Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Kio al vi okazis, Baloun?” demandis Švejk kunsente, fingropuŝante lin ĉe la ŝvelinta ventro.
“Tio estas kukumetoj,” stertoris Baloun, sufokiĝante per pasto, kiu moviĝis nek supren, nek malsupren, “atentu, tio estas kukumetoj en salo. Rapidante mi formanĝis tri kaj la ceterajn mi al vi alportis.”
Baloun komencis tiri el sub la jako kukumeton post kukumeto kaj disdonis ilin ĉirkaŭe.
Sur la sojlo staris jam la vilaĝestro kun lanterno, kiu, vidante tiun ĉi scenon, krucosignis sin kaj eklamentis:
“Moskaloj forprenis eĉ niaj forprenas.”
Ĉiuj eliris en la vilaĝon, akompanataj per aro da hundoj, kiuj plej persiste tenis sin ĉe Baloun kaj nun saltatakis poŝon de lia pantalono, kie Baloun havis pecon da lardo, ankaŭ akiritan en la manĝoprovizejo, sed pro avideco perfide malkonfesitan al la kamaradoj.
“Kial la hundoj vin postkuras?” demandis Švejk Balounon. Baloun respondis post iom pli longa medito:
“Ili sentas en mi bonan homon.”
Sed ĉe tio li ne diris, ke li havas la manon sur lardo en poŝo kaj ke unu hundo senĉese dentkaptas al li la manon…
Dum rondiro cele de tranokto oni konstatis, ke Liskowiec estas granda vilaĝo, sed kiu estis vere jam tre elsuĉita de la milita bruego. Ĝi ja ne suferis per incendioj, ambaŭ militantaj partioj kvazaŭ mirakle ne alprenis ĝin en sferon de militaj operacioj, sed estis ĉi tie lokita loĝantaro de nemalproksimaj detruitaj vilaĝoj Chyrov, Grabowa kaj Golubla.
En iuj kabanoj vivis eĉ ok familioj en la plej granda mizero post ĉiuj tiuj perdoj, kiujn ili suferis de la rabista milito, kies unu periodo traflugis ilin kiel sovaĝaj torentoj de inundo.
La kompanion necesis loki en malgranda duonruinigita distilejo sur alia rando de la vilaĝo, kie en fermentejo trovis lokon duono de la kompanio. La ceteraj estis lokitaj po dek viroj en kelke da bienoj, kie monhavaj nobeloj ne allasis al si malriĉan feĉon de povrigitaj senbienuloj.
La stabo de la kompanio kun ĉiuj oficiroj, la ĉefserĝentokontisto Vaněk, servosoldatoj, la telefonisto, sanitara servo, kuiristoj kaj Švejk loĝiĝis en parokejo ĉe sinjoro parokestro, kiu ankaŭ ne akceptis al si eĉ unu ruinigitan familion el la ĉirkaŭaĵo, tiel ke li havis tie sufiĉe da loko.
Estis tio altstatura, magra, maljuna sinjoro en paliĝinta kaj grasmakula sutano, kiu pro granda avareco preskaŭ ne manĝis. Li estis edukita de sia patro al granda malamo kontraŭ rusoj, sed tiun malamon li subite perdis, kiam rusoj cedis kaj venis aŭstri-hungaraj soldataroj kaj tiuj forvoris ĉiujn liajn anserojn kaj kokinojn, kiujn la rusoj lasis senatente — kaj loĝis ĉe li kelke da hirtaj kozakoj el malantaŭ Bajkalo.
Poste li ekmalamis la soldatarojn de la monarkio ankoraŭ pli, kiam en la vilaĝon venis hungaroj kaj elprenis ĉiun mielon el liaj abelujoj. Nun li rigardis siajn neatenditajn gastojn kun granda malamo kaj faris al li tre bone, kiam li povis ĉirkaŭ ili paŝi, skui la ŝultrojn kaj ripeti:
“Mi havas nenion. Mi estas vera almozulo, ĉe mi, sinjoroj, vi ne trovos eĉ pantranĉeton.”
Plej malgaje mienis ĉe tio kompreneble Baloun, kiu nur mirakle ne ekploris pro tia mizero. Li havis senĉese en la kapo neklaran imagon pri ia porkido, kies kuprekolora haŭteto kraketas kaj bonodoras. Baloun ĉe tio dormetis en kuirejo de sinjoro parokestro, kien de tempo al tempo enrigardis altkreska junulo, kiu servis ĉe sinjoro parokestro kiel stalservisto kaj kuiristino samtempe kaj havis severan ordonon ĉie atenti, por ke oni ne ŝtelu.
En la kuirejo Baloun trovis ankaŭ nenion, nur en papereto sur salujo iom da kumino, kiun li ŝtopis al si en la buŝon kaj kies aromo vekis ĉe li gustajn halucinojn pri porkido.
Sur korto de la malgranda distilejo malantaŭ la parokejo brulis jam fajro sub kaldronoj de militkuirejo, akvo jam boliĝis kaj en tiu akvo oni kuiris nenion.
La ĉefserĝento-kontisto kun kuiristoj kuris tien kaj reen tra la tuta vilaĝo, serĉdemandis porkon, sed vane. Ĉie ili ricevis la saman respondon, ke Moskaloj ĉion formanĝis kaj forprenis.
Ili vekis ankaŭ judon en drinkejo, kiu komencis ŝiregi al si la tempiobuklojn kaj montri bedaŭron super tio, ke li ne povas al sinjoroj soldatoj helpi, kaj fine li ilin devigis, ke ili aĉetu de li maljunan, cetjaran bovinon, magran mortaĉaĵon, kiu estis nenio alia ol ostoj kaj haŭto. Li volis pro ĝi grandegan sumon, ŝiris al si la barbojn kaj ĵuris, ke tian bovinon ili ne trovos en la tuta Galicio, en la tuta Aŭstrio kaj Germanio, en la tuta Eŭropo kaj sur la tuta mondo, ĉe tio li hurlis, ploris kaj ĵuris, ke tio estas la plej grasa bovino, kiu laŭ la ordono de Jehovo[289] kiam ajn naskiĝis. Li alvokis kiel atestantojn ĉiujn prapatrojn, ke por rigardi tiun bovinon oni alveturas ĝis de Wolocziska, ke en la tuta regiono oni parolas pri tiu bovino kiel pri io fabela, ke tio eĉ ne estas bovino, sed la plej sukriĉa bubalo. Fine li antaŭ ili genuiĝis, kaj ĉirkaŭpremante la genuojn de unu post alia, vokis ĉe tio:
“Prefere mortigu la maljunan, kompatindan judon, sed ne foriru sen la bovino.”
Li konfuzis ĉiujn per sia jelpado tiel, ke tiun bestaĉon, kiun ĉiu bestotombisto abomenus, ili fine fortrenis al militkuirejo. Poste, kiam li jam havis monon en poŝo, ankoraŭ longe li antaŭ ili ploris kaj lamentis, ke ili lin tute pereigis, detruis, ke li mem sin povrigis, se tian belegan bovinon li vendis al ili tiel malmultekoste. Li petis ilin, ke ili lin pendumu pro tio, ke ĉe siaj maljunaj ostoj li faris tian stultaĵon, pro kiu liaj prapatroj devas sin turni en la tomboj.
Kiam li ankoraŭ satruliĝis antaŭ ili en polvo, li deskuis subite de si ĉian bedaŭron, foriris hejmen, kie li diris en kamero al sia edzino:
“Kara Elseta, soldatoj stultaj kaj via Natano ege saĝa.”
La bovino postulis ege da laboro. En iuj momentoj ŝajnis, ke tute ne eblas ĝin senhaŭtigi. Ĉe detirado oni kelkfoje ŝiris la haŭton, sub kiu aperis muskolaro, tordita kiel sekiĝinta ŝipa ŝnurego.
Intertempe oni altrenis de ie sakon da terpomoj kaj komencis senespere kuiri tiujn tendenojn kaj ostojn, dum apude en pli malgranda kuirejo oni kuiris en plena senespero manĝon por oficiroj el peco de tiu skeleto.
Tiu ĉi kompatinda bovino, se tiun ĉi fenomenon de la naturo propre eblas nomi bovino, fiksiĝis al ĉiuj partoprenantoj en vivan memoron kaj preskaŭ certas, ke se pli poste antaŭ la batalo ĉe Sokal’[290] la komandantoj almemorigus al la viraro la bovinon el Liskowiec, la dekunua kompanio kun terura kriego kaj kolerego ĵetegus sin kun bajonetoj kontraŭ la malamiko.
La bovino estis tia malhontulino, ke absolute ne eblis fari el ĝi bovinan supon. Ju pli longe la viando kuiriĝis, des pli ĝi restis ĉe ostoj, formante kun ili unu tuton, rigidiĝis kiel burokrato, kiu duonon de la vivo adoras oficajn laŭliteraĵojn kaj voras nur aktojn.
Švejk, kiu kiel kuriero konservis senĉesan kontakton inter la stabo kaj la kuirejo por sciiĝi, kiam tio estos jam kuirita, raportis fine al la ĉefleŭtenanto Lukáš:
“Sinjoro ĉefleŭtenanto, jam estas el tio porcelano. Tiu bovino havas tiel malmolan viandon, ke per ĝi eblas tranĉi vitron. Kiam la kuiristo Pavlíček kun Baloun provis la viandon, Pavlíček elrompis al si antaŭan denton kaj Baloun molaron.”
Baloun serioze alpaŝis antaŭ la ĉefleŭtenanton Lukáš kaj balbutante, enmanigis al li sian elrompitan denton volvitan en “Lurda kanto”:
“Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke mi faris, kion mi povis. Tiu dento estas elrompita en oficira kuirejo, kiam ni provis, ĉu el tiu viando tamen nur ne eblus prepari bifstekon.”
Post tiuj ĉi vortoj leviĝis de apogseĝo ĉe fenestro trista staturo. Estis tio la leŭtenanto Dub, kiun oni alveturigis per sanitara ĉareto kiel tute ruinigitan homon.
289
dio de judoj.
290
la batalo okazis de la 1a ĝis 15a de aŭgusto 1915.