Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Intertempe Švejk atendis sube en la gardistejo kun boteleto da sanktigita oleo, kiu inter la soldatoj vekis veran intereson.
Iu opiniis, ke per tiu oleo eblus tre bone purigi fusilojn kaj bajonetojn.
Juneta soldato de Bohema-Moravia Altaĵo, kiu ankoraŭ kredis je sinjoro dio, petis, ke oni ne konduku parolojn pri tiaj aferoj kaj ne miksu la sanktajn sekretojn en la diskuton. Ni devas kristane esperi.
Hardita rezervulo ekrigardis la flavbekulon kaj diris: “Bela espero, ke ŝrapnelo forŝiros al vi la kapon. Oni kondukis nin ĉe la nazo. Foje alveturis al ni klerikala deputito kaj parolis pri dia paco, kiu volbiĝas super la tero, kiel sinjoro dio ne deziras militojn kaj volas, ke ĉiuj vivu en paco kaj toleru unu la alian kiel fratoj. Kaj vidu lin, idioton, tuj kiam eksplodis la milito, en ĉiuj preĝejoj oni preĝas por sukceso de la armiloj kaj pri sinjoro dio parolas kiel pri estro de nia generala stabo, kiu tiun militon organizas kaj direktas. Kiom da entombigoj el tiu ĉi soldata hospitalo mi jam vidis! Kaj detranĉitajn gambojn kaj manojn oni veturigas de ĉi tie po veturiloj.”
“Kaj la soldatojn oni entombigas nudajn,” diris alia viro, “kaj en tiun uniformon oni vestas denove alian vivulon kaj tiel tio iras senĉese.”
“Dum ni ne venkos,” rimarkis Švejk.
“Tia sentaŭgulo volus ion venki,” ekparolis kaporalo en angulo. “Forpuŝi vin ĉiujn al pozicioj, en tranĉeojn kaj peli kontraŭ bajonetoj senĉese antaŭen, inter pikdratajn barilojn, en sapeojn, kontraŭ minĵetiloj. Maldiligentaĉi en la ariero, tion scias ĉiu kaj neniu volas fali.”
“Ankaŭ mi opinias, ke tio estas tre bela lasi sin trapiki per bajoneto,” diris Švejk, “kaj ankaŭ ne estas malbona afero ricevi kuglon en la ventron kaj eĉ pli bona estas, se la homon dupecigas grenado, la homo rigardas, ke liaj gamboj kun la ventro kuŝas de li iel malproksime, kaj tio mirigas lin tiom, ke li el tio mortas, antaŭ ol iu povas tion al li klarigi.”
La juneta soldato sincere ekĝemis. Li mem bedaŭris sian junan vivon, tion, ke li naskiĝis en tiel stulta jarcento, en kiu oni morttranĉos lin kiel bovinon en buĉejo. Kial ĉio tio ekzistas?
Kvazaŭ li legus liajn pensojn, alia soldato, profesie instruisto, rimarkis: “Kelkaj scienculoj klarigas la militon per apero de makuloj sur la suno. Kiam tia makulo estiĝas, ĉiam venas io terura. La konkero de Kartago…”
“Lasu al vi viajn instruitaĵojn kaj prefere iru balai la ĉambron, hodiaŭ venis via vico,” interrompis lin la kaporalo. “Kial ni zorgu pri iaj sensencaj makuloj sur la suno? Se estus da ili tie eĉ dudek, mi aĉetos por tio nenion.”
“Tiuj makuloj sur la suno vere havas grandan signifon,” enmiksis sin Švejk, “foje aperis tia makulo kaj ankoraŭ la saman tagon oni batregalis min en ‘Ĉe Banzet’ en Nusle. De tiu tempo, kiam mi ien iris, mi ĉiam serĉis en la gazetaro, ĉu denove ne aperis makulo. Kaj se ĝi aperis, adiaŭ, mia kara, mi iris nenien kaj nur tiel mi tion postvivis. Kiam la vulkano Mont Pelé detruis la tutan insulon Martiniko[100], certa profesoro skribis en la ‘Nacia politiko’, ke jam longe antaŭ tio li atentigis la legantojn pri granda makulo sur la suno. Kaj tiu ‘Nacia politiko’ ne venis ĝustatempe sur tiun kamparon, kaj tiel oni tie sur la insulo por tio pagis.”
Intertempe supre en la kancelario la feldkurato renkontiĝis kun damo el la “Societo de nobelinoj por religia eduko de soldatoj”, maljuna teda harpio, vaganta jam ekde mateno tra la hospitalo kaj disdonanta ĉie bildetojn de sanktuloj, kiujn vunditaj kaj malsanaj soldatoj ĵetadis en kraĉujojn.
Dum sia rondiro ŝi inscitis ĉiujn per sia stulta babilado, ke ili kore bedaŭru siajn pekojn kaj vere bonmoriĝu, por ke la kara dio savu ilin post la morto poreterne.
Ŝi estis pala, kiam ŝi parolis kun la feldkurato. Kiel tiu milito anstataŭ nobligi la soldatojn faras el ili bestojn. Malsanuloj en teretaĝo elŝovis kontraŭ ŝi la langon, nominte ŝin monstro kaj sanktul-leka bigotino. “Tio estas vere terura afero, sinjoro feldkurato, la homoj senmoraliĝis.”
Kaj ŝi ekparolis, kiel ŝi imagas al si la religian edukon de la soldato. Nur tiam la soldato kuraĝe batalas por sia sinjoro imperiestro, se li kredas je dio kaj havas religian senton, tiam li ne timas la morton, ĉar li scias, ke atendas lin la paradizo.
La babilulino diris ankoraŭ kelke da similaj stultaĵoj kaj vidiĝis, ke ŝi estas decidita ne lasi la feldkuraton foriri, sed tiu tute negalante ŝin adiaŭis.
“Ni veturos hejmen, Švejk,” li vokis en la gardistejon. Dumvoje reen ili faris nenian gloron.
“Venontfoje veturu sanktolei, kiu volas,” diris la feldkurato, “la homo marĉandu kun ili pri mono por ĉiu animo, kiun li volas savi. Fiuloj, ili havas en la kapo nur kontadon.”
Vidante en la mano de Švejk la boteleton kun la “sanktigita” oleo, li nubmieniĝis: “Ni faros plej bone, Švejk, se per tiu oleo vi ŝmiros miajn kaj viajn botojn.”
“Mi provos ŝmiri per tio ankaŭ la seruron,” aldonis Švejk, “ĝi terure knaras, kiam vi nokte revenas hejmen”.
Tiel finiĝis la lasta sanktoleado, kiu ne okazis.
14. Švejk iĝas servosoldato ĉe la ĉefleŭtenanto Lukáš
I.
La feliĉo de Švejk ne daŭris longe. Senkompata sorto ŝiregis la amikan rilaton inter li kaj la feldkurato. Se ĝis tiu okazaĵo la feldkurato estis persono simpatia, tio, kion li nun faris, kapablas deŝiri de li lian simpatian aspekton.
La feldkurato vendis Švejkon al la ĉefleŭtenanto Lukáš, aŭ, pli bone dirite, malgajnis lin en kartludo. Tiel iam en Rusio oni vendadis servutulojn. Venis tio tiel neatendite. Ĉe la ĉefleŭtenanto Lukáš estis bona kompanio kaj oni ludis “dudek unu”.
La feldkurato malgajnis ĉion kaj fine diris: “Kiom vi pruntos al mi garantie por mia servosoldato? Ega idioto kaj interesa figuro, io non plus ultra[101]. Ankoraŭ neniam vi havis tian servosoldaton.”
“Mi pruntos al vi cent kronojn,” proponis la ĉefleŭtenanto Lukáš. “Se mi ne rericevos ilin postmorgaŭ, vi sendos al mi tiun raraĵon. Mia servosoldato estas tedega homo. Li senĉese ĝemas, skribas leterojn hejmen kaj krom tio ŝtelas, kion li vidas. Mi lin jam batis, sed tio estas vana. Mi kapobatas lin ĉiurenkonte, sed tio ne helpas. Mi elbatis al li kelke da antaŭaj dentoj, sed la ulon mi ne bonmorigis.”
“Do, interkonsentite,” diris la feldkurato facilanime, “postmorgaŭ aŭ cent kronojn aŭ Švejkon.”
Li malgajnis eĉ tiujn cent kronojn kaj iris triste hejmen. Li sciis certe kaj ankaŭ neniel dubis pri tio, ke ĝis postmorgaŭ li ne havigos al si tiujn cent kronojn kaj ke li fakte mizere kaj fie Švejkon vendis.
“Mi povis peti ducent kronojn,” li ĉagrenis, kaj ŝanĝante la tramon por tiu, kiu post momento forveturigos lin hejmen, li ricevis atakon de rimorsoj kaj sentimentaleco.
“Tio ne estas de mi bela,” li ekpensis, sonorigante ĉe la pordo de sia loĝejo, “kiel mi povos rigardi en liajn idiotajn bonulajn okulojn?”
“Kara Švejk,” li diris, kiam li estis hejme, “hodiaŭ okazis io neordinara. Mi havis malbonŝancon en kartludo. Mi ludis ĉiufoje pri la tuta banko, submane mi havis ason, poste venis deko, kaj la bankiero havis fanton kaj ankaŭ li atingis dudek unu. Kelkfoje mi alprenis karton al aso aŭ deko kaj ĉiam mi havis tiom kiom la bankiero[102]. Mi forhazardis ĉiun monon.”
Li eksilentis. “Kaj fine mi malgajnis vin. Garantie por vi mi prunteprenis cent kronojn, kaj se mi ne redonos ilin ĝis postmorgaŭ, vi apartenos ne plu al mi, sed al la ĉefleŭtenanto Lukáš. Tion mi vere bedaŭras…”
100
en majo 1902 la vulkano detruis ne la insulon, sed ĝian ĉefurbon kaj entombigis pli ol 60.000 loĝantojn.
101
(latine): nenio pli eminenta.
102
…ĉiam mi havis tiom kiom la bankiero: En la ludo “dudek unu” ĉiu karto havas difinitan valoron (nombron da poentoj). La bankiero kaj la ludantoj prenas laŭplaĉan kvanton da kartoj, sed nur tiom, ke oni atingu dudek unu poentojn aŭ malpli; kiu havas pli ol dudek unu poentojn, tiu superpoentis, devas tion tuj anonci kaj malgajnas. La sumon, pri kiu oni ludas (parto de la banko aŭ la tuta banko) gajnas tiu, kiu pleje proksimiĝas al la nombro dudek unu. Se poentoj de la bankiero kaj de la ludanto egalas, gajnas la bankiero, aldonas la gajnitan sumon al la banko kaj komenciĝas plia partio de la ludo.