Поўны збор твораў у чатырнаццаці тамах. Том 9
- Автор: Быков Василь Владимирович
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Год: Саюз беларускіх пісьменнікаў
- ISBN: 978-985-7007-44-8
- Жанр: Другая драматургия
Электронная книга - «Поўны збор твораў у чатырнаццаці тамах. Том 9». Краткое содержание книги:
Дзявяты том склалі кінасцэнарыі 1962–1994 гг.: «Третья ракета», «Альпийская баллада», «Западня» (кінасцэнарый Л. Мартынюка, пры ўдзеле В. Быкава), «Двое в ночи», «Волчья стая», «Долгие версты войны», «Ушедшие в вечность (Обелиск)» (кінасцэнарый В. Быкава, Р. Віктарава), «Его батальон» (кінасцэнарый В. Быкава, пры ўдзеле А. Карпава), «На Чорных лядах» (кінасцэнарый В. Панамарова, пры ўдзеле В. Быкава).
— А за што вас, прабачце, сюды?
Шапялявы:
— А ні за што! Выйшла непаразуменне…
— Гэ, непаразуменне! — нервова заварушыўся ля ног Камандзіра Блатняк. — У іх непаразуменняў не бывае. Ім трэба як мага больш шлёпнуць!
— Шлёпнуць, гэта, канешне, — пагадзіўся Шапялявы. — Можа, толькі спярша пакормяць. Павінны ж яны карміць!
Блатняк:
— Не кормяць і не страляюць! Чакаюць, калі самі ногі выцягнем!
Шапялявы:
— Такога царскія сатрапы не дапускалі! Я катаргу прайшоў, ведаю.
— Не кормяць, значыць, трэба думаць, не зацікаўлены ў нашым жыцці! Усё надта лагічна, — уздыхнуў Пажылы.
— У іх там няпраўка выйшла — аўтамабіль сапсаваўся, — зазначыў Блатняк. — Як адрамантуюць, напэўна, адразу…
У Гунькін роў…
Тым часам недзе недалёка ў калідоры пачуліся галасы:
«Выходзь! Быстра, тваю маць!..» І брыдкая салдацкая лаянка… Падобна, там усчалася тузаніна ці нават бойка… Чуецца тупат шматлікіх ног… Нешта моцна выцяла ў сцяну — аж здрыгануліся прыхінутыя да дзвярэй плечы Камандзіра… Усе насцярожана прымоўклі, чакаюць…
Потым тупат і тузаніна сталі чуваць далей…
— Цяпер ці не наша чарга… — паныла сказаў Шапялявы.
Яму ніхто не адказаў, усе маўчаць…
Пасля маркотнае паўзы першы загаманіў Блатняк:
— А я, якраз перад тым… Ну, у ранку, як сцапалі, не даеў гуляш… — паведаміў ён, як пра нешта важнае. — Такі быў смачны гуляш!.. Вялікая талерка… А я не даеў, дурань!
— А я дык галадаў болей! Каб што не даесці, такога не памятаю… Асабліва хлеб… Найлепшы прысмак! — сказаў Шапялявы.
— Ды і сухар няблага! Калі з квартай кіпятню… Ахвіцэр, у цябе там сухарыка не завалялася? — павярнуўся да Камандзіра Блатняк.
Камандзір усміхнуўся:
— Не завалялася…
— Трэба было даваць дзёру, я ж казаў! — сцішана буркнуў Блатняк, звяртаючыся да іншых. — А то давядуць, што ног не пацягнеш!.. Калі да таго не стрэльнуць…
— Я не супраць, — адгукнуўся Шапялявы.
З кутка разважна азваўся Пажылы:
— Вы думаеце, гэта магчыма? Гэта ж вельмі рызыкоўна, мабыць…
Яму ніхто не адказаў… Зноў наступіла цішыня…
— А што? Як адчыняць дзверы… Каго прывядуць… — кажа са змроку Шапялявы. — Кінуцца і — за вінтоўку! А тут астатнія…
— Хто кінецца? Я чалавек пажылы… Ды суставы хворыя, — сказаў Пажылы.
— Я б сам кінуўся, — кажа Шапялявы, — ды у мяне рука вывіхнутая. Як вялі, дык білі, сапсавалі руку. Бо ўсё роўна — у расход!.. Чуе мая душа — не даюць есці, значыць — прыгавор!
Камандзір маўчыць. Ён нешта ўзгадняе ў сабе — прымае рашэнне…
— Дык вось жа ў нас, вайсковец! — падказвае Блатняк. — Ты ж вайсковец, ага? — звярнуўся ён да Камандзіра.
— Вайсковец…
— Ахвіцэр?
— Афіцэр…
— Дык чаго чакаць? Самы раз будзе! Я ў помач! — кажа Блатняк.
— Ага, тут трэба, каб усе разам! — па-змоўніцку, ціха, прашамкаў Шапялявы. — Ламануць — і ў калідор! А там — каму пашанцуе…
— Калі б паспець… А то могуць на золаку вывесці. Яны заўсёды на золаку возяць! — паведамляе Блатняк.
Камандзір моўчкі думае… Нарэшце кажа:
— Я зразумеў… Але ці ўсе згодны?
— Я згодны! — лёгка сказаў Блатняк.
— Я тожа, — пацвердзіў Шапялявы.
У куце, чутна было, трохі паўздыхаў Пажылы.
— Што ж, калі ўсе парашылі, дык… Адмаўляцца не пахрысціянску будзе. Ужо як-небудзь…
— Во і добра!.. А ты, маўчун, што? — звяртаецца Шапялявы да кагосьці ў цемры. — Ці ўсё спіш?
— Я не сплю, — прагучаў з цемры незнаёмы басавіты голас.
— Дык ты чуў? Ты згодны? — пытаецца Шапялявы.
— Ды я вось… Бегчы я не магу, во якая справа… — чуецца з цемры.
— Тады што ж — застанешся? — пытаецца Шапялявы.
— Мабыць, застануся… — голас з цемры.
Ноч тым часам, мабыць, пераваліла за поўнач, у сутарэнні памалу рабілася цішэй, галасы за сцяной і ў калідоры патроху глухлі… Стала ціха…
— Галоўнае — не кормяць! — сказаў Шапялявы. — Значыць, штосьці ўдумалі.
— А што — тут і дурню вядома! — пагадзіўся Блатняк.
— А калі ў іх усё ж які іншы план? — усумніўся Пажылы. — Калі, напрыклад, сапсаваўся аўтамабіль, дык, мабыць жа, няма і падвозу?
Шапялявы:
— Няма падвозу, дык на плячах прынеслі б. У мяшках. Хлеба ці бульбы. А калі тры дні не нясуць, значыць…
— Значыць — Гунькін роў! — перабівае яго Блатняк.
Камандзір моўчкі слухае… Потым пачынае расціраць схаладзеўшыя босыя ногі…
Блатняк паглядзеў на камандзіра, потым звяртаецца ў цемру:
— Ты, калі не пабяжыш, аддай боты ахвіцэру! Ён босы!
— Дык бярыце, — проста пагадзіўся Казак. Трохі пасапеўшы, ён здзёр з ног боты, перадае іх Блатняку. Той, у сваю чаргу, перадае боты Камандзіру.