Выбраныя творы ў двух тамах. Том 2

Казімір уздыхнуў:

— Вядома, і я, напэўна, так змог бы, калі б вучыўся!.. Напэўна, змог бы і ты!..

Налілі, перакулілі шклянкі зноў ды перад маўклівымі слухачкамі пачалі скардзіцца на сваё дзяцінства.

Раслі без бацькоў. Мацяркі абодвух — фанатычныя каталічкі з-пад Сапоцкіна — у часы пана Пілсудскага прыехалі ў горад служыць ды нажылі іх з салдатамі. Пасля апошняй вайны абедзве не вылазілі з касцёла ды ўсё чакалі перамен — то прыходу Мікалайчыка, то Андрэса, то Чэрчыля, то амерыканцаў...

Рэдка знойдзеш мацярок, якія б з-за сваёй цемры аж так нашкодзілі родным дзецям. Замест таго каб абодвух выпраўляць у школу, адна і другая сапацкінка хавалі сыноў ад усенавуча ды пасылалі ў фарны касцёл на службу «міністрантам». Калі ксёндз на лацінскай мове спраўляў малебен, хлопчыкі ў кароткіх белых балахончыках, са званочкамі, суправаджалі яго, а мацяркі з пярэдніх лавак замілавана глядзелі на сваіх анёльчыкаў. Перад самай смерцю падабралі ім нават нявест. Шчэ прасачылі, каб і шлюб адбываўся па ўсіх правілах веры.

Колькі потым абодва змянілі работ, ганяючыся за доўгім рублём!.. I вось праходзіць жыццё, а чаго дасягнулі?

Спахапіўшыся раптам, ці не зашмат нагаварылі, мужчыны глянулі на сваіх партнёрш.

Усё ў парадку, дарэмна непакоіліся.

Дзвюм модніцам размова іхняя даўно здалася нуднай, і яны па-ранейшаму займаліся самі сабой. З-за вугла вынырнула якраз машына, і ў вачах беленькай раптоўна загарэлася святло, а тварык адразу пацяплеў, ажывіўся, бландзіначка прыслухалася, бо яна ўсё з надзеяй кагосьці надта чакала. Яе напарніца насцярожылася таксама ды наманікюранымі пальчыкамі зноў пачала какетліва перабіраць на тонкай шыйцы бліскучыя пацеркі з літоўскага бурштыну. Але машына мігам прашмыгнула, «галівудскія» фіфы зноў забыліся ды сталі для мужчын падобнымі на тых, што з сумачкамі цераз плячо, з нашампуненымі галовамі, у імпартных басаножках швэндаюць тут днём па запруджанай старажытнай вулачцы.

Бедны наш Юрык!..

Казімір сябру не адказаў.

Цікава, а што б з яго выйшла, калі б не той выпадак? — уздыхнуў Эдвард ды пачаў старанна выцэджваць апошнія кроплі з бутэлькі. Усё больш хмялеючы, галавы абодва не трацілі. Наадварот, розум у іх расслабіўся і стаў больш гнуткім, а сэрцы парабіліся чулымі ды пепасрэднымі.

Даўно ўсё гэта было, Эдзік! — думаючы пра нешта сваё, праказаў Казімір.— Пачні цяпер, напрыклад, апавядаць пра тое маладым, то будуць слухаць цябе напаўвуха — бы пра эпоху Напалеона.

Ха! То і для нас калісь падзеі перад першай сусветнай вайной здаваліся — з часоў Сценькі Разіна! Я, Казік, к таму, што ў Юрыка бацька і маці былі, дома — хлеб і да хлеба. Ён мог бы вучыцца... Праходзіў учора па Віленскай. Дом Карпюкоў стаіць ужо без фіранак, з выбітымі шыбамі і з засохлымі флёксамі. Збіраюцца будаваць там блок на сто дваццаць кватэр з магазінамі ўнізе.