Выбраныя творы ў двух тамах. Том ІІ

Я з галавою нырнуў у тую радасць, у месячную жоўтую сцежку, у светлае і блакітнае, стаіўшы дыханне, прыхапіўшы з сабой дзеля немаведама чаго слязу, што завісла на павеках.

Мо тая сляза і вярнула мяне, нехта выпхнуў мяне адтуль, і я нават адчуў той штуршок, таму што атрымаў добрага выспятка. У галаве ж адразу праяснілася, была яна пустая, нібы прайшла праз стэрылізацыю, з мозгу сцерлася ўсё, што адбылося раней, там. Часу, калі меркаваць па месячнай сцежцы, якая не скранулася з месца, прайшло небагата. Мяне кінула ў пот. Халодны зябкі пот ахапіў цела. Ужо сыходзячы толькі з гэтага, вяртанне не вельмі ўсцешыла мяне. Мінулае адступілася ад мяне, адышло зусім. Я ляжаў увесь у сённяшнім імгненным, разважаючы, што ж гэта са мной. Раптоўна, нечакана пачаў так трызніць ці ўпаў у шызафрэнію. Але ці ж магчыма такое, на шызафрэнію я ніколі не хварэў, і ніхто з майго роду не хварэў, паколькі я ведаю свой род. Сухоты, ліхаманкі зводзілі яго. Але, гледзячы на мяне, не скажаш, што я падобны па сухотнага, а малярыя даўно ўжо, яшчэ калі я быў малы, зведзена, ды і прыпадае яна, здаецца, толькі ці вясной, ці восенню. Дык што ж тады было са мною? Няўжо папраўдзе я так моцна заклікаў дзяцінства, так прагнуў апынуцца ў маім мінулым, што апынуўся ў ім, зламаў усе агароджы часу, прымусіў час рухацца наадварот, і сам трохі крануўся розумам, як кажуць сёння: шазуха косіць нашы рады. Вось і я пакошаны ўжо бадзяга часу. Лежачы ў сваім ложку, увесь абліўшыся халодным потам, я адчуваў шкадаванне па тым, што маё падарожжа, бадзянне па часе было бесттрытомным. I тут я адчуў, што ўсё можа паўтарыцца зноў, злавіў сябе на тым, што зноў саслізгваю ў мінулае, адыходжу, адлятаю ў яго. Я зведаў нанава ўсё, што хвіліну-другую назад таму перажыў, усё паўтарылася да кроплі, расставанне, смех, тунель, святло — усё гэта я ужо адзначаў, прыкмячаў, кантраляваў, імкнуўся запомніць. Мне трэба было запомніць, каб расказаць. Але як, каму расказваць, калі я не вярнуся. А я дакладна ўжо ведаў: вяртання не будзе. Няма ў мяне сілы, каб прадухіліць адыход, спыніць яго, як я ні кантралюю сябе, вельмі ж імкліва і саслізгваю. I я сам ужо хацеў як мага хутчэй дапяцца да таго мінулага, акунуцца ў пыл і прах яго. I не было сілы супраціўляцца яго голасу. Няма сілы...