Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
La ĉefleŭtenanto Lukáš ekkriis:
“Jesuo Maria!”, al kio li ankoraŭ aldonis: “Ion mi al vi dirus, Švejk, sed mi ne volas abomenigi al mi la vespermanĝon,” al kio Švejk proklamis:
“Mi diris al vi, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke tio, kion mi al vi rakontos, estas io terura idiota.”
La ĉefleŭtenanto Lukáš nur eksvingis la manon kaj diris: “De vi mi jam eksciis da ‘saĝaĵoj’, vere…”
“Ĉiu ne povas esti saĝa, sinjoro ĉefleŭtenanto,” diris Švejk konvinke, “tiuj malsaĝaj devas fari escepton, ĉar se ĉiu estus saĝa, en la mondo estus tiom da prudento, ke ĉiu dua homo el tio tute idiotiĝus. Se ekzemple, obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ĉiu konus la leĝojn de la naturo kaj scius elkalkuli al si la distancojn en la universo, li nur ĝenus siajn ĉirkaŭulojn, kiel certa sinjoro Čapek, kiu iradis en la gastejon ‘Ĉe la kaliko’, nokte ĉiam eliris el la bierejo surstraten, ĉirkaurigardis la stelplenan firmamenton kaj kiam li revenis, paŝis de unu al la alia kaj diris: ‘Hodiaŭ bele lumas Jupitero, vi eĉ ne scias, kanajlo, kion vi havas super la kapo. Tio estas distancoj, ke se oni vin, fripono, elpafus el kanono, vi flugus tien per rapideco de kanona kuglo milionojn kaj milionojn da jaroj.’ Ĉe tio li estis tiel vulgara, ke poste li mem kutime elflugis el la gastejo per rapideco de elektra tramo, proksimume, sinjoro ĉefleŭtenanto, per dek kilometroj en horo. — Aŭ ni havas ekzemple, sinjoro ĉefleŭtenanto, formikon…”
La ĉefleŭtenanto Lukáš rektiĝis sur la sofo kaj kunmetis la manojn:
“Mi devas miri al mi mem, ke mi ĉiam kun vi parolas, Švejk, mi konas vin ja, Švejk, tiel longan tempon— —”
Švejk ĉe tio konsente kapjesis:
“Tio dependas de kutimo, sinjoro ĉefleŭtenanto, tio estas ĝuste en tio, ke ni konas nin reciproke jam longe kaj ke ni kune travivis jam diversajn aferojn. Ni kune trasuferis jam multon kaj ĉiam ni venis al tio kiel blinda kokido al grajno. Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke tio estas la sorto. Kion sinjoro imperiestro direktas, tion bone li direktas, li nin kunvenigis kaj mi deziras ankaŭ nenion alian ol povi esti al vi iam tre multe utila. — Ĉu vi ne havas malsaton, sinjoro ĉefleŭtenanto?”
La ĉefleŭtenanto Lukáš, kiu intertempe denove ekkuŝis sur la malnovan sofon, diris, ke la lasta demando de Švejk estas la plej bona solvo de ĝena amuzo, ke li iru nur demandi, kiel statas la afero pri manĝo. Estos nepre pli bone, se Švejk iros por momento eksteren kaj forlasos lin, ĉar tiuj idiotaĵoj, kiujn li de li aŭdas, lacigas lin pli ol la tuta marŝo de Sanok. Li tre volonte por momento ekdormus, sed li ne povas.
“Tion faras cimoj, sinjoro ĉefleŭtenanto. Tio estas jam malnova superstiĉo, ke parokestroj naskas cimojn. Nenie vi trovos tion da cimoj kiel en parokejoj. Parokestro Zamastil en Horní Stodólky verkis pri cimoj eĉ libron, ili rampis sur lin eĉ dum la prediko.”
“Kion mi do diris, Švejk, ĉu vi iros al la kuirejo, aŭ ne?”
Švejk foriris kaj kiel ombro eliris malantaŭ li piedfingre Baloun…
Kiam matene ili ekmarŝis el Liskowiec al Starasol, ili kunveturigis en militkuirejo la kompatindan bovinon, kiu ankoraŭ ne finkuiriĝis. Estis decidite, ke oni kuiros ĝin dumvoje, kaj formanĝos ĝin, kiam estos ripozo en duono de la vojo el Liskowiec al Starasol.
Al la viraro oni kuiris por la vojo nigran kafon.
La leŭtenanton Dub oni denove tiris sur la sanitara ĉareto, ĉar post la hieraŭo estis al li ankoraŭ pli malbone. Pleje elsuferis de li lia servosoldato, kiu devis seninterrompe kuri apud la ĉareto, ĉe kio la leŭtenanto Dub senĉese al li kriis, ke Kunert hieraŭ pri li tute ne zorgis, ke li reguligos kun li la kontojn, kiam ili venos sur la lokon. Ĉiumomente li petis, ke oni donu al li akvon, kiun li eltrinkis kaj tuj denove elvomis.
“Al kiu — al kio vi ridas?” li kriis de sur la ĉareto. “Mi instruos vin, kun mi ne ludu, vi min ekkonos!”
La ĉefleŭtenanto Lukáš rajdis sur ĉevalo kaj kiel kompaniulon havis apud si Švejkon, kiu paŝis vigle antaŭen, kvazaŭ li ne povus ĝisatendi la momenton, kiam li kunpuŝiĝos kun la malamiko. Ĉe tio li rakontis:
“Ĉu vi rimarkis, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke iuj niaj homoj estas vere kiel muŝoj? Ili havas eĉ ne tridek kilogramojn sur la dorso kaj jam ne povas tion elteni. Necesus fari al ili prelegojn, kiel faris ilin al ni la mortinto sinjoro ĉefleŭtenanto Buchánek; tiu sin mortpafis pro kaŭcio, kiun li prenis al si cele de edziĝo de sia estonta bopatro[291] kaj kiun li fordiboĉis kun malĉastulinoj. Poste li prenis al si duan kaŭcion de tiu dua estonta bopatro, per tiu li mastrumis jam pli ekonomie, tiun li iom post iom malgajnis en ludkartoj kaj ulinetojn li flanklasis. Ankaŭ tio ne sufiĉis al li por longa tempo, tiel ke li devis turni sin cele de kaŭcio al tria estonta bopatro. Por tiu tria kaŭcio li aĉetis al si ĉevalon, araban virĉevalon, nepursangan…”
La ĉefleŭtenanto Lukáš desaltis de sur la ĉevalo.
“Švejk,” li diris per minaca tono, “se vi parolos ankoraŭ pri kvara kaŭcio, mi deĵetos vin en fosaĵon.”
Li denove eksaltis sur la ĉevalon kaj Švejk serioze daŭrigis:
“Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke pri kvara kaŭcio oni ne povas eĉ paroli, ĉar post la tria kaŭcio li sin mortpafis.”
“Fine,” diris la ĉefleŭtenanto Lukáš.
“Por ke ni do ne forgesu la parolon,” daŭrigis Švejk, “tiajn prelegojn, kiajn ĉiam faris al ni sinjoro ĉefleŭtenanto Buchánek, kiam soldatoj dum marŝo falis, necesus laŭ mia modesta opinio fari al la tuta viraro, kiel li tion kutimis. Li faris paŭzon, amasigis nin ĉiujn kiel kokidojn ĉirkaŭ kovkokino kaj komencis al ni klarigadi: ‘Kanajloj, vi tute ne scias pritaksi, ke vi marŝas sur la terglobo, ĉar vi estas tia nekulturita bando, ke la homo ekrigardante vin emas vomi, lasi vin tiel marŝi sur la suno, kie homo — kiu sur nia mizera planedo havas pezon de sesdek kilogramoj — pezas pli ol mil sepcent kilogramojn, tiam vi duonmortaĉus, tio estus marŝado, se vi havus en la tornistro pli ol ducent okdek kilogramojn, ĉirkaŭ tri kvintalojn, kaj la fusilo pezus unu kaj duonon de kvintalo. Tiam vi ĝemegus kaj elŝovus la langon kiel mortlaciĝintaj hundoj.’ Inter ni estis kompatinda instruisto, kiu aŭdacis ankaŭ anonci sin por ekparoli: ‘Kun via permeso, sinjoro ĉefleŭtenanto, sur la luno sesdekkilograma homo pezas nur dek tri kilogramojn. Sur la luno ni havus pli facilan marŝadon, ĉar nia tornistro pezus tie nur kvar kilogramojn. Sur la luno ni ŝvebus kaj ne marŝus.’ ‘Tio estas terura,’ diras al tio la mortinto, sinjoro ĉefleŭtenanto Buchánek, ‘ulo mizera, vi logas de mi vangobaton, ĝoju, ke mi donos al vi nur tian ordinaran surteran, se mi donus al vi tiun lunan, ĉe via malgranda pezo vi flugus ien ĝis Alpoj kaj frakasiĝus je ili. Se mi donus al vi tiun pezan sunan, la uniformo sur vi ŝanĝiĝus al kaĉo kaj via kapo foflugus ien ĝis Afriko.’ Li donis al li do tiun ordinaran surteran vangobaton, la scivolulo komencis plori kaj ni marŝis pluen. Li ploris dum la tuta tempo ĉe marŝo kaj parolis, sinjoro ĉefleŭtenanto, pri homa digno, ke oni lin traktas kiel ian parolnekapablan animalon. Poste sinjoro ĉefleŭtenanto sendis lin al raporto, oni malfermis lin por dek kvar tagoj kaj li servis aldone ankoraŭ ses semajnojn[292], sed li ilin ne finservis, ĉar li havis hernion, oni lin iel devigis, ke li turnu sin en la kazerno sur reko, li tion ne eltenis kaj mortis kiel simulanto en malsanulejo.”
291
aŭstraj oficiroj povis edziĝi nur kun tia fianĉino, kiu havis doton minimume en valoro de ofice destinita sumo — ekzemple ĉe leŭtenanto estis tio minimume sesdek mil aŭstraj kronoj. Per tio la armea administrantaro sekvis la celon, ke en oficirajn rondojn kaj familiojn ne penetru iu el malriĉaj tavoloj de la loĝantaro.
292
la tempon, dum kiu la soldato estis malliberigita, oni ne enkalkulis en la tempodaŭron de lia soldatservo. Tiun ĉi tempon la soldato devis do ankoraŭ servi aldone post finiĝo de sia normala soldatservo.