Dzieci Boga [Children of God - pl]

Wiele lat później Joseba Urizarbarrena przypomniał sobie ten dziecięcy chór — i słowo w języku k’san oznaczające emancypację — podczas rozmowy z córką Kanchaya VaKashan. Kiedy Joseba spotkał ją po raz pierwszy, Puska VaTrucha-Sai była szanowanym członkiem rady starszych w Gayjurze, a jej punkt widzenia często okazywał się bardzo pomocny w odtwarzaniu przez niego i innych księży historii ruńskiej rewolucji.

— Przez wiele lat dochodziło do sporadycznych walk — mówiła mu Puska — ale na początku Fia była zwolenniczką „biernego oporu”. W kilku miastach doszło do strajku generalnego. Wielu miejskich Runów po prostu odeszło, odmawiając poddania się ubojowi.

— Jak na to zareagował rząd? — zapytał Joseba.

Niszcząc wioski, które dały schronienie miejskim Runom. Potem zaczęli palić pola rakaru, rosnącego dziko w środkowej części kontynentu, żeby nas zmusić głodem do uległości. — Zamilkła na chwilę, wspominając te wydarzenia i oceniając je na nowo z perspektywy czasu. — Równowaga została zachwiana, kiedy Fia uwierzyła, że zaczynają przeciw nam używać broni biologicznej. Fiajako dziecko widziała choroby używane przeciw ludowi, który nazywano Kurdami. Kiedy zaczęła się szerzyć zaraza, myśleliśmy, że Runowie żyjący poza liniami djanada zostali zarażeni, a potem potajemnie powysyłani na południe, żeby zarazić wszystkich, którzy będą się z nimi kontaktowali.

— Ale chorobę mogło też spowodować nagłe wymieszanie się różnych grup Runów podczas rebelii — zauważył Joseba. — Wielu zaczęło żyć w zupełnie nowych środowiskach. Zbieracze z błot zaczęli pracować razem z miejskimi specjalistami… I jedni, i drudzy zetknęli się z ogniskami miejscowych chorób, na które nie byli uodpornieni. Zaczęli je roznosić po całym kontynencie…

— Tak — przyznała Puska po chwili. — Tak mówili niektórzy z naszych uczonych. Ale nie było co do tego zgody… — Wyprostowała się, postawiła uszy. — Djanada nie dali nam innej możliwości, musieliśmy uderzyć z całą mocą. Ludzie umierali. Całymi tysiącami. Walczyliśmy o życie. — Spojrzała na północ i zmusiła się do bezstronności. — Oni chyba też.

— Sipaj, Puska, ktoś się zastanawia, czy sami Jana’atowie się zmienili, czy też zmienił się pogląd Runów na Jana’atów…

Puska rozważała to przez chwilę, a kiedy przemówiła, zaczęła używać angielskich zaimków, jak robiło to teraz wielu Runów, by podkreślić, że jest to ściśle osobista opinia.

— Moje spojrzenie na djanada zmieniło się, kiedy opuściłam Trucha Sai. — Zamilkła na chwilę, patrząc w dal. — Kiedy po raz pierwszy ruszyliśmy na Mo’arl… Sipaj, Hozei, co my tam zobaczyliśmy! Płakałam co noc przez całą porę roku. Tam były drogi wybrukowane naszymi kośćmi, pokruszonymi i zmieszanymi z zaprawą wapienną… Groble wzdłuż rzek… trzykrotnie przewyższające wzrost kobiety… z samych kości. Buty ze skór naszych zmarłych… w miastach nosili je nawet Runowie! Były tam sklepy… — Spojrzała na Josebę. — Półmiski z językami, półmiski z sercami. Nogi, ręce, stopy, polędwice, podgardla!

Combry, ogony, golonki… wszystko pięknie wyłożone. Przychodzili tam ruńscy służący i wybierali mięso dla swoich panów. Jak mogli to wytrzymać? Jak djanada mogli żądać od nich czegoś takiego?

— Ktoś nie jest pewny — odpowiedział szczerze Joseba. — Czasami nie ma wyboru. Czasami wybory są nieprzemyślane. Ludzie potrafią się przyzwyczaić do wszystkiego. — Puska wysunęła podbródek, a potem opuściła ogon, nie będąc w stanie wyobrazić sobie, jak funkcjonował ten dawny świat. — A jednak byli i tacy Runowie, którzy pozostali z Jana’atami…

— Sipaj, Hozei: Oni byli zdrajcami — oświadczyła z przekonaniem Puska. — Musisz to zrozumieć. Stali się bardzo bogaci, sprzedając ciała martwych żołnierzy Jana’atom, którzy płacili każdą cenę za kawałek mięsa. Ale ci Runowie i tak dostali to, na co zasłużyli: w końcu djanada ich również zjedli.

— Sipaj, Puska, ktoś przeprasza, że wciąż wypytuje…