Vaterland [Fatherland - pl]

Xavier przekartkował znajdujące się w pudle inne listy: cienkie bibułkowe kopie i kremowe oryginały; imponujące nagłówki — Kancelaria Rzeszy, Ministerstwo Gospodarki, Organizacja Todta; zaproszenia na zebrania i lunche; prośby, dyrektywy i pisma okólne. Nie było jednak nic więcej od Heydricha.

— Co o tym sądzisz? — zapytał, podając list Halderowi. Rudi zmarszczył brwi.

— Trochę niezwykłe, żeby Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy zwoływał zebranie agencji rządowych.

— Możemy odkryć, o czym dyskutowali?

— Nie powinniśmy mieć z tym trudności. Możemy porównać w dziale notatek i memoriałów. Spójrzmy: dwudziesty stycznia.

Halder zajrzał do swoich notatek, podniósł się i ruszył wzdłuż regału. Wyciągnął kolejne pudło, wrócił z nim i usiadł ze skrzyżowanymi nogami na podłodze. March patrzył, jak kartkuje zawartość. Nagle zatrzymał się.

— Mój Boże — powiedział powoli.

— Co tam masz? — zapytał Xavier.

Rudi wręczył mu pojedynczą kartkę papieru, na której widniało napisane na maszynie zdanie: „Ze względu na interes bezpieczeństwa państwa protokół międzyministerialnej konferencji z dnia 20 stycznia został usunięty na żądanie Reichsführera SS”.

— Popatrz na datę — powiedział Halder.

March spojrzał. 6 kwietnia 1964. Heydrich kazał wycofać protokół zaledwie jedenaście dni wcześniej.

— Czy mógł to zrobić… to znaczy, czy miał do tego prawo?

— Gestapo może stąd wyciągać, co chce, powołując się na względy bezpieczeństwa. Przewożą na ogół papiery do swoich piwnic przy Prinz-Albrecht Strasse.

W korytarzu na zewnątrz rozległ się hałas. Rudi podniósł ostrzegawczo palec. Obaj mężczyźni umilkli i zastygli w bezruchu, czekając, aż strażnik, który wyszedł z kotłowni, przetoczy z powrotem pusty wózek. Po chwili stukot kół ucichł po drugiej stronie budynku.

— Co teraz zrobimy? — zapytał Xavier. Halder podrapał się w głowę,

— Międzyministerialne zebranie, w którym uczestniczą podsekretarze stanu…

March domyślał się, co chodzi mu po głowie.

— Musieli na nie zaprosić również Buhlera i Luthera?

— To wydaje się logiczne. Na tym poziomie bardzo dba się o względy protokolarne. Nie zaprasza się podsekretarza stanu z jednego ministerstwa i jakiegoś młodszego urzędnika z drugiego. Która jest godzina?

— Ósma.

— W Krakowie jest już dziewiąta. — Rudi przygryzał przez chwilę wargę, a potem podjął męską decyzję i wstał z podłogi. — Zatelefonuję do przyjaciela, który pracuje w archiwach Generalnej Guberni. Zapytam, czy Gestapo nie węszyło tam w ciągu kilku ostatnich tygodni. Jeśli nie, być może uda mi się go przekonać, żeby sprawdził, czy protokół z zebrania wciąż jest w papierach Buhlera.

— Czy nie moglibyśmy sprawdzić tutaj, w archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych? W papierach Luthera?

— Nie. Są zbyt wielkie i nie posegregowane. Zajęłoby to nam całe tygodnie. To najlepszy sposób, wierz mi.

— Uważaj na to, co mu powiesz, Rudi.

— Nie przejmuj się. Zdaję sobie sprawę z niebezpieczeństwa. — Halder przystanął na chwilę w drzwiach. — I, na miłość boską, nie pal, kiedy mnie tu nie będzie. To najbardziej łatwopalny budynek w całej Rzeszy.

To prawda, pomyślał Xavier. Poczekał, aż Halder zniknie za drzwiami i zaczął przechadzać się w tę i z powrotem wzdłuż regałów. Strasznie chciało mu się zapalić. Trzęsły mu się ręce. Wsadził je do kieszeni.

Jakim pomnikiem niemieckiej biurokracji było to miejsce. Pan A, chcąc coś zrobić, pytał o pozwolenie doktora B. Doktor B zabezpieczał się, przekazując sprawę wyżej do dyrektora departamentu C. Dyrektor departamentu podrzucał ją ministrowi D, który oświadczał, że pozostawia całą rzecz decyzji pana A, a ten oczywiście ponownie zwracał się do doktora B. Alianse i wzajemne rywalizacje, pułapki i intrygi trwających trzy dekady rządów partii — wszystko to kryło się między metalowymi półkami regałów; dziesięć tysięcy utkanych między włóknami papieru i zawieszonych w chłodnym powietrzu pajęczych sieci.

Rudi wrócił po dziesięciu minutach.