Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito

Ĉu natursciencistoj havis ĝis tiu tempo imagon pri pulo de inĝeniero Khún[181], kiun mi trovis en sukceno kaj kiu estis absolute blinda, ĉar ĝi vivis sur subtera prahistoria talpo, ankaŭ blinda sekve de tio, ke praavino de tiu ĉi pariĝis, kiel mi skribis, kun subtera blinda proteo el la groto de Postojna[182], kiu tiutempe etendiĝis ĝis la nuna Balta maro?

El tiu ĉi sensignifa afero evoluiĝis granda polemiko inter ĵurnaloj ‘La tempo’ kaj ‘La ĉeĥo’, ĉar ‘La ĉeĥo[183]’ en sia felietono en rubriko de diversaĵoj, citante artikolon pri la pulo de mi malkovrita proklamis: ‘Kion Dio faras, bone li faras’. ‘La tempo’ nature pure realisme disbatis mian teorion pri la pulo eĉ kun majesta ‘La ĉeĥo’ kaj de tiu tempo ŝajnis, ke la favora stelo de eltrovanto kaj malkovranto de novaj kreaĵoj min forlasas. Abonantoj de ‘La mondo de la bestoj’ komencis maltrankviliĝi.

Kaŭzon al tio donis miaj diversaj artikoletoj pri tio, kiel bredi abelojn, kortbirdaron, kie mi disvolvis miajn novajn teoriojn, kiuj vekis veran konsternon, ĉar post miaj simplaj konsiloj konatan abelbrediston sinjoron Pazourek trafis apopleksio kaj en la regionoj de Šumava kaj Podkrkonoší formortis abelbredado. Kortbirdaron atakis pesto kaj mallonge, mortaĉis tio ĉio. Abonantoj skribis minacajn leterojn kaj rifuzadis la revuon.

Mi turnis mian atenton al libere vivantaj birdoj kaj ankoraŭ nun mi memoras mian konflikton kun redaktoro de la ‘Kampista horizonto’, klerikala deputito kaj direktoro Jozefo M. Kadlčák[184].

El angla revuo ‘Kampara vivo’ mi eltondis bildeton de birdo, kiu sidis sur nuksarbo. Mi donis al ĝi la nomon nuksrompulo, same kiel mi ne hezitus tute logike skribi, ke birdo sidanta sur junipero estas junipermanĝulo, eventuale junipermanĝulino.

Sed kio okazis! Sinjoro Kadlčák atakis min per simpla koresponda karto, ke tio estas garolo kaj neniu nuksrompulo, kio estas laŭdire traduko de Eichelhäher[185].

Mi sendis al li leteron, en kiu mi klarigis al li mian tutan teorion pri nuksrompulo, miksante en la leteron grandnombrajn insultojn kaj elpensitajn citaĵojn el la verko de Brehm.

La deputito Kadlčák respondis per enkonduka artikolo en la ‘Kampista horizonto’.

Mia ĉefo sinjoro Fuchs kiel ĉiam sidis en kafejo kaj legis regionajn gazetojn, ĉar en la lasta tempo li treege ofte serĉis menciojn pri miaj atentostreĉaj artikoloj en ‘La mondo de la bestoj’, kaj kiam mi venis, li montris al la ‘Kampista horizonto’ kuŝanta sur tablo kaj mallaŭte diris, rigardante min per siaj malgajaj okuloj, ĉar tiun aspekton havis liaj okuloj senĉese en la lasta tempo.

Mi laŭtlegis antaŭ la tuta publiko en la kafejo:

‘Estimata redakcio!

Mi atentigis, ke via revuo enkondukas nekutiman kaj nemotiveblan terminologion, ke ĝi tro malmulte zorgas pri pureco de la ĉeĥa lingvo, elpensas diversajn bestojn. Mi prezentis pruvon, ke anstataŭ ĝenerale uzata malnova termino garolo via redaktoro enkondukas esprimon glanrompulo, kio havas bazon en traduko de germana termino Eichelhäher — garolo.’

‘Garolo’, senespere ripetis post mi la posedanto de la revuo.

Mi legis trankvile plu: ‘De via redaktoro de ‘La mondo de la bestoj’ mi poste ricevis leteron de ege kruda, subjektiva kaj sentakta karaktero, kie mi estis puninde nomita ignorenda bruto, kio meritas severan riproĉon. Tiel oni ne respondas al konkreta scienca kritiko inter bonedukitaj homoj. Mi ŝatus scii, kiu el ni du estas pli granda bruto. Estas vero, eble pli konvenis ne fari kritikajn rimarkojn per poŝtkarto kaj skribi leteron, pro tro da laboro mi preteratentis tiun bagatelon, sed nun post aroganta atako mi elmetas vian redaktoron de ‘La mondo de la bestoj’ al publika kondamno.

Via sinjoro redaktoro ege eraras, opiniante, ke mi estas duonklera bruto kiu ne havas eĉ ŝajnon, kian nomon havas tiu aŭ alia birdo. Pri ornitologio mi okupiĝas jam longajn jarojn kaj ne el libroj, sed per studoj en la naturo, havante en miaj kaĝoj pli da birdoj ol kiom da ili via redaktoro vidis en sia vivo, precipe homo, enfermiĝinta en pragaj brandovendejej kaj gastejoj.

Sed tio estas aferoj flankaj, kvankam certe ne malutilus, ke via redaktoro de ‘La mondo de la bestoj’ unue konvinkiĝu pri kies idiotaĵoj li parolas, antaŭ ol el lia plumo eliros atako, destinita ekzemple al Frýdlant ĉe Místek en Moravio, kie ĝis publikigo de tiu ĉi artikolo oni ankaŭ abonis vian revuon.

Cetere ne temas pri persona polemiko de freneza ulo, sed pri principo, kaj tial mi denove ripetas, ke estas neakcepteble elpensadi nomojn helpe de traduko, se ni havas ĝenerale konatan nian terminon garolo.’

‘Jes, garolo’, diris mia ĉefo ankoraŭ pli senespere.

Mi kontente legas plu, ne lasante min interrompi: ‘Temas pri friponaĵo, se tion faras nefakuloj kaj kruduloj. Kiu kiam nomis garolon nuksrompulo? En la parto Niaj birdoj sur la paĝo 148 estas latina termino: Ganulus glandarius[186] B. A., tio estas tiu mia birdo — garolo.