Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ

Павялічыць дык павялічыць, хоць чатыры, хоць дзесяць рублёў з хаты, абы не было вайны. Спыніліся ўсё ж на чатырох рублях. I на тым можна было разыходзіцца. I прэзідыум падняўся ўжо, а з залы ніхто не кранаўся з месца. Мужчыны, што сядзелі ў першым радзе, скоса пазіралі адзін на аднаго, пераглядваліся і хуценька хавалі вочы, па вушы ўцягвалі галовы ў каўняры і стойваліся, камянелі ў тых каўнярах, нагадваючы помнікі. I ніводзін так і не расцяў вуснаў. Мо такі доўгачаканы сход на тым і скончыўся б, калі б не Уладзік. Ён ступіў з-за грубкі, за якой стаяў да таго, таму што не было дзе сесці, ступіў, калі прэзідыум ужо амаль апрануўся.

— Тут у нас яшчэ адно засталося,— сказаў ён, нямеючы ад уласнай смеласці ў стоеным дыханні залы.

— Што яшчэ можа быць? — незадаволена і як бы асаджваючы яго, адціскаючы ад сцэны, зморшчыўся старшыня сельсавета. I ён бы адціснуў Уладзіка, калі б не кінулася бараніць сына маці, бачачы, што ён ужо блізкі да таго, каб страціць прытомнасць, што вось-вось можа прыкінуцца да яго прыпадак. Лізавета пасадзіла яго, саступіла яму сваё крэсла, сама ж заняла яго месца. I ўсім было добра відно, як няёмка стаяць ёй, паміж сцэнаю і залаю, як муляе ёй гэта, як разрываецца яе душа ад жаху, што яна выйшла вось так перад людзьмі, а сын кожную хвіліну можа пачаць біцца на вачах у людзей у прыпадку, і галоўнае, не толькі на вачах у сваіх, але і прыезджых, на вачах начальства. Які ж гэта будзе ёй сорам, якая ганьба, ды лепш памерці на месцы, і не выратуе яе тое, што і начальства, і вяскоўцы ўсе ведаюць, на што хварэе сын, вядомае ўсім яе гора і ганьба. Але адна справа ведаць, зусім іншае чуць і бачыць. Выйсці з тым горам на людзі — гэта ж усё роўна што вырваць сваё спакутаванае, пакрытае болькамі сэрца. I не толькі сваё, але і сынава. Сваё яна згодна вырваць, можна лічыць, што яна ўжо вырвала яго і цяпер трымае на адкрытай, выцягнутай напаказ людзям далоні, таму і баіцца зварухнуцца, таму такі цвёрды яе голас.