Wojna [Conventions of War - pl]

— Nie za tę cenę. Nie mogę.

Jukes wzruszył ramionami.

— I tak to by zależało od tego, czy dostałby pan pozwolenie na posiadanie dzieł sztuki religijnej.

— Sztuka religijna? To jest sztuka religijna?

— „Święta Rodzina z kotem” Rembrandta. Trudno byłoby poznać, że to religijne, gdyby nie tytuł.

Martinez był zdziwiony. Sztuka religijna, jaką pamiętał z Muzeum Przesądów, oraz inne dzieła, które widział w kabinie Fletchera, przedstawiały postacie jako wspaniałe, szlachetne, a przynajmniej niezwykle pogodne, tu natomiast matka o przeciętnej twarzy, kot i dziecko w czerwonej piżamie tworzyli scenę typową dla klasy średniej.

— Normalnie nie przedstawia się Świętej Rodziny z kotem?

— Nie. — Usta Jukesa skrzywiły się w uśmiechu. — Nie z kotem.

— A rama? A czerwona zasłona?

— To pomysł artysty.

— A czerwona piżama?

— To powtórzenie czerwieni zasłony.

— Czy to możliwe, że tytuł jest pomyłką?

Jukes pokręcił głową.

— Mało prawdopodobne, choć możliwe.

— Więc dlaczego jest to uznane za sztukę religijną?

— Święta Rodzina to dość popularny temat, choć zwykle Dziewica jest w niebieskiej sukni, a dziecko nagie. Pojawiają się też słudzy, niektórzy… — szukał odpowiedniego słowa — unoszą się w powietrzu. To jest niekonwencjonalne przedstawienie, ale z drugiej strony wtedy nie było żadnych sztywnych reguł.

Narayanguru na przykład jestzwykle przedstawiany na drzewie ayaca, chyba dlatego, że zieleń i czerwone kwiaty tak atrakcyjnie wyglądają, ale Narayanguru kapitana Fletchera jest przymocowany do rzeczywistego drzewa, i to veltrip, a nie ayaca.

W umyśle Martineza odezwała się jakaś słaba struna. Usiadł prosto, podnosząc głowę.

— …a Da Vinci w swojej „Dziewicy ze skał” umieścił…

Kapitan podniósł rękę. Jukes zamilkł i utkwił w nim wzrok.

— Drzewo ayaca — powtórzył cicho Martinez.

Jukes wolał się nie odzywać.

Martinez gorączkowo myślał. Nazwa drzewa ayaca wywołała u niego ciąg skojarzeń, i to w jednej chwili, mimo że nie wykonał żadnej operacji myślowej. Teraz musiał świadomie i ostrożnie cofnąć się, aby ustalić, gdzie to wszystko się zaczęło.

Bez słowa wstał od biurka i podszedł do sejfu. Odpiął guzik bluzy, wyjął swój kapitański klucz na tasiemce, włożył go w szczelinę sejfu i wprowadził kombinację. Uszczelki cmoknęły, gdy drzwi się rozwarły, i Martinez poczuł podmuch stęchłego powietrza. Wyjął przezroczyste plastikowe pudełko, w którym doktor Xi schował biżuterię Fletchera. Odsunął sygnet i srebrny pierścień siatkowy i wyjął złoty wisior na łańcuchu. Uniósł łańcuch do światła i zobaczył, że wisior ma kształt drzewa; szmaragdy i rubiny skrzyły się na tle złota.

— Drzewo ayaca takie jak to? — spytał.

Jukes zmrużył oczy, przyglądając się wisiorowi.

— Tak, to typowe ayaca.

— Czy powiedziałby pan, że ten wisior jest szczególnie rzadki albo piękny, czy wyróżnia się pod jakimś względem?

Jukes zamrugał, potem zmarszczył brwi.

— Dobre wykonanie i jest niezbyt drogi, ale poza tym nie ma w nim niczego nadzwyczajnego.

Martinez podrzucił wisior w dłoni i wrócił do biurka.

— Kom, przywołaj porucznik Prasad — powiedział.

Od strony drzwi padł cień. Martinez podniósł oczy i zobaczył Marsdena, sekretarza, z kompnotesem w dłoni.

— Milordzie, jeśli jest pan zajęty…

— Nie, proszę wejść.

— Lordzie kapitanie. — W głębi biurka ukazała się twarz Chandry. — Przywoływał mnie pan.

— Mam pytanie: czy kapitan Fletcher nosił wisior w kształcie drzewa?

Chandra była zaskoczona.

— Tak, nosił.

— Cały czas?

Kobieta była coraz bardziej zdziwiona.

— O ile wiem, tak, ale zdejmował go, gdy… no… szedł spać. Martinez otworzył zaciśniętą dłoń przed kamerą na biurku i wisior zawisł na łańcuchu.

— Czy to ten wisior?

Chandra zmrużyła oczy i wpatrywała się w swój displej mankietowy; jej twarz w kamerze uległa zniekształceniu.

— Wydaje mi się, że tak, milordzie.

— Dziękuję, poruczniku. Koniec transmisji.

Zdziwiona twarz Chandry zniknęła z displeju. Martinez przez dłuższą chwilę patrzył na wisior, który coraz bardziej go irytował. Nagle uświadomił sobie, że w pokoju panuje cisza, a Jukes i Marsdem cały czas wpatrują sięw niego.

— Usiądźcie na chwilę — powiedział. — To może potrwać. Sięgnął głęboko do swego umysłu.

Wywołał na biurkowy displej podręcznik bezpieczeństwa przeznaczony dla żandarmerii i służby śledczej. Znalazł tam opisy kultów i sposoby ich rozpoznawania. Martinez czytał: