Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito

La feldkurato Otto Katz sidis enpense super cirkulero, kiun li ĵus alportis el la kazerno. Estis tio sekreta ordono de la ministerio de milito:

“Por la tempo de la milito la ministerio de milito nuligas validajn preskribojn koncernantajn la sanktoleadon de soldatoj kaj deklaras jenajn regulojn por soldatpastroj:

1. La sanktoleadon ĉe la fronto oni abolicas.

2. Al grave malsanaj kaj vunditaj soldatoj ne estas permesite veturi en la arieron cele de la lasta sanktoleado. La soldatpastroj havas devon transdoni tiajn homojn senprokraste al koncernaj soldataj oficejoj por plua persekutado.

3. En soldataj hospitaloj en la ariero eblas doni la lastan sanktoleadon al ĉiuj komune laŭ la bontrovo de soldatkuracistoj, se la lasta ŝmiro ne havos en si trajton de ĝenado al la koncerna soldata institucio.

4. En neordinaraj okazoj la komandantaroj de soldataj hospitaloj en la ariero povas permesi akcepti la lastan sanktoleadon al unuopuloj.

5. La soldatpastroj havas devon post instigo fare de la komandantaroj de soldataj hospitaloj doni la lastan sanktoleadon al tiuj, kiujn la komandantaro proponas.”

Poste la feldkurato ankoraŭfoje tralegis ofican skribon, en kiu oni al li anoncas, ke morgaŭ li iru en soldatan hospitalon ĉe Karolo-placo por sanktolei grave vunditajn soldatojn.

“Aŭdu, Švejk,” vokis la feldkurato, “ĉu tio ne estas kanajlaĵo? Kvazaŭ en la tuta Prago nur mi estus la unusola feldkurato. Kial oni ne sendis tien tiun pian pastron, kiu lastfoje ĉe ni dormis. Ni devas iri sanktolei al Karolo-placo. Mi jam forgesis, kiel oni tion faras.”

“Ni aĉetos do katekismon, sinjoro feldkurato, tie tio estas,” diris Švejk, “tio estas por spiritaj paŝtistoj la samo kiel gvidlibro por fremduloj. En la monaĥejo Emauzy laboris ĝardenista helpanto, kaj kiam li volis eniri la ordenon de laikoj kaj ricevi frokon por ne devi uzdifekti sian veston, li devis aĉeti katekismon kaj lerni, kiel sin krucosigni, kiu sola savis sin de la hereda peko, kion signifas havi puran konsciencon kaj aliajn similajn bagatelojn, kaj poste li kaŝvendis duonon de kukumoj el la monaĥeja ĝardeno kaj kun malhonoro foriris el la monaĥejo. Kiam mi kun li renkontiĝis, li diris al mi: ‘Kukumojn mi povis vendi eĉ sen katekismo.’”

Kiam Švejk alportis la aĉetitan katekismon, la feldkurato, foliumante en ĝi, diris: “Jen, la lastan ŝmiron povas doni nur pastro, kaj nur per oleo sanktigita de episkopo. Vidu do, Švejk, vi mem ne povas iun sanktolei. Legu al mi, kiel oni donas la lastan ŝmiron.”

Švejk legis: “Oni procedas jene: la pastro ŝmiras unuopajn sensorganojn de la malsanulo, samtempe preĝante: ‘Pere de tiu ĉi sankta oleado kaj pro sia afablega mizerikordo pardonu al vi Dio, pri kio vi kulpis per vidsento, aŭdosento, flarsento, gustosento, parolo, palpado kaj paŝado’.”

“Mi tre ŝatus scii, Švejk,” reagis la feldkurato, “kiel la homo povas peki per palpado, ĉu vi povas tion al mi klarigi?”

“Multmaniere, sinjoro feldkurato, ekzemple se li palpas en fremdan poŝon, aŭ ĉe dancamuzoj, vi ja min komprenas, kia spektaklo tie prezentiĝas.”

“Kaj per paŝado, Švejk?”

“Se li lamaĉas, por ke la homoj lin kompatu.”

“Kaj per flarsento?”

“Se iu fetorulo al li ne plaĉas.”

“Kaj per gustosento, Švejk?”

“Se li havas guston al iu venĝi.”

“Kaj per parolo?”

“Tiu ligiĝas al la aŭdosento, sinjoro feldkurato. Se iu multe babilas kaj la alia lin aŭskultas.”

Post tiuj ĉi filozofiaj meditoj la feldkurato eksilentis kaj diris: “Ni bezonas do oleon sanktigitan de episkopo. Jen vi havas dek kronojn kaj aĉetu boteleton. La soldata intendantejo evidente tian oleon ne havas.”

Švejk do ekiris la vojon por oleo sanktigita de episkopo. Trovi tian aĵon estas pli malfacile ol serĉi revivigan akvon en la fabeloj de Božena Němcová[96].

Li estis en kelkaj drogejoj, kaj tuj kiam li diris: “Mi petas boteleton da oleo sanktigita de episkopo,” oni ie komencis ridi kaj alie konsterniĝe kaŝis sin malantaŭ la vendotablo. Ĉe tio Švejk mienis neordinare serioze.

Li do ekintencis provi sian feliĉon en apotekoj. El la unua oni igis lin elĵeti fare de helpa apotekisto. En la dua oni volis telefoni por la sanitara servo kaj en la tria diris al li la apotekestro, ke la petatan oleon tutcerte havas en siaj provizoj la firmao Polák en Dlouhá-strato, komercejo per oleo kaj lakoj.

La firmao Polák en Dlouhá-strato estis vere iniciativa. Ĝi lasis foriri neniun aĉetonton por ne kontentigi lian deziron. Se iu volis balzamon kopaivon, oni verŝis al li terebinton kaj estis tio ankaŭ en ordo.

Kiam Švejk venis kaj deziris oleon sanktigitan de episkopo por dek kronoj, la ĉefo diris al la komizo: “Sinjoro Tauchen, verŝu al li dek dekagramojn de kanaba oleo numero tri.”

Kaj la komizo, volvante la boteleton en paperon, rimarkis al Švejk pure komerce: “Ĝi havas unuarangan kvaliton, se vi deziros penikojn, lakojn, vernison, bonvolu vin turni al ni. Ni priservos vin solide.”

Intertempe la feldkurato helpe de katekismo ripetis, kio iam en la seminario ne fiksiĝis en lia memoro. Tre plaĉis al li neordinare spiritoplenaj frazoj, al kiuj li sincere ridis: “La nomo ‘la lasta sanktoleado’ devenas de tio, ke tiu ĉi oleado ordinare estas la lasta el ĉiuj sanktaj ŝmiroj, kiujn la eklezio donas al la homo.”

Aŭ: “La lastan sanktoleadon povas akcepti ĉiu katolika kristano, kiu danĝere malsaniĝis kaj ricevis jam saĝon.”

“Se eble, la malsanulo akceptu la lastan ŝmiron, kiam li ankoraŭ bone memoras.”

Poste venis kuriero kaj alportis skribon, en kiu oni al la feldkurato anoncas, ke la morgaŭan sanktoleadon en la hospitalo ĉeestos la “Societo de nobelinoj por religia eduko de soldatoj.”

Tiu ĉi societo konsistis el histeriaj maljunulinaĉoj kaj en hospitaloj disdonadis bildetojn de sanktuloj kaj rakontojn pri katolika soldato, kiu mortas por sinjoro imperiestro. Tiujn rakontojn akompanis kolora bildeto, prezentanta batalkampon. Ĉie kuŝaĉas homaj kaj ĉevalaj kadavroj, renversitaj municiveturiloj kaj kanonoj turnitaj per afustoj supren. Ĉe la horizonto brulas vilaĝo kaj krevas ŝrapneloj, kaj antaŭe kuŝas mortanta soldato kun forŝirita kruro, super li kliniĝas anĝelo kaj portas al li florkronon kun skribo sur la rubando: “Ankoraŭ hodiaŭ vi estos ĉe mi en la paradizo.” Kaj la mortanto feliĉege ridetas, kvazaŭ oni portus al li glaciaĵon.

Kiam Otto Katz tralegis la enhavon de la sciigo, li forkraĉis kaj ekpensis: “Tiu morgaŭo, tio estos denove ‘bela’ tago!”

Li konis tiun fiulinaron, kiel li ĝin nomis, el la preĝejo de Sankta Ignaco, kiam antaŭ jaroj li havis tie predikojn por soldataro. Tiam li predikis ankoraŭ fervore kaj la “Societo” sidis ĉiam malantaŭ la kolonelo. Du altstaturaj ulinoj en nigra vesto kaj kun rozario, kiuj foje post la prediko al li aldoniĝis, du horojn babilis pri religia eduko de soldatoj, dum li ne ekkoleris kaj ne diris al ili: “Pardonu, miaj damoj, atendas min sinjoro kapitano kun partio de ferblo.”

“Do, ni havas jam oleon,” anoncis Švejk solene, reveninte de la firmao Polák, “kanaban oleon numero tri, de unuaranga kvalito, ni povas ŝmiri per ĝi la tutan batalionon. Tiu firmao estas solida. Ĝi vendas ankaŭ vernison, lakojn kaj penikojn. Ni bezonas ankoraŭ sonorileton.”

“Kial sonorileton, Švejk?”

“Dumvoje ni devas sonorigi, sinjoro feldkurato, por ke la homoj demetu antaŭ ni siajn ĉapelojn, kiam ni iros kun Sinjoro Dio, kun tiu kanaba oleo numero tri. Tion oni tiel faras, kaj jam multe da homoj, kiujn la afero ne tuŝis, estis malliberigitaj, ke ili ne demetis sian kapvestaĵon. Foje en Žižkov[97] parokestro batregalis blindulon, kiu ĉe tia okazo ne demetis la ĉapelon, kaj la blindulo estis ankoraŭ malliberigita, ĉar antaŭ la tribunalo oni al li pruvis, ke li estas ne surdmuta, nur blinda, ke li aŭdis la tintadon de sonorileto kaj vekis indignon, kvankam tio okazis nokte. Tio estas kiel ĉe festo de Kristokorpo. Alifoje la homoj nin eĉ ne atentus, kaj nun ili demetos antaŭ ni siajn ĉapelojn. Se vi do, sinjoro feldkurato, havas kontraŭ tio nenion, mi alportos ĝin tuj.”