схавала аднаго ад другога. Сэм не знаходзіў болей словаў, і думкі ягоныя зьвярнуліся да ягонай уласнай цемры. Хоць і стомлены, і пад ценем жаху, усё ж меў яшчэ нейкія сілы. Была ў лембасах дзіўная якасьць, безь якой даўно ўжо леглі б ды памерлі ў адчаі. Яны не насычалі цалкам, бо перад Сэмавым уяўленьнем увесь час усплывалі ўспаміны пра ежу, і ён тужыў па простым хлебе й мясе. I ўсё-ткі эльфаў вандроўны хлеб рабіўся карысьнейшым, калі харчаваліся толькі ім, ня зьмешваючы зь іншаю емінаю. Ён насычаў таксама й волю, даваў моц выносіць нягоды, моц волі над целам па-за сьмяротным вымярэньнем. Настаў час новага вырашэньня. Па гасьцінцы ісьці было нельга, бо ён вёў на ўсход у вялікі Цень, гара ж уздымалася праваруч, амаль проста на поўдні, і трэ было збочваць да яе. А перад ёю ляжала неабсяжная роўнядзь дымнай, запустэчанай, спапялёнай зямлі.