Жар кахання [Апавяданні пра жанчын]

— Аднак нюх у цябе слаўны, Трыфанавіч! — пахітала галавой Наталля. — Добра ўзяў наш след!

— Я як начальнік павінен ведаць, як жывуць мае падначаленыя! — Той зняў вушанку, паказаў віхрастую русявую чупрыну, расшпіліў бушлат, пад якім паказалася паношаная «сталінка» з каляровым радочкам ордэнаў i медалёў. — Вось уведаў: Іванавіч прымае жанчын! Адразу па некалькі!

З дырэктарам пачалася ўжо лішняя выпіўка, i рэй ужо захапіў ён i чым больш касеў ды «плыў», тым болей вёрз абы-што. Урэшце ён усё ж здолеў агледзець, што яго не столькі шчыра слухаюць, колькі не замінаюць балабоніць, перасыпаць сваю звягню не столькі досціпамі, колькі непрыстойнымі жартамі i анекдотамі, лічачы, што гэтым ён «просты», «свой» з намі, падначаленымі (тады і пазней я сустракаў нават сярод высокага начальства самых звычайных «простых» i «сваіх» мацюжнікаў); Наталля неўпрыкмет перакрыўляла яго; маладзенькая Вера гарэла ад чырвані; Аглая, бачачы, як зямляк сам выяўляе дурноту, апусціла сарамяжліва галаву.

— Што ты такая сумная, падруга? — паклаў Трыфанавіч руку на Аглаін плячук.

— Штосьці ты, Трыфанавіч, як мы заўважаем, не абыякавы да нашай Аглаі! — пацвелілася Наталля. — Прызнайся: найперш з-за яе i сюды зайшоў?

— Як я магу быць абыякавы, калі я з яе Колем змалку сябраваў, разам пайшоў на фронт i столькі быў пад варожым агнём!

Наталля гаварыла праўду: Трыфанавіч заўсёды ва ўсім апекаваў Аглаю, быў да яе шаўковым i п'яны, але гэтая яго апека не зусім падабалася той: здаецца, Аглая асцерагалася ўсякіх размоў i рэўнасці сяброўкі, Трыфанавічавай жонкі.

— Але ты пазіраеш на яе не зусім па-сяброўску. Абдымаеш i распранаеш вачыма!

— Перастань, Наташа, — папрасіла яе Аглая. — Такія жарты недарэчы.

— Цыц! — падтакнуў Трыфанавіч, грукнуў па стале кулаком, сцяў тонкія вусны, што яны ажно пасінелі. — Не смей сказаць на яе ні аднаго дрэннага слова!

— Я жартую, Трыфанавіч, — прыхінулася да яго лісой Наталля. — Мы ж маладыя людзі, хіба не можам расслабіцца, павесяліцца?

Я некалькі разоў за гэты час трапляў тут на розныя гулянкі i амаль заўсёды пасля ix засмучаўся: эх мы, браткі-славяне, канечне, трэба сабрацца, пасядзець разам, выпіць, пагаманіць i паспяваць, даць адпачынак альбо ўзлёт душы, але не можам, не ўмеем мы гэта рабіць! Мы не ўтрымаемся, каб не нажлукціцца, не пасварыцца, не натаўчы адно аднаго, а то i яшчэ горш — усадзіць каму ў запале нож, а пасля пайсці ў турму... Бач, нават тут, у настаўніцкай кампаніі, не прыстойная бяседа, а сарамоцце.

Трыфанавіч, хоць п'яны, не зусім задаволіўся ад Наталлінай ліслівасці, перавёў позірк i крыўдліва загугнявіў:

— A Іванавіч мяне не паважае...

— Не, — абачліва забегла наперад Наталля. — Паважае.

— Не,— нават яе, красуню, адпіхнуў Трыфанавіч.— Ён глядзіць на мяне звысоку, лічыць: я — ерундовы настаўнік i дырэктар, яму не раўня.

— Іванавіч, вы ж так не думаеце? — па-змоўніцку падміргнула мне Наталля, каб я не пачынаў спрэчку.

Я не збіраўся падкідаць дровы ў агонь, дык змаўчаў.