Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Al la viraro estis anoncite, ke la tagmanĝo estos malantaŭ Palota en Łupkowska-intermonto, kaj en la civiton Medzilaborce ankaŭ foriris la bataliona ĉefseĝento-kontisto kun kompaniaj kuiristoj kaj leŭtenanto Cajthaml, kiu zorgis pri mastrumado de la bataliono. Al ili oni destinis kvar virojn kiel patrolon.
Ili revenis eĉ ne post duonhoro kun tri porkoj, alligitaj ĉe malantaŭa kruro, krieganta familio de hungara ruso, al kiu oni rekviziciis la porkojn, kaj dika soldatkuracisto el la barako de la Ruĝa Kruco, kiu fevore ion klarigadis al la leŭtenanto Cajthaml, levetanta la ŝultrojn.
Antaŭ la stabvagono la tuta konflikto kulminis, kiam la soldatkuracisto vidalvide al la kapitano Ságner komencis aserti, ke tiuj porkoj estas destinitaj por hospitalo de la Ruĝa Kruco, pri kio aliflanke volis nenion scii la kampisto kaj postulis, ke la porkoj estu al li redonitaj, ke tio estas lia lasta posedaĵo kaj ke li nepre ne povas vendi ilin por la prezo, kiun oni al li elpagis.
Ĉe tio li ŝovis la monon, kiun li havis enmane pro la porkoj, al la kapitano Ságner, kiun la kampistino tenis je la alia mano; ŝi kisis ĝin al li kun humileco, per kiu tiu ĉi regiono ĉiam elstaris.
La kapitano Ságner estis el tio tute timigita kaj momenton daŭris, ol li sukcesis forpuŝi la maljunan kampistinon. Sed tio neniel helpis, anstataŭ ŝi venis junaj laborfortoj, kiuj komencis denove suĉi liajn manojn.
Sed la leŭtenanto Cajthaml raportis per pure komerca tono: “Tiu ulo havas ankoraŭ dek du porkojn kaj estis al li elpagite tute ĝuste laŭ la lasta ordono de la divizio numero 12420, ekonomia parto. Laŭ tiu ĉi ordono, ŝ 16, eblas aĉeti porkojn en lokoj netuŝitaj de la milito ne pli multekoste ol je du kronoj kaj dekses heleroj por unu kilogramo da viva pezo; en lokoj tuŝitaj de la milito aldoni tridek ses helerojn por unu kilogramo da viva pezo, pagi do por unu kilogramo du kronojn kaj kvindek du helerojn. Al tio noto: se oni konstatis okazojn, ke en la lokoj trafitaj de la milito restis netuŝitaj bienaroj kun plena stato de porkoj, kiujn eblas forsendi kun celo provizi trairantajn trupunuojn, elpagi por la forprenita porka viando kiel en la lokoj ne tuŝitaj de la milito, kun speciala alpago de dek du heleroj por unu kilogramo da viva pezo. Se tiu ĉi situacio ne estas tute klara, formi tuj surloke komisionon el la interesulo, komandanto de trairanta soldata trupunuo kaj tiu oficiro aŭ ĉefserĝento-kontisto (se temas pri negrandaj formacioj), al kiu estas konfidita la ekonomia parto.”
Ĉion tion tralegis la leŭtenanto Cajthaml el kopio de la divizia ordono, kiun li senĉese kunportis kaj preskaŭ sciis jam parkere, ke sur teritorio de la fronto altiĝas la rekompenco por unu kilogramo da karoto al dek kvin kronoj kaj tridek heleroj, kaj por florbrasiko, destinita sur teritorio de la fronto por oficira kuirejo, al unu krono kaj sepdek kvin heleroj por unu kilogramo.
Tiuj, kiuj en Vieno tion ellaboris, imagis al si la teritorion de la fronto kiel landon, abundantan per karoto kaj florbrasiko.
La leŭtenanto Cajthaml tralegis tion al la ekscitiĝinta kampisto kompreneble germane kaj demandis lin ankaŭ, ĉu li tion komprenas; kiam tiu skuis la kapon, li lin alkriegis: “Ĉu vi do deziras komisionon?”
Tiu komprenis la vorton “komisiono”, tial li kapjesis, kaj dum liaj porkoj estis jam antaŭ momento fortrenitaj al militkuirejoj por esti ekzekutitaj, ĉirkaŭigis lin la soldatoj kun bajonetoj, destinitaj al la rekvizicio, kaj la komisiono ekpaŝis al lia bieno por konstati, ĉu li ricevu du kronojn kvindek du helerojn por unu kilogramo aŭ nur du kronojn dudek ok helerojn.
Ili ankoraŭ ne enpaŝis la vojon kondukantan al la civito, kiam de militkuirejoj subite aŭdiĝis triobla mortjelpado de la porkoj.
La kampisto ekkomprenis, ke estas fino de ĉio kaj malespere ekvokis: “Djoni mi por ĉija porkina du florena!”
Kvar soldatoj ĉirkaŭigis lin pli malvaste kaj la tuta familio baris la vojon al la kapitano Ságner kaj la leŭtenanto Cajthaml, genuiĝinte en polvon de la ŝoseo.
La patrino kun du filinoj ĉirkaŭpremis la genuojn de tiuj du, nomante ilin bonfarantoj, ĝis la kampisto ilin alkriis kaj ekvokis per ukrajna dialekto de hungaraj rusoj, ke ili leviĝu, la soldatoj forvoru la porkojn kaj mortaĉu sekve de tio.
Tiel la komisiono superfluis, kaj ĉar la kampisto subite ekribelis, minacis per pugno, li ricevis de unu el la soldatoj per kolbo, ĝis tio eksonegis en lia peltmantelo, la tuta lia familio sin krucumis kaj eĉ kun la patro komencis fuĝi.
Dek minutojn pli poste la bataliona ĉefserĝento-kontisto kun la bataliona kuriero Matušič jam ĝue manĝis porkocerbaĵon en sia vagono, kaj ŝtopante sin plenbuŝe, de tempo al tempo li diris malice al la skribistoj: “Vi vorus, ĉu? Ho, knaboj, tio estas nur por suboficiroj. Al kuiristoj renon kaj hepaton, cerbaĵon kaj kuirporkaĵon al sinjoroj ĉefserĝentoj-kontistoj kaj al la skribistoj nur duoblajn porciojn da viando por la viraro.”
La kapitano Ságner donis jam ordonon koncernantan la oficiran kuirejon: “Porkaĵon sur kumino; elekti la plej kvalitan viandon, ke tio ne estu tro grasa!”
Kaj tiel okazis, ke kiam oni en ÐAupkowska-intermonto disdonis manĝon al la viraro, ĉiu unuopulo trovis en porcio da supo en sia soldata gamelo du malgrandajn pecetojn da viando kaj tiu, kiu naskiĝis sur ankoraŭ pli malbona planedo, trovis nur peceton da haŭto.
Ĉe kuirejoj regis kutima soldata nepotismo, disdonanta al ĉiuj, kiuj havis proksime al la estranta koterio. Servosoldatoj aperis en Łupkowska-intermonto kun grasmakulaj faŭkoj. Ĉiu kuriero havis la ventron malmola kiel ŝtoneto. Okazis aferoj, kriantaj al la ĉielo.
La unujara volontulo Marek kaŭzis ĉe militkuirejo skandalon, ĉar li volis esti justa, kaj kiam kuiristo metis en lian gamelon kun supo grandan tranĉaĵon da kuirita femuro kun vortoj: “Tio estas por nia kronikisto”, li proklamis, ke en la soldatservo ĉiuj el la viraro estas egalrajtaj, kio kaŭzis ĝeneralan konsenton kaj donis impulson por insulti la kuiristojn.
La unujara volontulo ĵetis la viandpecon reen, emfazante, ke li ne volas ian avantaĝon. Sed tiuj ĉe la kuirejo tion ne ekkomprenis kaj opiniis, ke la bataliona kronikisto ne estas kontenta, kaj kuiristo kaŝdiris al li flanke, ke li venu nur poste, kiam oni disdonos manĝon, ke li donos al li pecon da piedo.
Ankaŭ al skribistoj brilis la faŭkoj de graso, sanitaristoj anhelis pro bonfarto kaj ĉirkaŭ tiu dia beno ĉie ĉirkaŭe ankoraŭ ne forigitaj memoraĵoj pri la lastaj bataloj. Ĉie kuŝaĉis kartoĉujoj, ladaj malplenaj konzervujoj, ĉifonoj el rusaj, aŭstraj kaj germanaj uniformoj, partoj de frakasitaj veturiloj, sangokovritaj longaj strioj da gazaj bandaĝoj kaj vato.
En maljunan pinarbon ĉe iama stacidomo, el kiu restis nur amaseto da ruinoj, estis enpuŝita grenado, kiu ne eksplodis. Ĉie eblis vidi grenaderojn kaj ie senpere proksime oni ŝajne entombigis kadavrojn de soldatoj, ĉar ĉi tie estis terura putra fetoro.
Kaj kiel trairis ĉi tie soldataroj kaj tendumis ĉi tie ĉirkaŭe, ĉie vidiĝis amasetoj da homaj ekskrementoj de internacia deveno, de ĉiuj nacioj de Aŭstrio, Germanio kaj Rusio. Ekskrementoj de soldatoj de ĉiuj nacioj kaj religioj kuŝis unu ĉe la alia aŭ amasiĝis unu sur la alian sen tio, ke ili interbatiĝus.
Duonruinigita akvujo, ligna budeto de fervoja gardisto kaj entute ĉio, kio havis ian vandon, estis traborita de fusilaj kugloj kiel kribrilo.
Por ke la impreso de soldataj ĝojoj estu pli kompleta, malantaŭ nemalproksima monteto leviĝis nebuloj da fumo, kvazaŭ brulus tie la tuta vilaĝo kaj estus tie centro de grandaj militaj operacoj. Oni bruligis tie ĥolerajn kaj disenteriajn barakojn ĉe granda ĝojo de tiuj sinjoroj, kiuj zorgis pri ekipado de tiu hospitalo sub protekto de la arkidukino Maria kaj kiuj ŝtelis kaj ŝtopis siajn poŝojn per prezentado de fakturoj pri neekzistantaj ĥoleraj kaj disenteriaj barakoj.