Збор твораў у двух тамах. Том 2. Проза
- Автор: Гениюш Лариса Антоновна
- Год: 2010
- Язык: белорусский
- Год: Лімарыус
- ISBN: 978-985-6968-06-1
- Жанр: Другая проза
Электронная книга - «Збор твораў у двух тамах. Том 2. Проза». Краткое содержание книги:
Сябра Прашковіч апавясціў, што калі выйдзе мая кніжка, дык ён аб’явіць банкруцтва, бо будзе скупляць яе масава і рассылаць сваім знаёмым.
Вось і ўсё. Да сустрэчы, дарагі сябра. Вітайце ад нас сваю жоначку і дачушку. Застаемся з пашанаю да Вас – Геніюшы.
P.S. Мусіць, буду надакучаць Вам, пакуль аж гэту Галю не дамо вучыцца…
Зэльва, 18 лістапада 1966 г.
Максім Танк!
Добра, што напісалі. Дзякую Вам. Нейк бяспечна і хораша, калі ад Вас – ліст. Мне толькі не асабліва падабаюцца ўсе тыя пасяджэнні, на якіх мусяеце быць. Яны Вам не прыносяць, відно, спакою для творчасці і роздумаў, а здароўя – тым больш. Цяжка ж музам у гэткай калясніцы!
13 лістапада было і для мяне харошым днём. Я не дазволіла мужу ўставаць з пасцелі, пісала лісты (але дату на іх ставіла – 14 лістапада), а пасля прыйшла пошта, а з ёю «Новый мир» і «Полымя»! Я адразочку пазнаёмілася з «Суверэннай дзяржавай» і некалькі разоў перачытала ўсё падрад! Было змястоўна і вельмі цікава. Крыху цешуся, што Вы даношвалі чужыя адзежыны, у выніку чаго і погляд аба мне зробіце зусім самастойны, такі, як і я аб Вас.
Мне думаецца, што Вы аба мне наслухаліся дзіваў, а я – проста толькі чалавек, які таксама думае па-свойму, хоць чужых апранахаў у жыцці не прыйшлося даношваць, бо была найстарэйшай сярод семярых дзяцей маіх бацькоў, і ўсе нешта насілі маё. (Гэта нямнога! У бабак, і татавай і мамінай, маіх дзядзькоў і цётак нарадзілася некалі роўна па 16 дзяцей у кожнай!) Я даволі добра выхаваны чалавек, але калі яшчэ раз пачую, што М. Т. п’е гарэлку і т. п., то мне, напэўна, дадуць 15 сутак, і я недзе іх сапраўды заслужу! Наогул, я болей люблю памагаць людзям, чымсці іх слухаць. Вось таму я так цешуся з тае чужой вопраткі на Вашых маладзенькіх плячох і з Вашага глыбокага, самастойнага думання. Мне калісьці местачковыя краўцы і шаўцы па загаду мамы шылі ўсё навыраст! Я, як пугала, хадзіла сярод сваіх «коlezanek», і вельмі ўжо стукалі мае падбітыя падкоўкамі абцасікі на чаравіках... Хахачу, як успомню!
Знаеце, як я адношуся да сяброў? Alter ego amicus Plato, sed magis amica – veritas! Так і толькі так! Што да мае адмовы адведаць другога сакратара нашага райкома, дык гэта, прызнацца, не першы раз... Ён, аднак, як я чула, на мяне не абразіўся і сам збіраецца нас адведаць! У нас калісьці быў райком, яны былі нядобрыя да мяне, і таму я, калі мяне паклікалі, не пайшла... Пастараюся Вас паслухаць, хаця, што да ацэнкі нашага сённяшняга першага сакратара, не згаджаюся з Вамі. Абгрунтавана, прытым... Ён калісьці быў ужо ў нас у Зэльве... Сяння чула, што якраз другі сакратар – культурны і даволі харошы чалавек. I зусім не без прычыны такія ў партыі!
Вось мы ехалі з Гудзевіч. Муж і сябра Мікола [Прашковіч] селі разам, каб гутарыць, я перад імі – адна. Месца было ў аўтобусе многа, але адзін таварыш, добра апрануты, у капелюшы, папытаўся, ці можна каля мяне сесці? Я сказала: не, нельга! Ён усё ж сеў, і пасля важна мне пахваліўся, што ён працуе ў лагеры для зняволяных у Ваўкавыску! Я, бачыце, глянула і ўжо ведала наперад, хто ён...
Жыву крыху інстынктамі. Каля Вас магу скакаць на адной назе! Я знаю, як памёр Ваш дзед. Ён пайшоў змяняць пастуха на полудзень і заснуў на вякі. Пад дубам! Як хораша! майму было б сёлета ўжо 118 лет. Гэта ж гаспадар падкапваў камень, каб не перашкаджаў жняярцы, і той на 85-ым годзе жыцця прыціснуў яму рэбры, ды яшчэ да гэтага нешта прыкінулася. Ён у сваіх 18 лет меў на дваіх з братам участак зямлі ў Крынках. Да немагчымасці прагнуў зямлі. Прадаў свой паўучастак і пайшоў купляць і прадаваць зямлю. Ажаніўся дзед мой Павел Францавіч (уніят!) у тых самых 18 гадоў. Бабцы было 16 гадоў. Яна была з Чамяроў. Гэта былі лесавікі на дзяржаўных землях. Пасля знясення прыгону ў іх былі надзелы ў 40 дзесяцін! Бабка мая памятала, як аднойчы раніцой прыйшлі да іх паўстанцы і ў печы палілі паперы. Паўстанне гасла...
У бабкі было многа сёстраў, і адна вельмі прыгожая, Паўлінка. Да яе прыехаў рыжы сват, шляхцюк. Яна высмеяла яго, паказваючы белыя зубкі, і адмовіла. Пакрыўджаны дзяцюк прывёз аднойчы на дзядзінец бочачку піва. Скінуў яе з возу пасярэдзіне ды пачаў збіваць абручы... Піва разлілося, клёпкі рассыпаліся. Год не сышоўся з годам, як харошая Паўлінка стала, як бочачка... Аддалі яе, няшчасную прыгажуню, за нейкага недарэку ў Крынкі. Мне было яе заўсягда жаль... Землі майго дзеда былі «дутыя». Ён іх большасцю «нахапаў» на Віленска-Тульскі банк, хоць расейская імперыя і палякі здзіралі неміласэрна гэты доўг. Мы былі як арандатары. Дзед мой ледзь-ледзь умеў распісацца. Вельмі быў чэсны. Жыдкі пазычалі яму грошы без вэксалёў, толькі на яго слова. Умеў гутарыць толькі па-беларуску, да смерці іначай не навучыўся!