Miecz Liktora [The Sword of the Lictor - pl]

A przecież mistrz Gurloes miał wymówkę równie dobrą jak moja, albo nawet jeszcze lepszą: kłamał po to, aby zachować nasze bractwo i zapewnić mu pomyślność, podając najróżniejszym dostojnikom i oficerom przesadzone informacje na temat naszej działalności, a w razie potrzeby ukrywając także nasze błędy. Czyniąc to jako, de facto, zwierzchnik konfraterni, ponad wszelką wątpliwość umacniał swoją pozycję, ale jednocześnie przyczyniał się do umocnienia pozycji mojej, Drotte'a, Roche'a, Eaty oraz wszystkich uczniów i czeladników, jacy mieli w przyszłości kontynuować jego dzieło. Gdyby naprawdę był brutalnym prostakiem, za jakiego chciał uchodzić, na pewno uwierzyłbym, że wszelka nieuczciwość miała służyć wyłącznie jego dobru. Ponieważ jednak nim nie był, miałem podstawy przypuszczać, iż przez wiele dziesięcioleci czuł się dokładnie tak samo, jak ja teraz.

Mimo to wcale nie byłem pewien, czy istotnie kierowała mną myśl, by uratować małego Severiana. Kiedy uciekł, a ja oddałem napastnikom miecz, ocaliłem chyba nie jego, lecz swoje życie — bo to przecież ja zostałbym niechybnie zabity, gdybym zdecydował się na walkę z wielekroć silniejszym przeciwnikiem. Później, już po ucieczce, wróciłem nie tylko po chłopca, ale także po Terminus Est, tak samo jak wróciłem po miecz w kopalni zamieszkanej przez małpoludy. Gdybym go stracił, już niczym nie różniłbym się od zwykłego włóczęgi.

Jakąś wachtę później, kiedy wspinałem się na stromiznę z chłopcem na plecach, podpierając się mieczem jak laską, w dalszym ciągu nie wiedziałem, na którym z nich bardziej mi zależy. Na szczęście byłem wypoczęty, wspinaczka więc nie sprawiała mi większych trudności. Wreszcie ten odcinek zbocza skończył się i stanęliśmy na skraju starożytnej drogi.

Chociaż zarówno wcześniej, jak i później bywałem w wielu dziwnych miejscach, żadne z nich nie wydało mi się równie nienaturalne, jak to. Po lewej stronie, w odległości zaledwie dwudziestu kroków, droga kończyła się niemal pionowym urwiskiem o poszarpanej krawędzi, po prawej natomiast znajdowała się w doskonałym stanie, jakby zaledwie wczoraj ukończono jej budowę: idealnie gładka wstęga czarnego kamienia, wijąca się w górę, ku potężnej postaci, której głowa wznosiła się wysoko nad chmurami.

Postawiłem chłopca na ziemi, a on złapał mnie mocno za rękę.

— Mama mówiła, że nie wolno korzystać z dróg, bo pilnują ich żołnierze.

— Twoja matka miała rację, tyle tylko, że miała na myśli drogi na nizinach, gdzie istotnie łatwo spotkać żołnierzy. Prawdopodobnie patrolowali kiedyś i tę drogę, ale wszyscy umarli, zanim wysiało się najgrubsze z drzew, jakie widzieliśmy w dżungli.

Mały Severian drżał z zimna, dałem mu więc jeden z koców i pokazałem, w jaki sposób należy się w niego zawinąć. Gdyby ktoś nas wtedy zobaczył, pomyślałby zapewne, że widzi samotną, zakutaną w pled postać, obok której podąża nieproporcjonalnie duży, czarny jak noc, cień.