Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Nun pagis pro tio unu grupo da barakoj nome de ĉiuj ceteraj kaj en fetoro de brulantaj pajlosakoj ŝvebis al la firmamento la tuta ŝtelisteco de la arkidukina protekto.
Sur roko malantaŭ la stacidomo germanoj jam rapidis konstrui monumenton al falintaj Brandenburganoj kun surskribo: “Al la herooj el Łupkowska-intermonto”, kun granda germana aglino fandita el bronzo, ĉe kio sur la soklo estis laŭvorte menciite, ke tiu emblemo estas fabrikita el rusaj kanonoj, militakiritaj ĉe liberigado de Karpatoj fare de germanaj regimentoj.
En tiu ĉi stranga kaj ĝis nun nekutima atmosfero la bataliono ripozis post tagmanĝo en vagonoj, kaj la kapitano Ságner kun la bataliona adjutanto ankoraŭ senĉese ne povis interkompreniĝi per ĉifritaj telegramoj kun la brigada posteno pri plua antaŭenmarŝo de la bataliono. La informoj estis tiel neklaraj, ke tio aspektis proksimume tiel, kvazaŭ ili alveturus al Łupkowska-intermonto erare anstataŭ tio, ke ili veturu de Sátoraljaújhely en tute alia direkto, ĉar en telegramoj oni parolis pri lokoj:
Csap — Ungvár, Kis — Berezna — Uzsok.
Post dek minutoj montriĝas, ke staboficiro sidanta en la brigada posteno estas stultulo, ĉar venas ĉifrita telegramo, ĉu parolas oka marŝbataliono de la sepdekkvina regimento (soldata ĉifro G3). La stultulo en la brigada posteno estas mirigita per respondo, ke temas pri sepa infanteria bataliono de la naŭdekunua regimento, kaj demandas, kiu donis ordonon veturi al Mukačevo tra la soldata trako al Stryj, se la marŝordono estas tra Łupkowska-intermonto direkte al Sanok en Galicion. La stultulo ege miras, ke oni telegrafas el Łupkowska-intermonto, kaj sendas ĉifritan sciigon: La marŝordono neŝanĝita, al Łupkowska-intermonto — Sanok, kie pluaj ordonoj.
En la stabvagono post reveno de la kapitano Ságner disvolviĝas interparolo pri certa senpripensemo kaj oni faras certajn aludojn, ke sen soldatoj de la germana regno la orienta armea korpuso estus tute senkonsila.
La leŭtenanto Dub provas defendi senpripensemon de la aŭstra generala stabo kaj parolaĉas ion pri tio, ke ĉi-tiea regiono estis sufiĉe detruita post antaŭnelongaj bataloj kaj la trako ankoraŭ ne povis esti laŭorde riparita.
Ĉiuj oficiroj rigardas lin kunsente, kvazaŭ ili volus diri: tiu sinjoro ne kulpas pri sia idioteco. Ne trovante subtenon, la leŭtenanto Dub komencis plu babilaĉi pri belega impreso, per kiu efikas sur lin tiu ĉi disbatita regiono, atestanta pri tio, kiel scias bati la fera pugno de nia soldataro. Denove neniu al li respondas, al kio li ripetas: “Jes, certe, kompreneble, la rusoj cedis ĉi tie en absoluta paniko.”
La kapitano Ságner decidiĝas, ke ĉe la plej proksima okazo, kiam la situacio en tranĉeoj estos la plej danĝera, li sendos la leŭtenanton Dub kiel oficiran patrolon malantaŭ pikdratajn barilojn por rekognoski poziciojn de la malamiko, kaj flustras al la ĉefleŭtenanto Lukáš, kun kiu ili estas elklinitaj el fenestro de la vagono: “Tiujn ĉi civilulojn ŝuldis al ni diablo. Ju pli granda inteligentulo, des pli granda bruto.”
Ŝajnas, ke la leŭtenanto Dub tute ne ĉesos paroli. Li plu rakontas al ĉiuj oficiroj, kion li legis en la gazetaro pri tiuj karpataj bataloj kaj interbatiĝo pri karpataj intermontoj dum la aŭstra-germana ofensivo ĉe San[278].
Li rakontas pri tio tiel, kvazaŭ li ne nur partoprenus tiujn batalojn, sed eĉ mem direktus ĉiujn operacojn.
Neordinare naŭzaj estas precipe liaj frazoj de tiu ĉi senco:
“Poste ni iris al Bukowsko, por ke ni havu sekurigita la linion Bukovsko — Dynów, havante kontakton kun la trupunuo el Bardejov ĉe Vyšná Polianka, kie ni disbatis malamikan divizion el Samara.”
La ĉefleŭtenanto Lukáš jam ne eltenis kaj rimarkis al la leŭtenanto Dub: “Pri kio vi ŝajne parolis jam antaŭ la milito kun via sinjoro distriktestro.”
La leŭtenanto Dub malamike ekrigardis la ĉefleŭtenanton Lukáš kaj eliris el la vagono.
La soldata trajno staris sur taluso kaj kelke da metroj pli sube sub deklivo kuŝis diversaj objektoj, forĵetitaj de rusaj soldatoj, kiuj ŝajne cedis tra tiu ĉi fosaĵo. Vidiĝis ĉi tie rustiĝintaj tekruĉoj, potoj, kartoĉujoj. Krom la plej diversaj objektoj kuŝaĉis ĉi tie ankaŭ volvaĵoj da pikdrato kaj denove sangokovritaj strioj da gazaj bandaĝoj kaj vato. Sur unu loko super tiu fosaĵo staris grupo da soldatoj kaj la leŭtenanto Dub tuj konstatis, ke inter ili staras Švejk kaj ion al ili rakontas.
Li do iris tien.
“Kio ĉi tie okazis?” eksonis severa voĉo de la leŭtenanto Dub, ĉe kio tiu stariĝis rekte antaŭ Švejk.
“Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, ke ni rigardas,” respondis Švejk en la nomo de ĉiuj.
“Kaj kion vi rigardas?” ekkriis la leŭtenanto Dub.
“Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, ke ni rigardas suben en la fosaĵon.”
“Kaj kiu donis al vi por tio permeson?”
“Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, ke tio estas deziro de nia sinjoro kolonelo Schlágr el Bruck. Kiam li nin adiaŭis kaj ni nun veturis sur batalkampon, li diris en sia parolo, ke ni ĉiuj, kiam ni trairos forlasitajn batalejojn, ĉion bone rimarku, kiel oni batalis kaj kio povus esti al ni utila. Kaj nun ni ĉi tie vidas, sinjoro leŭtenanto, sur tiu ĉi terŝvelaĵo, kion ĉion la soldato devas forĵeti ĉe sia forkuro. Ni ĉi tie vidas, obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, kiel tio estas stulta, se la soldato kuntrenas kun si diversajn superfluaĵojn. Li estas per tio superflue ŝarĝita. Per tio li superflue laciĝas, kaj se li kuntrenas tiajn pezaĵojn, li ne povas facile batali.”
Al la leŭtenanto Dub subite eklumis espero, ke fine li venigos Švejkon antaŭ militan feldtribunalon pro kontraŭmilita ŝtatperfida propagando, kaj tial li rapide demandis: “Ĉu vi do opinias, ke la soldato forĵetu kartoĉojn, kiuj kuŝaĉas ĉi tie sur la terŝvelaĵo, aŭ bajonetojn, kiujn mi vidas tie?”
“Ho ne, ne, obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto,” respondis Švejk, agrable ridetante, “bonvolu rigardi ĉi tien suben sur tiun forĵetitan ladan noktovazon.”
Kaj vere, sub la taluso inter eroj de potoj arogante kuŝaĉis noktovazo kun parte forbatita emajlo, ĉirkaŭronĝita de rusto; ĉiujn tiujn ĉi objektojn, jam netaŭgajn por mastrumado, metis ĉi tien la staciestro probable kiel materialon por diskutoj de estontaj arkeologoj, kiuj, kiam ili malkovros tiun ĉi restadejon, el tio idiotiĝos kaj infanoj en lernejoj lernos pri epoko de emajlaj noktovazoj.
La leŭtenanto Dub ekrigardis tiun ĉi objekton, sed li ne povis ol simple konstati, ke tio estas vere unu el tiuj invalidoj, kiuj sian freŝan junaĝon pasigis sub lito.
Sur ĉiuj faris tio grandegan impreson, kaj kiam la leŭtenanto Dub silentis, ekparolis Švejk: “Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, ke pro tia noktovazo estis foje bela amuzo en la banloko Poděbrady. Oni rakontis pri tio en gastejo ĉe ni en Vinohrady. Scie, tiam en Poděbrady oni komencis eldonadi revuon ‘Sendependeco’ kaj ĉefa kapo de tio estis la apotekisto el Poděbrady kaj kiel redaktoron oni nomumis tie certan Ladislao Hájek Domažlický. Kaj tiu sinjoro apotekisto, li estis tia strangulo, ke li kolektis malnovajn potojn kaj aliajn tiajn bagatelaĵojn, li estis viva muzeo. Foje tiu Hájek Domažlický invitis en la banlokon Poděbrady vizite al si amikon[279], kiu ankaŭ skribis por gazetoj, kaj ili kune ebriegiĝis, ĉar ili ne vidis unu la alian jam pli ol unu semajnon, kaj tiu al li promesis, ke pro tiu regalo li skribos al li felietonon por la ‘Sendependeco’, tiu sendependa revuo, de kiu Hájek Domažlický dependis. Tiu lia amiko skribis al li felietonon pri kolektanto, kiu en sablo sur bordo de Elbo trovis malnovan ladan noktovazon kaj opiniis, ke tio estas kasko de sankta Venceslao[280] kaj faris per tio tian mensleviĝon, ke alveturis tien episkopo Brynych el Hradec kun procesio kaj standardoj por tion rigardi. Tiu apotekisto el Poděbrady opiniis, ke tio rilatas al li, kaj tiel ili ambaŭ, li kaj sinjoro Hájek, interkverelis.”
278
komence de majo 1915 aŭstri-hungara kaj germana armeoj okupis preskaŭ la tutan Galicion kaj forpelis rusajn taĉmentojn al la rivero San en norda Galicio. Komandanto de aŭstra-germana armea korpuso generalo Mackensen transpaŝis kun sia armeo eĉ la riveron San (16.5.1915).
279
Ladislao Hájek Domažlický, amiko de Hašek rakontas en siaj rememoroj pri Hašek la tutan okazaĵon iom alie ol Švejk: tiu invitita “amiko” estis Jaroslav Hašek, al kiu Hájek proponis iĝi redaktoro de semajnrevuo, eldonata en Poděbrady. Titolo de tiu revuo estis “Nia rajto”, ne “Sendependeco”. Hašek vere alveturis al Poděbrady por ĉeesti kunvenon de eldonantaro — sed al la kunveno li venis ebria kaj malbenis la eldonantojn, la revuo laŭdire publikigas sencensaĵojn pri antikvaĵoj kaj arĥeologiaj elfosaĵoj. Tiujn ĉi artikolojn skribis apotekisto Hellich, la plej influhava persono de la eldonantaro, kaj Hašek kompreneble la postenon de redaktoro ne ricevis.
280
(murdita 929 aŭ 935): klera, pacama, kapabla kaj pia ĉeĥa reĝo, patrono de ĉeĥaj landoj (Bohemio, Moravio, Silezio), murdita de sia frato Boleslav kaj liaj helpantoj. Lian nomon portas interalie la ĉefplaco de Prago, en kies supra parto estas lia statuo surĉevale.