Wydziedziczeni [The Dispossessed - pl]

— To Fei Feite — poinformował go śniady mężczyzna, który wyrósł bezszelestnie u jego boku. — W zeszłym tygodniu mieliśmy pięć jego obrazów. Największe od dawna wydarzenie na rynku sztuki. Feite to pewna lokata, sir.

— Za cztery tysiące jednostek dwie rodziny mogą utrzymać się w tym mieście przez rok — zauważył Szevek.

Mężczyzna przyjrzał mu się uważniej i powiedział, przeciągając słowa:

— No cóż, zgadza się, sir, ale, widzi pan, tak się składa, że to jest dzieło sztuki.

— Sztuki? Człowiek tworzy dzieło sztuki, bo taką ma potrzebę.

A po co to stworzono?

— Jest pan artystą, jak widzę — powiedział mężczyzna jawnie już arogancko.

— Nie, ale człowiekiem, który rozpozna gówno, kiedy je zobaczy!

Sprzedawca cofnął się z przestrachem; gdy zaś znalazł się poza zasięgiem Szeveka, zaczął mówić coś o policji. Szevek skrzywił się i wyszedł z galerii. Przebywszy pół kwartału, przystanął. Nie może się tak dłużej wałęsać.

Ale dokąd by tu pójść?

Do kogoś… Do kogoś, do drugiego człowieka. Jakiejś ludzkiej istoty. Kogoś, kto mu udzieli pomocy, a nie sprzeda ją. Do kogo?

Dokąd?

Pomyślał o dzieciach Oiie — małych chłopcach, którzy go lubili — i przez dłuższą chwilę nie był w stanie skupić myśli na niczym innym. Potem poczęła wyłaniać się z jego pamięci daleka, mała i wyraźna postać: siostra Oiie. Jakże jej było na imię? „Proszę obiecać, że pan przyjedzie” — powiedziała; od tamtej pory już dwa razy przysyłała mu zaproszenia na wieczorne przyjęcia, pisane śmiałym, dziecinnym charakterem pisma na grubym, słodko pachnącym papierze. Nie skorzystał z nich, podobnie jak ignorował wszystkie zaproszenia od nieznajomych. Teraz sobie o nich przypomniał.

Jednocześnie przypomniał sobie ową drugą przesyłkę, te, która w niewyjaśniony sposób dostała się do kieszeni jego palta: „Przyłącz się do nas, swych braci”. Ale on nie mógł znaleźć na Urras żadnych braci.

Wszedł do najbliższego sklepu. Była to cukiernia, przeładowana złotymi ornamentami, tynkowana na różowo, z rzędami szklanych gablot pełnych pudełek, puszek i koszyków z cukierkami i słodyczami — różowymi, brązowymi, kremowymi, złotymi. Zapytał stojącą za tymi gablotami kobietę, czy nie pomogłaby mu znaleźć pewnego numeru telefonu. Ochłonął już z gniewu, w jaki wpadł w galerii sztuki, i taki był teraz pokorny w swoim zagubieniu i nietutejszości, że ujął tym sprzedawczynię; nie tylko pomogła mu wyszukać nazwisko w opasłej książce telefonicznej, ale i wykręciła numer na sklepowym aparacie.

— Halo?

— Szevek — przedstawił się. Telefon był dla niego środkiem do komunikowania się w pilnej potrzebie, służącym do informowania o zgonach, narodzinach i trzęsieniach ziemi. Pojęcia nie miał, co mówić.

— Kto? Szevek? Naprawdę? Jak to miło, że pan dzwoni! Skoro to pan, nie gniewam się ani troszeńkę, że mnie pan obudził.

— Spałaś?

— Jak kamień — i wciąż jestem w łóżku. Cieplutko tu i milutko.

Gdzież to pan jest, na Boga?

— Na ulicy Kae Sekae, jak mi się wydaje.

— Co pan tam robi? Niechże pan zajdzie. Która to godzina? Miły Boże, już prawie południe. Wiem, co zrobimy: wyjdę panu naprzeciw. Spotkamy się przy stawie z łódkami w ogrodach Starego Pałacu. Trafi pan? Proszę posłuchać, musi pan zostać, wydaję dziś wieczorem absolutnie boskie przyjęcie. — Trajkotała tak chwilę; zgodził się na wszystkie jej propozycje. Kiedy przechodził obok kontuaru, sklepowa uśmiechnęła się do niego.

— Może lepiej weźmie pan dla pani pudełko czekoladek, sir?

Przystanął.

— A powinienem?

— Nigdy nie zaszkodzi, sir.

W jej głosie zadźwięczała zażyłość i serdeczność. W sklepie było ciepło, a powietrze pachniało tak słodko, jakby skupiły się w nim wszystkie aromaty wiosny. Szevek, wysoki, ciężki i rozmarzony, stał wśród tych gablot z kosztownymi łakociami niczym owe masywne zwierzęta w zagrodach, barany i byki, ogłupiałe od gorąca wiosennych żądz.

— Przygotuję panu coś w sam raz — powiedziała kobieta i napełniła metalową, kunsztownie emaliowaną szkatułkę miniaturowymi listkami z czekolady i różyczkami z cukrowych włókien. Cynowe puzderko zawinęła w bibułkę, po czym włożyła ten pakunek do srebrnego kartonowego pudełka, które zawinęła w gruby różowy papier i obwiązała zieloną aksamitną wstążką. W jej zręcznych ruchach dawało się wyczuć komiczne i sympatyczne przejęcie; wręczyła Szevekowi gotową paczuszkę, ten, odebrał ją, wymamrotał słowa podziękowania i skierował się do wyjścia. W jej głosie nie odezwał się ton nagany, gdy mu przypomniała:

— Dziesięć sześćdziesiąt, sir.

Nie jest wykluczone, że z litości, którą kobiety odczuwają wobec siły, pozwoliłaby mu nawet odejść bez zapłacenia; zawrócił jednak posłusznie i odliczył należność.

Kolejką podziemną pojechał do ogrodów Starego Pałacu i odszukał staw z łódkami, na którym ślicznie wystrojone dzieci puszczały małe żaglowce — zachwycające miniaturowe modele z jedwabnym olinowaniem i mosiężnymi okuciami jubilerskiej roboty. Dojrzał Veępo przeciwnej stronie rozległego świetlistego kręgu wody i obszedł staw, radując się blaskiem słońca, powiewami wiosennego wiatru i widokiem ciemnych drzew parku, wypuszczających pierwsze, jasnozielone listki.