Majstar i Marharyta [be_lat]

Ivan nie raschvalavaŭsia, jak i abiacaŭ, ale byŭ nadzvyčaj uražany.

— Nie moža hetaha być! Jaho nie isnuje.

— Zlitujciesia! Kamu-kamu heta havaryć, a vam… Vy byli, mabyć, adzin z pieršych, chto ad jaho paciarpieŭ. Siedzicie, jak sami razumiejecie, u psichijatryčnaj balnicy, a ŭsio daŭnajecie, što jaho niama. Sapraŭdy, dziŭna heta!

Zbity z pantałyku Ivan zamoŭk.

— Jak tolki vy pačali jaho apisvać, — praciahvaŭ hosć, — ja ŭžo pačaŭ zdahadvacca, z kim vy ŭčora mieli honar havaryć. I ja ščyra dziŭlusia z Bierlijoza! Nu, vy čałaviek nieadukavany, — tut hosć znoŭ paprasiŭ prabačennia, — ale toj, jak ja čuŭ pra jaho, usio ž niešta čytaŭ! Pieršyja vykazvanni hetaha prafiesara razviejali ŭsie maje sumnienni. Jaho nielha nie paznać, moj darahi! Darečy, vy… vy mnie vybačajcie, ale ja nie pamylajusia, vy čałaviek nieadukavany?

— Niesumnienna, — zhadziŭsia Ivan.

— Nu voś… hetaja asoba, pra jakuju vy raskazvali… roznyja vočy, brovy! Darujcie, mahčyma, vy navat i opiery „Faŭst” nie słuchali?

Ivan čamuści strašenna zbiantežyŭsia i pačyrvanieŭ, pačaŭ štości marmytać pra niejkuju pajezdku ŭ sanatoryj u Jałtu…

— Nu voś, niama ničoha dziŭnaha! A Bierlijoz mianie ŭražvaje. Jon čałaviek nie tolki načytany, ale navat i chitry. Chacia, kab abaranić jaho, ja mahu skazać, što, viadoma, Vołand moža zaćmić vočy i chitrejšamu čałavieku.

— Jak? — u svaju čarhu ŭskryknuŭ Ivan.

— Cicha!

Ivan z razmachu šlopnuŭ siabie pa łbie i zašypieŭ:

— Razumieju, razumieju. U jaho litara „V” była na vizitnaj kartcy. Aia-iaj, voś dyk štuka! — jon pamaŭčaŭ krychu ŭschvalavana, pahladzieŭ na miesiac, jaki płyŭ za rašotkaju, i zahavaryŭ: — Dyk jon, vychodzić, sapraŭdy moh być u Poncija Piłata? Jon užo tady naradziŭsia? A mianie varjatam nazyvajuć! — dadaŭ Ivan i aburana pakazaŭ na dzviery.

Horkaja marščyna abaznačyłasia la hub u hoscia.

— Budziem hladzieć praŭdzie ŭ vočy, — i hosć paviarnuŭ svoj tvar da latučaha skroź vobłaka načnoha sviaciła. — I vy, i ja — varjaty, što prytvaracca! Razumiejecie, jon vas uzrušyŭ — i vy zvichnulisia, tamu što ŭ vas, mabyć, dla hetaha padychodziačaja asnova. Ale toje, pra što vy raskazvajecie, niesumnienna było na samaj spravie. Dy heta takaja niezvyčajnasć, što navat Stravinski, hienijalny psichijatr, vam, viadoma, nie pavieryŭ. Jon ahladaŭ vas? (Ivan kiŭnuŭ.) Vaš subiasiednik byŭ u Piłata i na sniedanni ŭ Kanta, a ciapier jon naviedaŭ Maskvu.

— Dyk jon tut čortviedama čaho narobić! Jak-niebudź jaho treba złavić? — nie zusim upeŭniena, ale ŭsio ž padniaŭ hałavu ŭ novym Ivanie Ivan raniejšy, jašče nie da kanca dabity.

— Vy ŭžo pasprabavali, i chopić z vas, — iranična adhuknuŭsia hosć, — inšym taksama sprabavać nie raju. A toje, što navytvaraje, u hetym nie sumniavajciesia. Aj, aj! Ale jak škada, što spatkalisia z im vy, a nie ja! Choć usio i pierahareła i vuhołle zašareła popiełam, ale ŭsio ž klanusia, što za hetuju sustreču ja addaŭ by zviazak klučoŭ. Ja žabrak!

— Našto jon vam?

Hosć doŭha sumavaŭ, pierasmykaŭsia ŭsim ciełam, ale narešcie zahavaryŭ:

— Bačycie, davoli dziŭnaja historyja, ja siadžu tut z-za taho, što i vy, mienavita z-za Poncija Piłata, — tut hosć spałochana azirnuŭsia i skazaŭ: — Sprava ŭ tym, što hod tamu ja napisaŭ raman pra Poncija Piłata.

— Vy piśmiennik? — zacikaŭlena spytaŭsia paet.

Hosć paciamnieŭ z tvaru, pahraziŭ Ivanu kułakom, potym skazaŭ:

— Ja majstar, — jon staŭ surovym i dastaŭ z kišeni chałata zusim zašmalcavanuju čornuju šapačku z vyšytaj na joj žoŭtym šoŭkam litaraj „M”. Jon nadzieŭ hetuju šapačku, pakazaŭsia Ivanu i ŭ profil, i ŭ fas, kab dakazać, što jon — majstar. — Jana svaimi rukami pašyła jaje mnie, — tajamniča dadaŭ jon.

— A jak vaša prozvišča?

— U mianie bolej niama prozvišča, — z čornaju pahardaju adkazaŭ dziŭny hosć, — ja admoviŭsia ad jaho, i naohul ad žyccia. Zabudziem pra jaho.

— Dyk vy chacia pra raman skažycie, — dalikatna paprasiŭ Ivan.

— Kali łaska. Maja historyja sapraŭdy nie zusim zvyčajnaja, — pačaŭ hosć.

…Historyk zhodna adukacyi, jon jašče hod nazad pracavaŭ u adnym z maskoŭskich muziejaŭ, akramia taho, zajmaŭsia pierakładami.

— Z jakoje movy? — zacikaŭlena spytaŭsia Ivan.

— Ja viedaju piać moŭ, akramia rodnaje, — adkazaŭ hosć, — anhielskuju, francuzskuju, niamieckuju, łacinskuju i hreckuju. Nu, jašče krychu čytaju pa-italansku.

— Bač ty! — zajzdrosna šapnuŭ Ivan.

Žyŭ historyk adzinoka, rodnych nie mieŭ nidzie i znajomych u Maskvie taksama. I, ujavicie sabie, adnojčy vyjhraŭ sto tysiač rubloŭ.

— Uiavicie majo zdziŭlennie, — šaptaŭ hosć u čornaj šapačcy, — kali ja ŭsunuŭ ruku ŭ koš z brudnaju bializnaju i hladžu: na joj toj ža numar, što ŭ haziecie! Ablihacyju, — rastłumačyŭ jon, — mnie ŭ muziei dali.

Pasla vyjhryšu sta tysiač zahadkavy Ivanaŭ hosć zrabiŭ tak: nakupiŭ knih, pakinuŭ svoj pakoj na Miasnickaj…