Rozmowa w „Katedrze”

– Zostaw, on cię już nie słyszy, Hipólito – powiedział Ludovico. – Chodźmy do biura pana Lozano. Zostaw go, Hipólito.

Żandarm klepnął go po plecach, no dobra, Trifulcio, i zamknął bramę za nim, do zobaczenia, Trifulcio, a może i nie do zobaczenia. Szybkim krokiem ruszył przed siebie, w tym dobrze mu znanym powiewie, który szedł od cel z parteru, i wkrótce znalazł się pod drzewami, których także nauczył się na pamięć, a potem, już w innym wietrze., skierował się ku podmiejskim chatom, ale zamiast się zatrzymać, przyśpieszył kroku. Niemal biegiem przemykał się wśród szałasów i wśród ludzi, którzy patrzyli na niego ze zdumieniem, obojętnie albo z obawą.

– Nie żebym był złym synem albo żebym jej nie kochał, nieba bym przychylił Murzynce, tak jak i panu, don – powiedział Ambrosio. – Urabiała się po łokcie, żeby mnie wychować i nakarmić. Ale tak już jest, że życie nie zostawia człowiekowi czasu, to i nawet o własnej matce nie ma kiedy pomyśleć.

– Daliśmy spokój, bo Hipólita trochę zaswędziała ręka i facet zaczął bredzić, a potem zemdlał, señora Lozano – powiedział Ludovico. Mnie się wydaje, że ten Trinidad López to nie apristą, on chyba sam nie wie, skąd się wziął. Ale jak pan chce, to go ocucimy i zaczniemy od nowa.

Szedł ciągle naprzód, coraz bardziej zakłopotany, coraz bardziej zagubiony, nie mógł się zorientować w plątaninie tych pierwszych brukowanych ulic, które z taką zaciekłością deptał bosymi stopami, z każdym krokiem bardziej wchłaniany przez miasto, miasto odległe, ogromne, tak różne od tego, co pamiętały jego oczy. Wlókł się bez celu, bez pośpiechu, wreszcie na jakimś placu zwalił się na ławkę w cieniu palmy…

Na rogu był sklepik, wchodziły tam kobiety z dzieciakami, chłopcy rzucali kamieniami w latarnię i szczekały psy. Z wolna, po cichu, nie zdając sobie z tego sprawy, rozpłakał się.

– Pański wuj mi poradził, żebym pana wezwał, kapitanie, a ja też chciałem pana poznać – powiedział Cayo Bermúdez. – Jesteśmy jakby kolegami, prawda? I na pewno prędzej czy później będziemy musieli razem pracować.

– Była dobra, ciężko pracowała, nigdy nie opuściła mszy – mówi Ambrosio. – Ale miała swój charakter, paniczu. Na przykład nigdy mnie nie biła ręką, tylko kijem. Żebyś nie był taki jak twój ojciec, tak mi mówiła.

– Ja pana znam ze słyszenia, señor Bermúdez – powiedział kapitan Paredes. – Mój wuj i pułkownik Espina bardzo pana cenią, mówią, że wszystko stoi na panu.

Podniósł się, obmył twarz pod fontanną na placu, spytał jakichś dwóch mężczyzn, skąd odchodzi autobus do Chincha i ile kosztuje. Przystając od czasu do czasu, żeby popatrzeć na kobiety i na tyle różności, na tyle zmian, poszedł na inny plac, gdzie było pełno pojazdów. Zapytał, wytargował się, wyżebrał i wsiadł do autobusu, który odjechał z dwugodzinnym opóźnieniem.

– Nie mówmy o zasługach, pańskie są o wiele większe, kapitanie – powiedział Cayo Bermúdez. – Wiem, że jest pan całym sercem oddany naszej rewolucji, że pan zdemaskował pewnych oficerów, wiem, że postawił pan na nogi wojskową Służbę Bezpieczeństwa, wiem od pańskiego wuja, proszę nie zaprzeczać.

Przez całą drogę stał trzymając się poręczy, wdychając zapachy i patrząc na połacie piasku, na niebo, na morze, które to pojawiało się, to znikało za wydmami. Kiedy wóz wjechał do Chincha, szeroko otworzył oczy i kręcił głową na różne strony, ogłupiały i zdziwiony, tak tu teraz było inaczej. Ochłodziło się, słońca już nie było, korony palm na rynku tańczyły i szumiały, kiedy przechodził pod nimi, podniecony, z zawrotem głowy, w pośpiechu, w ciągłym pośpiechu.

– Co do oficerów to czysta prawda, nie będę ukrywał – powiedział kapitan Paredes. – Ale jeśli idzie o Służbę Bezpieczeństwa, jestem tylko współpracownikiem pułkownika Moliny.

Ale droga do jej chaty była długa i nieprosta, bo pamięć go zawodziła i coraz to musiał pytać ludzi, którędy wyjść na

Grocio Prado. Przyszedł, kiedy już paliły się olejne lampki, zapadł zmrok, a ranczeria nie była ranczerią, tylko zbiorowiskiem solidnych domów, a tam gdzie dawniej, na skraju, zaczynały się plantacje bawełny, teraz stały domy innej rancze-rii. Ale chata była ta sama i drzwi stały otworem, i zaraz poznał Tomase: gruba, czarna, siedziała na ziemi i jadła, a obok niej druga kobieta.

– Pułkownik Molina to nazwisko, ale pan wprawia w ruch całą tę maszynerię – powiedział Bermúdez. – To także wiem od pańskiego wuja, kapitanie.

– Ona miała bzika na punkcie loterii, don – powiedział Ambrosio. – Jeden lodziarz w Chincha kiedyś wygrał, a ona może Bóg da, że i drugi raz się tu komu poszczęści, i kupowała losy za tę forsę, co jej jeszcze nie wygrała. Nosiła je Świętej Panience, paliła świeczki. Nigdy nie wygrała ani grosika, don.

– Mogę sobie wyobrazić, jak w tym ministerstwie wyglądało za Bustamantego, wszędzie pełno apristów i sabotaże na porządku dziennym – powiedział kapitan Paredes. Ale i tak nie na wiele się to przydało tym durniom.

Wpadł tam jednym susem, z pomrukiem waląc się w pierś, i znalazł się między dwiema kobietami, a nieznajoma wrzasnęła i przeżegnała się. Tomasa, skurczona na ziemi, patrzyła na niego i nagle strach zniknął z jej twarzy. Bez słowa, nie wstając z miejsca, wskazała mu pięścią drzwi. Ale Trifulcio nie wyszedł, zaczął się śmiać, radośnie rzucił się na ziemię i drapał się pod pachami.