Panowie i damy [Lords and Ladies - pl]

— A to jest kwestor — poinformował Ridcully, wskazując na eksponat B, który spał snem człowieka po niemal śmiertelnej dawce pigułek z suszonej żaby. — Hej, kwestorze! Kwestooor! Nic z tego zgasł jak światło. Wepchnij go pod ławkę. Grasz w Okalecz Pana Cebulę?

— Nie za dobrze.

— Kapitalnie.

Pół godziny później Ridcully był krasnoludowi winien osiem tysięcy dolarów.

— Przecież zaznaczyłem to na wizytówce — przypomniał mu Casanunda. — „Bezczelny kłamca”. O tutaj.

— Tak, ale myślałem, że kłamiesz.

Ridcully westchnął i — ku zdumieniu Myślaka — wydobył z jakichś zakamarków sakiewkę pełną monet. Były to duże monety, wyglądały podejrzanie realistycznie i złoto.

Casanunda mógł być z zawodu lubieżnym żołnierzem fortuny, ale genetycznie pozostał krasnoludem, a pewne rzeczy krasnoludy po prostu wiedzą.

— Hm… — wymruczał. — Nie ma pan przypadkiem „bezczelnego kłamcy” na wizytówce?

— Nie! — zapewnił podniecony Ridcully.

— Chodzi o to, że umiem rozpoznać czekoladowe pieniądze.

— A wiecie — odezwał się Myślak, gdy dyliżans podskakiwał na drodze przez wąwóz — przypomina mi to pewną słynną zagadkę logiczną.

— Jaką zagadkę logiczną? — zapytał nadrektor.

— No więc — zaczął Myślak, zadowolony z uwagi — jak się zdaje, żył kiedyś taki jeden człowiek, który musiał przejść przez jedne z dwojga drzwi i nie wiedział, które wybrać. Strażnik przy pierwszych drzwiach zawsze mówił prawdę, a ten przy drugich zawsze kłamał.

Na dodatek za jednymi drzwiami czekała pewna śmierć, a za drugimi wolność. Ten człowiek nie wiedział, który strażnik jest który i mógł im zadać tylko jedno pytanie. Zatem: o co zapytał?

Dyliżans podskoczył na wyboju. Bibliotekarz przewrócił się na drugi bok.

— Dla mnie to brzmi jak pomysł lorda Hargona Psychotycznego z Quirmu — stwierdził po chwili Ridcully.

— Rzeczywiście — zgodził się Casanunda. — To był prawdziwy szatan, jeśli chodzi o takie dowcipy. Ilu studentów zmieści się do żelaznej dziewicy i takie różne.

— Czyli to było u niego, tak? — spytał Ridcully.

— Co? — zdziwił się Myślak. — Nie wiem.

— Dlaczego? Przecież zna pan mnóstwo szczegółów.

— Nie wydaje mi się, żeby to się działo gdziekolwiek. To tylko zagadka.

— Chwileczkę! — zawołał Casanunda. — Chyba ją rozwiązałem. Jedno pytanie, tak?

— Tak. — Myślak odetchnął z ulgą.

— I może zapytać dowolnego ze strażników?

— Tak.

— No to w porządku. W takim razie podchodzi się do tego mniejszego i mówi: „Powiedz mi, które drzwi prowadzą na wolność, jeśli nie chcesz się przyjrzeć barwie własnych nerek, a przy okazji, przejdę przez nie za tobą, więc gdybyś liczył na nagrodę Wielkiego Spryciarza, nie zapominaj, kto pójdzie pierwszy”.

— Nie, nie, nie!

— Mnie wydaje się to bardzo logiczne — pochwalił Ridcully. — Rozsądny pomysł.

— Ale nie masz broni!

— Owszem, mam — zapewnił Casanunda. — Wyrwałem ją strażnikowi, kiedy zastanawiał się nad pytaniem.

— Niegłupie — stwierdził Ridcully. — To, panie Stibbons, prawdziwie logiczna odpowiedź. Wiele mógłby się pan nauczyć od tego człowieka…

— …krasnoluda…

— …przepraszam, krasnoluda. On nie opowiada bez przerwy o pasożytniczych wszechświatach.

— Paralelnych — burknął Myślak, w którym zrodziło się silne podejrzenie, że nadrektor myli te słowa celowo. — Zresztą mówi się: równoległe.

— W takim razie które są pasożytnicze?

— Nie ma takich! To znaczy: nie ma takich wszechświatów, nadrektorze[13]. Są paralelne, czyli równoległe wszechświaty, nadrektorze. Wszechświaty, gdzie rzeczy nie zdarzyły się tak, jak… — zawahał się. — Pamięta pan tę dziewczynę?

— Jaką dziewczynę?

— Tę, z którą chciał się pan ożenić.

— Skąd pan o tym wie?

— Opowiadał pan o niej zaraz po obiedzie.

— Naprawdę? Niemądrze z mojej strony. Ale mniejsza. Co z nią?

— No więc… w pewnym sensie naprawdę się pan z nią ożenił — oświadczył Myślak.

Ridcully pokręcił głową.

— Nie. Jestem pewien, że się nie ożeniłem. Takich rzeczy się nie zapomina.

— Ale to było nie w tym wszechświecie… Bibliotekarz otworzył oko.

— Chce pan powiedzieć, że przeskoczyłem do innego wszechświata, żeby się ożenić? — upewnił się Ridcully.

— Nie. Chcę powiedzieć, że ożenił się pan w innym wszechświecie, ale nie w tym wszechświecie — odparł Myślak.

— Naprawdę? Z odpowiednią ceremonią i w ogóle?

— Tak!

— Hm… — Ridcully pogładził brodę. — Jest pan pewien?

— Pewien, nadrektorze.

— Coś podobnego! Nic nie wiedziałem. Myślak poczuł, że wreszcie do czegoś dochodzą.

— Ale…

— Tak?

— Dlaczego nic nie pamiętam? Myślak był na to przygotowany.