Кліч роднага звона

Зноў ні слова ў адказ.

— Любка, радасць i краса ненаглядная, я, ты ўжо ўсё сама добра бачыш, служылы чалавек, быў жанаты, бацька i дзед. Але я, павер, так i не зведаў, што такое каханне, з-за чаго столькі радасці, шчасця, бяды i слёз. Можа, i з-за гэтага я такі ж малады, нязведаны, як i ты. Дык скажы мне шчыра, люба мая: ты не супраць быць са мной блізкаю? Скажам, каханкаю?

Ці то зусім разгубілася, ці нічога не кеміла, пра што ён гаворыць.

— Прашу: скажы праўду! Toe, што цяпер у цябе на душы!

— Як скажаш.

— Ты ж ужо не дзіця, адчуваеш, чаго я жадаю! — дабраўся пад яе рукі, абмацаў адну i другую палавінкі яе тугіх грудзей.— Я хачу цябе! Як жанчыну! Толькі ведай: я не змушаю цябе да гэтага, не купляю тваю пяшчоту, я цябе кахаю! Чуеш ты, малая i бесклапотная: як вы ўсе лічыце, дзіўны, але суровы Усяслаў хоча галубіць мілую ягонаму сэрцу Любку! Ён жадае быць малады, радасны i шчаслівы! Нават больш — ён, калі гэтая Любка згодзіцца, зробіць яе сваёю жонкай! Ён будзе яе туліць, мілаваць, песціць, насіць на руках! Толькі б ты стала жонкаю вернай! Каб была са мной заўсёды! I ў радасці, i ў горы!

— Ты мяне не возьмеш за жонку,—нарэшце падала голас Любка.

— Чаму?

— Табе трэба слынная баярыня. Ці з Навагародка, ці з Галіцка-Валынскай зямлі. Я ж — з простых смердаў. Ды...

— Што, краса мая ненаглядная, «ды»? — прыпадняўся, зірнуў у яе ясныя шэрыя вочы ён.

— Князь, баяры, уся Рада не захочуць, каб мы злучыліся. Яны зажадаюць, каб ты, такі важны чалавек, сышоўся з важнай баярыняю, каб яна прынесла карысць вялікую Навагародку.

— А ты вельмі разумная,— здзівіўся ён.— Разбіраешся ў вышэйшай палітыцы.

— Я ж ужо не маленькая. Многае чую i бачу. Я не для цябе, гаспадар. Але я...

— «Але я...» — не даў дагаварыць ён ёй.— Але я ўжо адзін раз быў жанаты з добрай, але хворай i нямілай. Цяпер, калі я ажыў i яшчэ, як ты кажаш, не ападак, хачу быць з той, хто мне любы.

— Табе трэба баярыня...

— Дурнічка мая мілая,— усцешыўся.— Кажу ж, я пажылы ўжо, не раз i не два пабыў у розных краях, пабачыў многіх жанчын, але ты самая пекная. Каб ты не жыла ў маім доме, каб нашы дружыннікі i дзецюкі не баяліся майго гневу, яны ўжо даўно перабіліся б, ухапілі б цябе. З табой многія баярыні i княгіні не зраўняюцца!

Прыгарнуў, зусім адхінуў яе напружаныя рукі, сціснуў хораша ўзнятыя белыя грудзі і, пазіраючы ў яе пабольшаныя ад сораму i страху вочы, сказаў:

— Нікога, нават перад пагрозай смерці, не паслухаю: ні князя, ні баяраў, ні Раду, ні бацькоў тваіх, нікому, нават самаму прыгожаму i ўдаламу, не аддам такую красу, такое цела i такую, як у цябе, душу! Хай самый смелыя i закаханыя ў цябе б'юцца са мной не на жыццё, а на смерць! Толькi ты, пакуль я яшчэ магу стрымаць сябе, скажы: ты згодная стаць маёй жонкаю?