Доўгая сьмерць Крынак

— Востры, — падтрымаў яго Сьцяпан. Ён адпіў глыток алькаголю, які шчыпаў за язык i дзясны.

— Так, ведаеце, э... Стаміліся мы, дарагі калега. Ат, неўзабаве йсьці дамоў...

— Палова трэцяй! — Сьцяпан прыгледзеўся да гадзіньніка, даўжэй, чым трэба. — Нарады страшэнна займаюць час, — паскардзіўся ён старшыні, каб урэшце прарвалася між імі размова. (Учора Сьцяпан купіў білеты ў кіно, на сёньня, на пятую гадзіну.)

Старшыня не прыняў тэму.

— З вас, дарагі калега, бездакорны службовец, э, адпаведны на адпаведным месцы, хацеў я сказаць... Вас паважаюць, усе мы паважаем вас. У вочы, ведаеце, усякае вам скажам, але завочна ніхто й слоўца ня кінуў супроць, ведаеце, э...

Сьцяпан дапіў каньяк.

Ніколі ня чуў ён такога пра сябе.

— Я вам тое кажу! Людзі, ведаеце, плятуць, э, рознае. Але пра вас не пачуеш благога, калега, — старшыня ўзяў бутэльку. — Дазвольце наліць...

— Ах, я п'янею, — Сьцяпану прыйшоўся да спадобы армянскі. — Прашу нямнога.

— Вам усе вераць! — гаварыў сваё старшыня. — Добрага чалавека кожны, ведаеце, нюхам счуе, — наліў ён i сабе. — Паміх намі, э, здараліся, праўда, непаразуменьні, ды вы, дарагі, за гэта, бачу, э, не крыўдуеце на мяне. Нам трэба трымацца разам! Будзе еднасьць, дык мы Беласток сто разоў у той бок i назад перасунем. Так, так...

— Вядома, — Сьцяпан вырашыў: няхай яму не здаецца, што маімі рукамі ён ад судоў абароніцца!

— Вераць вам і, шчыра кажучы, я гэтаму зайздрошчу, ведаеце... Але маё службовае становішча, э, па сваёй прыродзе мае, так сказаць, крыўдзільны характар, разумееце, — надпіў ён з чаркі. — Я мушу заўсёды выбіраць паміж меншым i большым злом, як палітык, які гэтым адрозьніваецца ад бюракрата, што імкнецца да мэты, а не да прадухіленьня ўласнай адказнасьці, э...

Сьцяпан пакрыёма зноў зірнуў на гадзіньнік: набліжалася чацьвертая.

— На мяне, напэўна, усялякае гавораць... — старшыня чакаў, што на гэта скажа Сумленевіч.

— Так вам здаецца, пане старшыня.

— Ну, а ўсё-такі?

— Што вы! — Сьцяпан заварушыўся. — Дурноты я ня слухаю.

— А вы, калега, паслухайце іх. Гэта важнае мне, э, як кіраўніку ўстановы, — прыцішыўся ён. Сьцяпан не адзываўся. — Рэагаваньне вуліцы, ведаеце, адбываецца ў рамках стэрэатыпаў, плётак, расьсейваных чутак. Арыентацыя ў іх зьяўляецца ўмовай правідловых высноваў для плянаваньня канкрэтных пачынаў, э...

"Ён хоча прычапіць мне вуха, — Сьцяпан закурыў, ад нечаканасьці не пачаставаўшы старшыню папяросай. — А я ўжо думаў Бог ведае што! Разьлічыў, шэфік, нядурна: я, карыстаючыся ўсеагульным даверам, ідэальна падыходжу яму ў якасьці крыніцы канфідэнцыяльных зьвестак пра асяродзьдзе. I шантажык на мяне ў выглядзе інспэктара ёсьць, быццам у паліцыйным кінафільме... Не спадзяваўся я па ім таго. Не!"

— Збор плётак ды чутак уваходзіць у дзялянку маіх службовых абавязкаў, таварыш старшыня? — Сьцяпан устаў, як бы намерваючыся адбіць удар зьнянацку: "Абразіцца — i канцы ў воду!"

— Адкажу вам па-салдацку, — загаварыў ён зьмененым голасам. — Абавязак радавога — ахоўваць свайго каманьдзіра ў бітве.