Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Tio ĉi estas stranga afero,” diris la kapitano Ságner, “kial, Švejk, vi puŝas ĉi tien tiun Kunerton?”
“Obee mi raportas, sinjoro bataliona komandanto, ke ĉio devas iri per la vojo de raporto. Li estas stulta, li estis vangobatita fare de sinjoro leŭtenanto Dub kaj li ne povas tion al si permesi por mem iri al raporto. Obee mi raportas, sinjoro kapitano, se vi lin ekrigardus, kiel tremas al li la genuoj, li estas tute neviva, ke li devas iri al tiu raporto. Kaj se ne estus mi, li al tiu raporto eble tute ne venus, kiel tiu Kudela el Bytouchov, kiu dum sia aktiva soldatservo tiel longe ‘iradis’ al raporto, ĝis li estis translokita al maristoj, kie li iĝis ĉefserĝento kaj poste sur iu insulo en Pacifiko oni proklamis lin dizertinto. Poste li tie edziĝis kaj parolis ankaŭ kun vojaĝisto Havlasa[281], kiu tute ne ekkonis, ke tiu homo ne estas indiĝeno. — Ĉiuflanke estas tio tre trista, se iu devas iri al raporto pro kelke da sensencaj vangobatoj. Sed li tute ne volis ĉi tien iri, ĉar li diris, ke li ĉi tien ne iros. Li estas entute tia vangobatata servosoldato, ke li eĉ ne scias, pri kiu vangobato ĉi tie temas. Li ĉi tien tute ne irus, li tute ne volis iri al raporto, li multfoje lasas sin bati eĉ pli. Obee mi raportas, sinjoro kapitano, rigardu lin, li estas jam el ĉio tio tute surfekita. Kaj aliflanke, necesis ke li tuj plendu, ke li ricevis tiujn vangobatojn, sed li ne kuraĝis, ĉar li sciis, ke, kiel skribis certa poeto, estas pli bone esti kiel humila violo. Scie, li servas ĉe sinjoro leŭtenanto Dub.”
Puŝante Kunerton antaŭ sin, Švejk al li diris: “Ne tremu senĉese kiel tremolo!”
La kapitano Ságner demandis Kunerton, kiel tio propre okazis.
Sed Kunerrt proklamis, tremante per la tuta korpo, ke ili povas demandi sinjoron leŭtenanton Dub, ke tiu lin tute ne vangobatis.
La judaso Kunert, senĉese tremante per la tuta korpo, proklamis eĉ, ke Švejk tion tute al si elpensis.
Al tiu ĉi hontiga situacio faris finon la leŭtenanto Dub, kiu subite aperis kaj alkriegis Kunerton: “Ĉu vi volas ricevi ankoraŭ denove kelke da vangobatoj?”
La afero estis do tute klara kaj la kapitano Ságner simple proklamis al la leŭtenanto Dub: “Ekde la hodiaŭa tago Kunert estas alkomandita al la bataliona kuirejo, kaj koncerne novan servosoldaton, turnu vin al la ĉefserĝento-kontisto Vaněk.”
La leŭtenanto Dub soldatsalutis kaj ĉe foriro diris al Švejk nur: “Mi vetas, ke foje vi estos pendumita.”
Kiam li foriris, Švejk turnis sin al la ĉefleŭtenanto Lukáš per milda, amika tono: “En Mnichovo Hradiště estis ankaŭ tia sinjoro kaj ankaŭ tiel parolis kun tiu alia kaj tiu al li respondis: ‘Ĉe ekzekutejo ni renkotiĝos’.”
“Švejk,” diris la ĉefleŭtenanto Lukáš, “vi estas ja idioto, kaj ne aŭdacu al mi diri, kiel vi kutimas: ‘Obee mi raportas, ke mi estas idioto’.”
“Okulfrapanta,” ekparolis la kapitano Ságner, klinante sin el fenestro, kaj li tre ŝate de tiu fenestro cedus, sed li jam ne havis tempon, ĉar aperis tiu malfeliĉo: la leŭtenanto Dub sub la fenestro.
La leŭtenanto Dub komencis per tio, ke li tre bedaŭras tion, kiel la kapitano Ságner foriris, neelaŭskultinte liajn kaŭzojn pri ofensivo en la orienta fronto.
“Por kompreni la grandegan ofensivon,” vokis la leŭtenanto Dub supren al la fenestro, “ni devas konscii, kiel la ofensivo evoluis fine de aprilo. Ni devis trarompi la rusan fronton kaj kiel la plej konvenan lokon por tiu ĉi trarompo ni trovis fronton inter Karpatoj kaj Vistulo.”
“Mi pri tio kun vi ne kverelas,” respondis la kapitano Ságner seke kaj foriris de la fenestro.
Kiam duonhoron post tio oni daŭrigis la veturon al Sanok, la kapitano Ságner streĉis sin sur benko kaj ŝajnigis dormon, por ke la leŭtenanto Dub intertempe forgesu siajn gurditajn konkludojn pri ofensivo.
En la vagono kun Švejk mankis Baloun. Nome, li elpetis al si permeson, ke li povu forviŝi kaldronon post gulaŝo per pano. Nun li estis en vagono kun militkuirejoj en malagrabla situacio, ĉar ĉe tio, kiel la trajno moviĝis, li enflugis kapantaŭe en kaldronon kaj la piedoj pendis al li trans ĝian randon. Sed li alkutimiĝis al tiu situacio kaj el la kaldrono eĥis ŝmacado, kiel se erinaco pelas blatojn, kaj pli poste petvoĉo de Baloun: “Mi petas vin, kamaradoj, pro dio, ĵetu al mi ĉi tien peceton da pano, ĉi tie estas ankoraŭ multe da saŭco.” Tiu ĉi idilio daŭris ĝis la plej proksima stacio, kien ili alveturis kun kaldrono de la dekunua kompanio jam purigita, ke ĝia stana tavolo vere brilis.
“Dio rekompencu vin pro tio, kamaradoj,” dankis Baloun kore. “De la tempo, kiam mi estas nun en la soldatservo, la fortuno ekridetis al mi la unuan fojon.”
Kaj estis vere kion diri. En Łupkowska-intermonto Baloun akiris du porciojn da gulaŝo, ankaŭ la ĉefleŭtenanto Lukáš montris sian kontenton,. ke Baloun alportis al li el la oficira kuirejo netuŝitan manĝon kaj lasis por li pli grandan duonon. Baloun estis tute feliĉa, balancis la piedojn, kiujn li elŝovis el la vagono, kaj subite tiu ĉi tuta milito ŝajnis al li esti io varmeca, familia.
Kompania kuiristo komencis pri li ŝerci, ke kiam oni alveturos al Sanok, oni kuiros vespermanĝon kaj ankoraŭ unu tagmanĝon, ĉar tiun vespermanĝon kaj tagmanĝon ili havas al sia bono, se oni ne ricevis tion dum la tuta vojo. Baloun nur kapjesis kaj flustris: “Vi vidos, kamaradoj, ke sinjoro dio nin ne forlasos.”
Ĉiuj sincere al li ridis kaj la kuiristo, sidante sur militkuirejo, kantis:
En valoj malantaŭ la stacio Szczawne denove komencis aperi novaj soldataj tombejoj. Sub Szczawne eblis el la trajno vidi ŝtonan krucon kun senkapa sinjoro Kristo, kiu perdis la kapon ĉe pafdetruo de la trako.
La trajno altigis sian rapidecon, impetante suben tra valo al Sanok, la horizontoj plivastiĝis kaj tiel ambaŭflanke iĝis ankaŭ pli multnombraj la tutaj grupoj da disbatitaj vilaĝoj en la regiono.
De la fervoja taluso oni vidis sube en rivereto ĉe Kulaszna falegintan, disbatitan trajnon de la Ruĝa Kruco.
Baloun konsterniĝe malfermegis je tio la okulojn kaj miris precipe al sube disĵetitaj eroj de la lokomotivo. Ĝia tubo estis enpuŝita en fervojan taluson kaj elstraris el ĝi eksteren kiel kanontubo je dudekokcentimetra kalibro.
Tiu ĉi fenomeno vekis atenton ankaŭ en la vagono, kie estis Švejk. Pleje ekscitiĝis la kuiristo Jurajda: “Ĉu tio estas permesite, pafi kontraŭ vagonoj de la Ruĝa Kruco?”
“Tio ne estas permesite, sed oni povas tion fari,” diris Švejk, “tiu bato estis bona kaj poste ĉiu petos pardonon, ke tio estis nokte kaj ke tiun ruĝan krucon oni ne vidis. En la mondo ĝenerale ekzistas multe da aferoj, kiuj estas malpermesitaj, sed fari ilin oni povas. La ĉefa afero estas, ke ĉiu tion provu, ĉu li sukcesos, por ke li povu fari tion, kio estas malpermesita. Dum imperiestraj manovroj en la regiono ĉe Písek venis ordono, ke estas malpermesite kapriole ligi soldatojn dum marŝo. Sed nia kapitano malkovris, ke oni povas tion fari, ĉar tia ordono estis ege komika, tion ĉiu povis facile kompreni, ke kapriole ligita soldato ne povas marŝi. Li fakte tiun ordonon ne evitis, li simple kaj saĝe igis ĵeti kapriole ligitajn soldatojn sur veturilojn de la trajnotrupo kaj oni marŝis kun ili pluen. Aŭ tiu ĉi afero, kiu okazis en nia strato antaŭ kvin aŭ ses jaroj. En unua etaĝo loĝis tie sinjoro Karlík. Je unu etaĝo pli alte tre bonkora homo, studento de konservatorio Mikeš. Li tre amis ulinojn kaj interalie li komencis amindumi ankaŭ filinon de tiu sinjoro Karlík, kiu posedis transloĝigan firmaon, sukeraĵejon kaj ie en Moravio ankaŭ librobindejon sub nomo de tute alia firmao. Kiam sinjoro Karlík eksciis, ke tiu studento de konservatorio amindumas lian filinon, li vizitis lin en lia loĝejo kaj diris al li: ‘Vi ne povas kun mia filino edziĝi, ĉifonulo. Mi ŝin al vi ne donos!’ ‘Bone,’ respondis al li sinjoro Mikeš, ‘se mi ne povas kun ŝi edziĝi, kion mi faru, ĉu mi pro tio min disŝiru?’ Post du monatoj venis sinjoro Karlík denove, alkondukis sian edzinon kaj ambaŭ diris al li unisone: ‘Kanajlo, vi senigis nian filinon je honoro.’ ‘Kompreneble,’ li respondis al ili, ‘mi permesis al mi malvirtigaĉi ŝin, via sinjorina moŝto.’ Tiu sinjoro Karlík komencis superflue lin alkriegi, ke li ja al Mikeš diris, ke tiu ne povas kun ŝi edziĝi, ke li ŝin al li ne donos, sed tiu tute ĝuste al li respondis, ke li kun ŝi ankaŭ ne edziĝos kaj ke tiam oni tute ne parolis pri tio, kion li povas kun ŝi fari. Ke pri tio oni ne traktis, li tenas la vorton, ili ne faru al si la zorgojn, li ŝin ne volas, li estas karaktera homo, ne laŭ la devizo ‘kien la vento, tiel la mantelo’, ke li tenas la vorton, se li ion diras, ke tio ankaŭ validas. Kaj se li estos pro tio persekutata, ke ankaŭ pro tio li ne rompas al si la kapon, ĉar li havas la konsciencon pura kaj lia mortintino panjo ankoraŭ sur la mortolito lin ĵurligis, ke li neniam en la vivo mensogu, ke li promesis al ŝi tion mandone kaj tia ĵuro validas. Ke en lia familio absolute neniu mensogis kaj ankaŭ en la lernejo li havis ĉiam la plej altan markon de bona konduto. Ĉi tie vi do vidas, ke estas malpermesitaj diversaj aferoj, sed fari ilin oni povas, kaj ke la vojoj povas esti diversaj, nur volon ni ĉiuj havu la saman.”
281
Jan Havlasa (propranome Jan Klecanda), ĉeĥa vojaĝisto, verkisto kaj diplomato (1920-1924 ĉeĥoslovaka ambasadoro en Brazilo).