Majstar i Marharyta [be_lat]

— Jon! — adkazaŭ Karoŭieŭ i tycnuŭ palcam na kata.

Papłaŭski vyłupiŭ vočy, padumaŭ, što niedačuŭ.

— Nie, nie mahu, nie staje siły, — šmorhajučy nosam, praciahvaŭ Karoŭieŭ, — jak uspomniu: koła pa nazie… adno koła pudoŭ dziesiać budzie… Chraś! Pajdu lahu, pasprabuju zasnuć, — i jon adrazu znik z piaredniaha pakoja.

A kot pavarušyŭsia, saskočyŭ z kresła, staŭ na zadnija łapy, prycharašyŭsia, raziaviŭ pašču i skazaŭ:

— Nu, ja daŭ telehramu. A što dalej?

U Maksimilijana Andrejeviča adrazu zakružyłasia hałava, adnialisia ruki i nohi, jon upusciŭ čamadančyk i sieŭ na kresła nasuprać kata.

— Ja ž, zdajecca, u vas pa-rasiejsku pytajusia, — surova skazaŭ kot, — a što dalej?

Papłaŭski ničoha nie adkazaŭ.

— Pašpart! — miaŭknuŭ kot i praciahnuŭ pulchnuju łapu.

Papłaŭski ničoha nie ciamiŭ i nie bačyŭ, akramia dzviuch iskraŭ u kašečych vačach, jon vychapiŭ z kišeni pašpart, jak kinžal. Kot uziaŭ z padlustravaha stolika akulary ŭ toŭstaj čornaj apravie, načapiŭ ich na mordu, z-za čaho zrabiŭsia jašče bolš važny, i vyniaŭ z dryžačaje ruki ŭ Papłaŭskaha pašpart.

„Cikava, samleju ja ci nie?” — padumaŭ Papłaŭski. Zdalok čuvać byli ŭschlipy Karoŭieva, uvieś piaredni pakoj napoŭniŭsia efirnym pacham, pacham valarjanki i jašče niejkaje motašnaj miarzotnasci.

— Jakim addzialenniem vydadzieny vaš dakumant? — spytaŭsia kot i pryhledzieŭsia da staronki.

Adkazu nie było.

— Čatyrysta dvanaccatym, — sam sabie skazaŭ kot, vodziačy łapaj pa pašparcie, jaki jon trymaŭ dahary, — nu, viadoma! Ja viedaju hetaje addzialennie! Tam aby-kamu pašparty vydajuć! A ja, naprykład, takomu, jak vy, nie vydaŭ by! Nizavošta nie vydaŭ by! Tolki pahladzieŭ na tvar i adrazu b admoviŭ! — kot hetak razzłavaŭsia, što špurnuŭ pašpart na padłohu. — Vaša prysutnasć na pachavanni admianiajecca, — praciahvaŭ kot aficyjnym hołasam, — jedźcie na miesca žycharstva. — I raŭnuŭ za dzviery — Azazieła!

Na jaho hołas u piaredni pakoj vybieh maleńki, kulhavieńki, u čornym u ablipku tryko, z nažom za skuranoj papruhaju, ryžy, z žoŭtym ikłom, z bialmom na levym voku.

Papłaŭski adčuŭ, što jamu nie chapaje pavietra, ustaŭ z kresła i pačaŭ adstupać zadam, trymajučysia za serca.

— Azazieła, praviadzi! — zahadaŭ kot i vyjšaŭ z piaredniaha pakoja.

— Papłaŭski, — cicha prahuhniaviŭ maleńki, — spadziajusia, usio zrazumieła?

Papłaŭski kiŭnuŭ hałavoj.

— Viartajsia nieadkładna ŭ Kijeŭ, — praciahvaŭ Azazieła, — siadzi tam cišej vady nižej travy i ni pra jakuju kvateru ŭ Maskvie navat i nie dumaj, zrazumieła?

Hety maleńki, jaki da smierci pałochaŭ Papłaŭskaha svaim ikłom, nažom i kryvym vokam, dastavaŭ ekanamistu tolki da plača, ale dziejničaŭ enierhična, składna i spraŭna.

Najpierš jon padniaŭ pašpart i padaŭ jaho Maksimilijanu Andrejeviču, i toj uziaŭ knižačku zmiarcviełaju rukoju. Potym nazvany Azaziełam adnoj rukoju padniaŭ čamadan, druhoju adčyniŭ dzviery, uziaŭ pad ruku Bierlijozavaha dziadźku, vyvieŭ jaho na lesvičnuju placoŭku. Papłaŭski prychiliŭsia da sciany. Biez usiakaha kluča Azazieła adamknuŭ čamadan, dastaŭ z jaho vializnuju smažanuju kurycu biez adnaje nahi, zahornutuju ŭ pramaslenuju hazietu, i pakłaŭ jaje na placoŭcy. Potym dastaŭ dzvie pary bializny, brytvienny prybor, papruhu, niejkuju knižku i futaral i ŭsio heta zhrob nahoj u lesvičny pralot, akramia kurycy. Tudy palacieŭ i apuscieły čamadan. Čuvać było, jak jon hrymnuŭsia ŭnizie i ad jaho adlacieła viečka.

Potym ryžy bandyt uchapiŭ kurycu za nahu i ŭsioj hetaj kurycaj tak mocna i strašna ŭłupiŭ Papłaŭskamu pa šyi, što kurynaje tułava adlacieła, a naha zastałasia ŭ ruce ŭ Azazieły. Usio pierabłytałasia ŭ domie Abłonskich, jak spraviadliva skazaŭ znakamity piśmiennik Leŭ Tałstoj. Hetaje samaje paŭtaryŭ by jon i zaraz. Sapraŭdy, usio zamitusiłasia ŭ vačach u Papłaŭskaha. Doŭhaja iskra pralacieła ŭ jaho pierad vačyma, potym zmianiłasia na žałobnaha zmieja, jaki na imhniennie patušyŭ travieński dzień, i Papłaŭski palacieŭ uniz pa lesvicy, trymajučy pašpart u ruce. Jon dalacieŭ da pavarotu, vybiŭ nahoju škło ŭ aknie na nastupnaj placoŭcy i sieŭ na prystupku. Paŭz jaho praskakała biaznohaja kura i ŭpała ŭ pralot. Azazieła naviersie imhnienna abhryz kurynuju nahu, kostku ŭsunuŭ u bakavuju kišeniu tryko, viarnuŭsia ŭ kvateru i hruknuŭ za saboju začynienymi dzviaryma. U hety čas znizu pačulisia asciarožnyja kroki čałavieka, jaki išoŭ uhoru.

Papłaŭski prabieh jašče adzin pralot i, sieŭšy na kanapku, pieravioŭ duch.

Niejki maleńki pažyły čałaviek z nadzvyčaj sumnym tvaram, u časučovym staradaŭnim harnitury i ŭ cviordym sałamianym kapielušy z zialonaju stužkaju, išoŭ pa lesvicy ŭharu i spyniŭsia la Papłaŭskaha.

— Možna ŭ vas papytać, hramadzianin, — sumna pacikaviŭsia časučovy čałaviek, — a dzie kvatera numar piaćdziesiat?

— Vyšej! — koratka adkazaŭ Papłaŭski.

— Ščyra vam dziakuju, hramadzianin, — hetak ža sumna skazaŭ čałaviek i pajšoŭ uhoru, a Papłaŭski pabieh uniz.