Воляй абраны. Дамова на спакусу
- Автор: Бароўскі Анатоль
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Воляй абраны. Дамова на спакусу». Краткое содержание книги:
– Калі чырканеш колькі слоў, я перадам ёй запісачку ад цябе. Яна радая будзе.
Ён кіўнуў галавой, адразу ж усеўся за столік, пачаў пісаць.
Тым жа ціхім голасам дадала:
– Я і яшчэ прыду да цябе. Таму можаш пазней напісаць ёй больш і падрабязней. Думаю, што мне ўдасца пранесці праз ахоўнікаў і даставіць адрасату. Але я павінна напісанае паказаць паліцмайстару. – І ўжо шэптам дадала: – Пішы адно для яго, а другое…
Каліноўскі кіўнуў галавой, не адрываючыся ад паперы.
Ужо ранейшым, грамчэйшым голасам, працягвала:
– А вось табе падарункі – грабянец, люстэрка, мыла, чыстая тканіна і бялізна... На вуліцы сёння добрае надвор’е, сонейка свеціць. Але яшчэ не так цёпла, сакавік халодны.
За той час, як Ядвіга гаварыла, Кастусь скончыў пісаць. Згарнуў паперчыну ў некалькі столак, падаў жанчыне. Яна хуценька схавала запісачку, паправіла шарфік. Як і прасіла, напісаў на двух аркушыках.
– Як ты тут, сынок? – голас у яе ўздрыгнуў ад жалю. Яна вельмі балюча перажывала за лёс сваёй пляменніцы, бо любіла яе, як і любіла з-за яе і Кастуся. – Што яшчэ табе прынесці?
– Ды нічога мне не трэба больш, – усміхнуўся вязень, – дзякую, што праведалі мяне, дзякуй, што перадасце мае словы маёй нарачонай... Кланяйцеся ёй... Так хочацца шмат пра што распытаць у вас, але, ведаю, што вы нічога не паспееце мне паведаміць.
Як у пацвярджэнне яго слоў у дзверы пастукаў ахоўнік. Потым зноў, сказаўшы ўжо голасна:
– Время посещения вышло. Прошу вас, сударыня, удалиться!
– Калі ласка, яшчэ адну хвілінку. Усяго адну, палкоўнік.
Нахілілася ўжо да вуха, зноў прашаптала:
– Каралінка шле табе прывітанне. Адшукала мяне, малайчына. Прасіла перадаць, робіць усё, як вы прасілі. Усё. Я пайшла.
Абняла вязня, пацалавала тры разы ў шчаку, а потым у гарачы пакаты лоб. Уздрыгнула сэрца, запякло ў вачах, але яна пастаралася стрымаць слёзы.
– Хай беражэ цябе Бог, дарагі Канстанцін!
– І вас, шаноўная Ядвіга!
Калі ж зачыніліся дзверы і шчоўкнуў ключ у замку, ён паваліўся на ложак: стаяць ужо больш не было сілаў...
…Сярод ночы скакаў на гнядым кані Людвіг Звяждоўскі.
Ноч зорная, поўня нябесным ліхтаром асвятляла дарогу і наваколле.
На чым свет праклінаў Тапор тую сітуацыю, у якой апынуўся. Такія былі вялікія спадзяванні – і на табе… Ганебныя ўцёкі ад касінераў.
Яму здавалася, што і паўнатвары месяц пасміхаўся з яго, рагатаў, пальцам нават у яго бок паказваў. Ён хацеў прышпорыць каня, каб пусціцца галопам далей, адкінуць ад сябе гнятлівыя думкі, але з таго боку ўзгорка раптоўна выскачыла карэта, запрэжаная двойкай коней.
Напачатку было жаданне звярнуць управа – у шэрае кустоўе, але вырашыў, што экіпаж не можа належаць царскаму войску, – едуць мірныя людзі…
Карэта параўнялася з ім, спынілася. Шырмачка на акенцы рассунулася і Людвіг убачыў светлы жаночы твар. Падаўся нават нейкім знаёмым.
Расчыніліся дзверы, па лесвічцы лёгка спусцілася нечая постаць, укутаная ў чорную хламіду з капюшонам.
– Людвіг, гэта ты? – ціхі жаночы голас належаў яго вучаніцы польскай мовы.
– Варвара? – здзівіўся ён, саскокваючы з каня. – Адкуль ты тут?
Калі падышоў да яе, яна абвяла і пачала асоўвацца на зямлю. Падхапіў, прытуліў да сябе. Варвара цяжка дыхала – страціла свядомасць.
З карэты ніхто не выходзіў, а кучар, што сядзеў спераду, разумеючы, мусіць, сітуацыю, не пакідаў свайго месца.
Варвара апрытомнела, заплакала. Ён дапамог залезці у карэту. Бачачы, што там нікога няма, сеў побач. Зноў абняла яго, прытулілася вуснамі да яго вуснаў. Да гэтага ніколі не цалавала яго.
– Ты чаго тут, Варвара?
– Цябе шукаю, Людвіг.
– Адкуль ты ведаеш, дзе мяне шукаць?
– У мяне свае шпігі. Не хвалюйся, яны на тваім баку. Людвіг, што ты нарабіў? Няўжо ты не кахаеш мяне? Хаця ты і не прызнаваўся мне ў гэтым, але я ведаю, што між намі жыве каханне.
– Але ж я не магу належаць табе, дарагая і каханая Варвара!
– Каму ж ты належыш – другой?
– Не, я належу паўстанню. І толькі што разбілі мяне, а разбілі самі паўстанцы. Як нож у спіну ўваткнулі…
– Можа гэта і добра. Бацька ведае, што я шукаю цябе, але не ведае, у які бок выправілася. Гаварыў, што паўстанне выраклася на паразу. Казаў яшчэ, што ў вас недастаткова зброі для таго, каб перамагчы. Ён жа ваенны чалавек, ведае ўсё.
– І я пра тое ведаю.
– Чаму ж пайшоў у паўстанцы, калі ведаў, што перамогі і славы не здабудзеш?
– Не за славай я пайшоў, каханая, не за славай… Мне даручылі далучыцца да закалата, і я вымушаны быў падпарадкавацца агульнаму рашэнню.