Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
La leŭtenanto Dub havis guston deĵetegi Švejkon tien suben, sed li regis sin kaj alkriis ĉiujn: “Mi diras al vi, ke vi ĉi tie superflue ne gapu! Vi ĉiuj min ankoraŭ ne konas, sed kiam vi min ekkonos…!”
“Vi ĉi tie restos, Švejk,” li diris per terura voĉo, kiam Švejk volis foriri kun la ceteraj al vagonoj.
Ili restis solaj stari unu kontraŭ la alia kaj la leŭtenanto Dub meditis, kion teruran diri.
Sed Švejk lin antaŭiris: “Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, almenaŭ tiu ĉi vetero povus persisti. Tage ne estas tro varmege kaj noktoj estas ankaŭ tute agrablaj, tiel ke tio estas la plej konvena tempo por militi.”
La leŭtenanto Dub eltiris revolveron kaj demandis: “Ĉu vi konas tion?”
“Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, mi konas. Sinjoro ĉefleŭtenanto Lukáš havas ĝuste tian.”
“Memoru do tion, kanajlo!” serioze kaj digne diris la leŭtenanto Dub, kaŝante la revolveron reen; “por ke vi sciu, ke povus okazi al vi io tre malagrabla, se vi daŭrigus tiujn viajn propagandojn.”
La leŭtenanto Dub foriris, ripetante al si: “Nun mi diris al li tion plej bone: propagandojn, jes, propagandojn!”
Antaŭ ol Švejk denove enpaŝis sian vagonon, li ankoraŭ momenton promenis kaj murmuris al si: “Kien propre mi lin vicigu?” Kaj ju pli longe, des pli klare venas al li en la menson nomo de tiu ĉi speco: “duonfurzulo”.
“Furzulo” en soldata terminologio estis delonge uzata kun granda ŝato, kaj tiu ĉi honora alnomo apartenis ĉefe al koloneloj aŭ iom aĝaj kapitanoj kaj majoroj, kaj estis tio certa pli alta grado de uzataj vortoj “kanajla maljunulaĉo”. La vorto “maljunulaĉo” sen tiu adjektivo estis afabla pritakso de maljuna kolonelo aŭ majoro, kiu ege kriegis, sed ĉe tio li amis siajn soldatojn kaj protektis ilin kontraŭ aliaj regimentoj, precipe se temis pri aliregimentaj patroloj, kiuj la soldatojn elprenadis el gastejaĉoj, kiam tiuj ne havis permeson resti tie post dormosignalo. “Maljunulaĉo” zorgis pri siaj soldatoj, manĝo devis esti en ordo, sed li ĉiam havis ian kapricon; en io li estis pedanto — kaj tial li estis “maljunulaĉo”.
Sed se “maljunulaĉo” ĉe tio superflue ĉikanis soldatojn kaj suboficirojn, elpensadis noktan ekzercadon kaj similajn aferojn, li estis “kanajla maljunulaĉo”.
El “kanajla maljunulaĉo” iĝis “furzulo” kiel pli alta grado de evoluo al turmentado, ĉikanado kaj idioteco. Tiu vorto signifis ĉion kaj ekzistas granda diferenco inter furzulo en civila vivo kaj furzulo en soldatservo.
La unua, civila, estas ankaŭ superulo, kaj ankaŭ tiel ĝenerale nomas lin servistoj en oficejoj kaj subordigitaj oficistoj. Li estas filistro-burokrato, kiu riproĉas ekzemple tion, ke malneto ne estas bone sekgita per sorba papero kaj simile. Ĝenerale estas tio idiote bruta fenomeno en la homa socio, ĉar tia spritmankulo ŝajnigas ĉe tio vivspertulon, ĉion volas kompreni, ĉion scias klarigi kaj pro ĉio ofendiĝas.
Sed kiu estis en soldatservo, komprenas la diferencon inter tiu ĉi fenomeno kaj “furzulo” en uniformo. Ĉi tie tiu vorto prezentis “maljunulaĉon”, kiu estis “kanajla”, vere kanajla, al ĉio alpaŝis akre, sed malgraŭ tio li haltis antaŭ ĉiu obstaklo; soldatojn li ne amis kaj vane kontraŭ ili batalis, ne sciis akiri al si aŭtoritaton, kiun ĝuis “maljunulaĉo” eĉ “kanajla maljunulaĉo”.
En kelkaj garnizonoj, kiel ekzemple en Tridentino, anstataŭ “furzulo” oni diradis “nia maljuna kanajlo”. En ĉiuj okazoj temis pri persono iom aĝa, kaj se Švejk enmense nomis la leŭtenanton Dub “duonfurzulo”, li esprimis absolute logike, ke koncerne kaj la aĝon kaj la rangon kaj entute ĉion mankas al la leŭtenanto Dub ankoraŭ kvindek procentoj por ke li iĝu “furzulo”.
Revenante kun tiuj ĉi pensoj al sia vagono, li renkontis la servosoldaton Kunert, kiu havis ŝvelan vizaĝon kaj balbutis ion nekompreneblan, ke li ĵus renkontiĝis kun sia sinjoro leŭtenanto Dub kaj tiu tute neatendite lin vangobatis, ĉar li laŭdire scias pri faktoj, ke Kunert interrilatas kun Švejk.
“En tiu ĉi okazo,” diris Švejk trankvile, “ni iros al raporto. Aŭstra soldato devas lasi sin vangobati nur en certaj okazoj. Sed tiu via sinjoro transpaŝis ĉiujn limojn, kiel tion diradis maljuna Eŭgeno la Savoja: ‘Nur de ĉi tie ĝis ĉi tie’. Nun vi mem devas iri al raporto, kaj se vi ne iros, mi vangobatos vin mem, por ke vi sciu, kio estas disciplino en la armeo. En Karlína kazerno servis leŭtenanto Hausner, tiu havis ankaŭ servosoldaton kaj ankaŭ lin vangobatis kaj piedbatis. Foje estis tiu servosoldato tiel vangobatita, ke li ne sciis, kie li havas la kapon, anoncis sin al raporto kaj tie, ĉar li ĉion tion intermiksis, proklamis, ke li estis piedbatita; kaj tiu lia sinjoro ankaŭ vere pruvis, ke la servosoldato mensogas, ke tiutage li lin ne piedbatis, sed nur vangobatis, tiel tiun servosoldaton oni malliberigis por tri semajnoj pro falsa akuzo.”
“Sed tio ŝanĝas nenion en la tuta afero,” daŭrigis Švejk, “tio estas ĝuste la sama kiel tio, pri kio ĉiam rakontis studento de medicino Hubička, ke estas egale distranĉi en patologia instituto homon, kiu sin pendumis aŭ venenigis. Kaj mi iras kun vi. Kelke da vangobatoj signifas en la soldatservo multon.”
Kunert tute perpleksiĝis kaj lasis sin konduki de Švejk al la stabvagono.
La leŭtenanto Dub ekkriegis, klinante sin el fenestro: “Kion vi ĉi tie volas, kanajloj?”
“Kondutu digne,” admonis Švejk Kunerton kaj puŝis lin antaŭ si en la vagonon.
En la koridoro aperis la ĉefleŭtenanto Lukáš kaj malantaŭ li la kapitano Ságner.
La ĉefleŭtenanto Lukáš, kiu travivis kun Švejk jam tiom da aferoj, terure miris, ĉar Švejk ne mienis jam tiel bonkore serioze, lia vizaĝo ne havis konatan bonaniman mienon, sed signon pri novaj malagrablaj okazaĵoj.
“Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto,” diris Švejk, “la afero iras al raporto.”
“Ne komencu denove per viaj idiotaĵoj, Švejk, mi havas da tio ankaŭ jam sufiĉe.”
“Bonvolu permesi,” diris Švejk, “mi estas kuriero de via kompanio, vi, permesu, bonvolas esti komandanto de la dekunuo. Mi scias, ke tio aspektas terure strange, sed mi scias ankaŭ, ke sinjoro leŭtenanto Dub estas via subulo.”
“Švejk, vi plene freneziĝis,” falis en lian parolon la ĉefleŭtenanto Lukáš, “vi estas ebriega, vi faros plej bone, se vi foriros! Ĉu vi komprenas, idioto, bruto?”
“Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto,” diris Švejk, puŝante antaŭ si Kunerton, “tio aspektas ĝuste tiel kiel foje en Prago, kiam oni faris provon pri ŝirma kadro kontraŭ surveturigo fare de elektra tramo. Tiu sinjoro inventisto mem sin oferis por tiu provo, kaj poste la urbo devis pagi al lia vidvino kompenson pro tiu damaĝo.”
La kapitano Ságner, ne sciante, kion diri, kapjesis ĉe tio, dum la ĉefleŭtenanto Lukáš mienis senespere.
“Ĉio devas iri per la vojo de raporto, obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto,” daŭrigis Švejk senkompate, “ankoraŭ en Bruck vi al mi diris, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke se mi estas kuriero de la kompanio, ke mi havas ankoraŭ aliajn devojn ol nur ordonojn. Ke mi devas esti informita pri ĉio, kio okazas ĉe la kompanio. Surbaze de tiu ordono mi permesas al mi anonci al vi, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke sinjoro leŭtenanto Dub pro nenio neatendite vangobatis sian servosoldaton. Mi tion, obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, eventuale eĉ ne dirus. Sed se mi scias, ke sinjoro leŭtenanto Dub estas sub via komandopovo, mi decidiĝis, ke tio devas iri al raporto.”