Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Mi esperas, ke mi ne estas ĉi tie pro amuzo,” diris la trista viro, “hodiaŭ mi venis ĉi tien jam la trian fojon. Mi esperas, ke nun ĉio klariĝos.”
“Obee mi raportas, sinjoro feldkurato,” rimarkis Švejk, “ke li estas vera persistulo kiel certa Boušek el Libeň. Tiun oni elĵetis el ‘Ĉe Řner’ dekokfoje dum unu vespero, kaj li ĉiufoje tien revenis, laŭdire ke li forgesis tie sian pipon. Li penetris tien tra fenestro, pordo, el la kuirejo, trans muron en lokalon, el kelo en la bierejon kaj li descendus tien eble eĉ tra kamentubo, se fajrobrigadanoj ne deprenus lin de sur la tegmento. Li estis tiel persista, ke li povus iĝi ministro aŭ deputito. Oni faris por li, kio eblis.”
La persista viro, kvazaŭ li neglektus tion, pri kio oni parolas, obstine ripetis: “Mi volas havi la aferon klara kaj deziras, ke oni min elaŭskultu.”
“Tion oni al vi permesas,” diris la feldkurato, “parolu, estimata sinjoro. Parolu tiel longe, kiel vi volas, kaj ni intertempe daŭrigos nian festenadon. Mi esperas, ke tio ne malhelpos al vi en via rakontado. Švejk, portu la manĝon sur la tablon.”
“Kiel vi scias, furiozas la milito,” diris la persistulo. “La sumon mi pruntis al vi antaŭ la milito, kaj se ĝi ne estus, mi ne insistus pri pago. Sed mi havas malgajajn spertojn.”
Li elpoŝigis notlibron kaj daŭrigis: “Mi havas ĉion tion notita. Ĉefleŭtenanto Janata ŝuldis al mi sepcent kronojn kaj aŭdacis fali ĉe Drina. Leŭtenanto Prášek falis en kaptitecon ĉe la rusa fronto kaj ŝuldas al mi ĉirkaŭ du mil kronojn. Kapitano Wichterle, ŝuldanta al mi la saman sumon, lasis sin mortpafi fare de siaj propraj soldatoj ĉe Rava-Russkaja[99]. Ĉefleŭtenanto Machek militkaptita en Serbio, li ŝuldas al mi mil kvincent kronojn. Estas ĉi tie pli da tiaj homoj. Unu falis en Karpatoj kun mia nerepagita kambio, la alia iris en kaptitecon, plua droniĝis en Serbio, alia mortis en hungara hospitalo. Nun vi komprenas mian timon, ke tiu ĉi milito min pereigos, se mi ne estos energia kaj senkompata. Vi povas al mi oponi, ke al vi minacas neniu rekta danĝero. Rigardu.”
Li ŝovis sian notlibron sub la nazon de la feldkurato: “Vidu: feldkurato Matyáš el Brno mortis antaŭ unu semajno en malsanulejo por izoluloj. Mi ŝiregus al mi la harojn. Li ne pagis al mi mil okcent kronojn kaj iris en ĥoleran barakon sanktolei homon, kies sorto neniel lin tuŝis.”
“Tio estis lia devo, kara sinjoro,” diris la feldkurato; “ankaŭ mi iros morgaŭ sanktolei.”
“Kaj ankaŭ en ĥoleran barakon,” rimarkis Švejk, “vi povas kuniri por vidi, kion tio signifas oferi sin.”
“Sinjoro feldkurato,” daŭrigis la persista viro, “kredu, ke mi estas en senespera situacio. Ĉu oni kondukas la militon por tio, ke ĝi ekstermu ĉiujn miajn ŝuldantojn?”
“Kiam oni vin rekrutos kaj vi marŝos sur batalkampon,” ree rimarkis Švejk, “mi kun sinjoro feldkurato servos la sanktan meson, ke Dio ĉiela allasu kaj unua grenado bonvolu vin dupecigi.”
“Sinjoro, tio estas serioza afero,” diris la obstinulo al la feldkurato, “mi petas vin, ke via servosoldato ne miksu sin en niajn aferojn, por ke ni povu tion tuj fini.”
“Permesu, sinjoro feldkurato,” ekparolis Švejk, “bonvolu vere al mi ordoni, ke mi ne miksu min en viajn aferojn, alie mi plu defendos viajn interesojn, kiel decas kaj konvenas por bona soldato. Tiu sinjoro plene pravas, li volas foriri de ĉi tie propravole. Ankaŭ mi ne ŝatas ekscesojn, mi estas societama homo.”
“Švejk, min komencas tio jam enuigi,” diris la feldkurato, kvazaŭ li ne rimarkus la ĉeeston de la gasto, “mi opiniis, ke tiu homo nin amuzos, rakontos al ni anekdotojn, kaj li postulas, ke mi ordonu al vi ne miksi vin en la aferon, kvankam jam dufoje vi devis pri li okupiĝi. Vespere, kiam estas antaŭ mi tia grava religia ceremonio, kiam mi devas turni ĉiujn miajn sensojn al Dio, li ĝenas min per ia stulta historio pri nuraj mil ducent kronoj, deturnas min de ekzameno de la konscienco, de Dio, kaj volas, ke mi diru al li ankoraŭfoje, ke nun mi donos al li nenion. Mi ne volas paroli kun li plu, por ke tiu ĉi sankta vespero ne estu makulita. Diru al li mem, Švejk: sinjoro feldkurato donos al vi nenion.”
Švejk plenumis la ordonon, kriegante tion en la orelon de la gasto.
Sed la persistulo restis plu sidi.
“Švejk,” instigis la feldkurato, “demandu lin, kiel longe li intencas ĉi tie ankoraŭ gapi?”
“Mi ne moviĝos de ĉi tie, dum mi ne ricevos la monon,” obstinis la persistulo.
La feldkurato leviĝis, iris al la fenestro kaj diris: “En tia okazo mi transdonas lin al vi, Švejk. Traktu lin laŭplaĉe.”
“Iru, sinjoro,” diris Švejk, kaptinte la neagrablan gaston je la ŝultro, “ĉiu trio plaĉas al Dio.”
Kaj li ripetis sian faron rapide kaj elegante, dum la feldkurato tamburis sur fenestra vitro funebran marŝon.
La vespero dediĉita al kontemplado havis kelkajn fazojn. La feldkurato proksimiĝis al Dio tiel pie kaj arde, ke ankoraŭ je la dekdua horo nokte sonis el lia loĝejo la kanto: “Ni ekmarŝis, kaj tuj svarmis belulinoj. Ĉiuj larmis…” Kun li kantis ankaŭ la brava soldato Švejk.
Pri la lasta sanktoleado sopiris en la soldata hospitalo du homoj. Maljuna majoro kaj bankoficisto, rezerva oficiro. En Karpatoj ambaŭ ricevis kuglon en la ventron kaj kuŝis unu apud la alia. La rezerva oficiro konsideris kiel sian devon akcepti la sakramenton de mortantoj, ĉar pri la lasta ŝmiro sopiris lia superulo. Se ankaŭ li ne igus sin sanktolei, tion li rigardis kiel rompon de la subordigo. La pia majoro agis sagace, opiniante, ke preĝo de la eklezio resanigos la malsanulon. Sed tiunokte antaŭ la lasta sanktoleado ambaŭ mortis, kaj kiam matene venis la feldkurato kun Švejk, ambaŭ kuŝis sub litotuko kun nigriĝinta vizaĝo kiel ĉiuj, kiuj mortis pro sufokiĝo.
“Tian gloron ni faris, sinjoro feldkurato, kaj nun oni tion al ni neniigis,” koleris Švejk, kiam oni anoncis al ili en la kancelario, ke tiuj du bezonas jam nenion.
Kaj tio estis vero, ke ili faris gloron. Ili veturis en droŝko, Švejk sonorigis kaj la feldkurato tenis enmane boteleton kun oleo volvitan en buŝtukon, per kiu li kun serioza mieno benis preterpasantojn, kiuj demetis siajn ĉapelojn.
Estas vero, ne estis da ili multe, kvankam Švejk klopodis fari per sia sonorilo teruregan bruon.
La droŝkon postkuris kelke da senkulpaj infanoj, el kiuj unu sidiĝis malantaŭe, post kio ĝiaj kunuloj komencis krii unuvoĉe: “Malantaŭ la veturilo, malantaŭ la veturilo.”
Kaj Švejk ĉe tio sonorigis, la droŝkisto vipklakis malantaŭen, en Vodička-strato trote kuratingis la droŝkon domzorgistino, anino de Maria-kongregacio, dumveture lasis al si beni, krucosignis sin, poste forkraĉis: “Ili veturas kun tiu Sinjoro Dio kiel ĉiuj diabloj! Ftizon povus la homo ekhavi, postkurante ilin!” kaj senspire revenis al sia antaŭa loko.
La voĉo de la sonorileto pleje maltrankviligis la droŝkistan ĉevalon, ŝajne memorigante ĝin pri io el la pasinto, ĉar ĝi senĉese turnis la rigardon malantaŭen kaj de tempo al tempo faris provon danci sur la pavimo.
Tio do estis tiu granda gloro, pri kiu parolis Švejk. Intertempe la feldkurato iris en la kancelarion por ordigi la financan flankon de la lasta sanktoleado kaj elkalkulis jam al la ĉefserĝento-kontisto, ke la armea kaso ŝuldas al li cent kvindek kronojn por la sanktigita oleo kaj vojaĝkostoj.
Poste sekvis disputo inter komandanto de la hospitalo kaj la feldkurato, ĉe kio tiu kelkfoje pugnobatis la tablon kaj diris: “Ne opiniu, sinjoro kapitano, ke la lasta sanktoleado estas senpaga. Se oni alkomandas dragonan oficiron en ĉevalejon, ankaŭ al li oni pagas restadkostojn. Mi vere bedaŭras, ke tiuj du ne ĝisvivis la lastan sanktoleadon. Kostus tio je kvindek kronoj pli.”
99
urbo en Galicio (nun Ukrajno), kie en la j. 1914-1915 furiozis akraj bataloj.