Українська література 17 століття
- Автор:
- Язык: украинский
- Жанр: Европейская старинная литература
Электронная книга - «Українська література 17 століття». Краткое содержание книги:
И тако от Мосоха, праотца славенороссійскаго, по наслі-дію его, не токмо москва, народ великій, но и вся русь, или россія, вьішреченная произьійде, аще вь ніких странах мало что вь словесех и преминися, обаче единьїм славенским язьі-ком глаголют.
О НАРІЧІИ МОСКВЬІ,
НАРОДА И ЦАРСТВЕННАГО ГРАДА
Нарічіе то «Москва», от имени праотца Мосоха изшед-шее, аще оно искони вістно древним літописцем бі, обаче на мнозі и вь молчаніи пребьіваше. Ибо егда тріе братія, князіе варязстіи, о них же будет нижае, и великая княгиня Олга, или Елена, и всея Россіи первьш самодержец Владимір и вто-рьш — Мономах13 Россіею обладаша, тогда россами, или русаками звахуся, а вь россійских землях точію кіевскіи, вла-дьімирскіи, великоновгородскіи, черніговскіи, галицкіи, сла-венскіи и прочіи князи именитьі бяху.
Москва бо город над рікою Москвою, от имени ея наре-ченньш, найпервій сь древа создан бьість и незначен, даже до великаго князя Іоанна Даниловича14, иже престол княженія от Владиміра15-града вь Москву-град пренесе.
И тако величеством славьі престола княженія, от Влади-мира-града пренесеннаго, богоспасаемьш град Москва про-славися и прародителное вь нем имя Мосоха вь народі россійском отновися [...]
О ПРЕСЛАВНОМ ВЕРХОВНОМ И ВСЕГО НАРОДА РОССІЙСКАГО ГОЛОВНОМ ГРАДІ КІЕВІ И НАЧАЛІ ЕГО
Православньїй град Кіев, коего бьі літа искони основался, вь многих літописцех руских ність числа, точію сице его вьіводят известное начало, яко по вознесеній господа нашего Ісус Христа на небеса, егда, благодать духа святого апостоли святьіи пріемше, разьійдошася вь всю землю проповідати евангеліе всей твари, кь вірі же Христовой и кь крещенію обращати, тогда да изрядньш заступник наш россійскій святий апостол Андрей Первозванньїй16, по жребію розсівая благоплодное сімя евангелія господа нашего Ісус Христа вь Европі, пустися вь Греческую землю, кь скифам, или тата-ром 17; достигши же Херсона 18, увістися, яко близ єсть устье ріки Дніпра и, хотя оттуду ити вь Рим, попльї горі Дніпра, и, приближшися кь горам високим (идіже нині Кіев), ста под ними, и, возшед на тіжде горьі, благослови их, и крест водрузи на місті, идеже по сем церков Воздвиженія Крес-та Господня19 сооружися, пророчески глаголя учеником своим:
— На сих горах возсіяет благодать божія, и будет град велик, и воздвигнет господь бог вь нем множество церквей.
По сем отпустися Дніпром и прійде кь славяном, идеже НИНІ Великій Новгород, и оттуду чрез землю варяжскую пустися до Рима, о чом вь житіи его широчае.
О ПЕРВОНАЧАЛНЬІХ КНЯЗЕХ КІЕВСКИХ
и о созданій града кіева и имени его
По благословенію и пророчествіи изряднаго заступника россійскаго святаго апостола Андреа Первозваннаго на горьі кіевскія, немалу времени прешедшу, прійдоша от диких поль сь славяньї, великими и зіло храбрьіми народи, тріе братія родньїи, князіе россійскіи: первому имя — Кій, второму — Щек, третему — Корев, или Хорев, и сестра их сь ними прійде — Либедь, кь брегом Дніпровим, рода всЬ Афетова и племени Мосохова, идеже, влад-Ьюще народами и Полянс-кою землею, начаша гради и м-Ьста, ради тишайшаго житія и приб-Ьжища, созидати.
Перв-Ье убо стар-Ьйшій брат Кій основа и согради город и м-Ьсто, на гор-Ь над р'Ькою Дн-Ьпром, нарекши его от своего имени Кіев. Коего же року, лЬтописци россійскіи не пишут, вину дающе, яко тогда писанія не знаяху и тщанія кь нему и дійств літних кь начертанію не бисть, но, яко прост и си-лен, народ вь воинских ділех упражняшеся. Един точію літо-мікч'ц описа основаніе града Кіева, року от рождества Хрис-юіи 430.
Вторьій брат, Щок, или Щек, созда недалече Кіева град на горе же, и нарече его Щекавица, или Шковица, от своего имени, иже гора и до нині тако именуется.
Третій брат, Корев, или Хорев, созда град, такожде от своего имени, Хоревицу, а по том Вьішгород20 прозвася.
Сестра же их Либедь, над рікою Либедью21 свои осадьі положити, тамо же и город на пригорку вьісоком согради, от своего имени, Либедь.
Иміша же ті князіе у себе и гетманьї. От них же бі пер-вьш именем Радим22, а от того нарекошася радимчане; вто-рьш — Вятко23, а от того — вятчане, над рікою Волгою; третій — Дуліпа24, а от того — дуліпяне, над Богом, иже ньіні нарицаются лучаньї [...]