Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ
- Автор: Козько Виктор Афанасьевич
- Год: 1990
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- ISBN: 5-340-00519-4
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ». Краткое содержание книги:
— То не цукар, Мар'ян Іванавіч, то бульба. Во крыжвам на пузе — бульба.
— Што я, Лепік, сляпы ці глухі?
— Аптычны падман, бывае, здараецца, Мар'ян Іванавіч. Во ў пустыні ідзеш, ідзеш...
— Багата ты хадзіў па той пустыні.
— Кіно «Трынаццаць» трынаццаць разоў глядзеў.
— Я пашлю цябе, Лепік, глядзець яго і ў чатырнаццаты раз...
— Вось спасібачкі, вось спасібачкі, Мар'ян Іванавіч.
— А на канюшню ты не паткнешся больш і нагою, аптычны падман. Каб і духу твайго больш тут не было.
Лепік у слёзы:
— Лепш на кухню бульбу чысціць. Тыдзень, месяц, год.
Адлучыць ад работы, не даць займацца тым, што ўпадабаў ён,— самае жахлівае пакаранне дзетдомаўцу. I Мар'ян, мімаволі параўноўваючы, як і што робіцца ў калгасе, задаваўся пытаннем, чаму ў калгасе не так, чаму там зусім інакш. Дзетдомаўскія і калгасныя коні ў адным табуне, а за вярсту відно, дзе чые, і калгаснікі самі прызнавалі:
— То ж дзеці даглядаюць, яно здалёку і відно.
— Але чаму, чаму,— чапіўся да Якуба Мар'ян,— тваіх коней і кароў пасля зімы на посцілках з хлява выносяць, а дзетдомаўскія галопам скачуць?
Якуб мяўся і толькі паміргваў у адказ. Луп-луп вочкамі туды-сюды: маўляў, чалавеча, пра што ты пытаешся. Мар'ян не адставаў:
— Дзеці ж у дзетдоме іх глядзяць. I большасць — гарадскія, да дзетдома і не ведалі, як да таго каня падступіцца, адзаду ці спераду да яго падыходзіць трэба. А ў цябе ж конюхі з веку ў век вясковыя. I сталыя мужчыны, працаўнікі.
— Вось у тым і загвоздка, што працаўнікі, а я паганяты,— і Якуб, злосна шамочучы брызентавіком, адыходзіў.
Калгас пасля вайны так і не падняўся на ногі. I, па сутнасці, у вёсцы калгасам можна было лічыць дзетдом. Убачыў Мар'ян, што дзетдомаўцы ахвочыя да кукурузы, латошаць вясковыя гароды і калгасныя палі, папрасіў у Якуба насення, пасадзілі дзетдомаўцы сваю кукурузу. Уся вёска, як на выстаўку, дзівіцца прыходзіла. Пад тры метры вымахала, шапка з галавы звальваецца, так вочы ўгору драць трэба.
— Няўжо то зямля наша такая? — не давалі веры сваім вачам калгаснікі. Не верыў і Якуб:
— Няўжо то з таго насення, што ты ў калгасе браў? Нешта круціш ты, Мар'ян. То мо і не кукуруза.
— Кручу... Яны вось круцяць... А што гэта — мяркуйце самі, глядзіце.
Глядзелі, меркавалі, мацалі пальцамі: