Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“Ciganoj,” enfalis en tion Švejk, “aŭ vagabondoj. Sur mi faras tio impreson, kvazaŭ ni timus la dian taglumon kaj povus nenie nin anonci por ke oni nin ne malliberigu.”
“Krom tio,” diris la unujara volontulo, “surbaze de ordono datita la 21an de novembro 1879 necesas konservi jenajn preskribojn ĉe transveturigado de soldataj malliberigitoj: unue, la vagono por malliberigitoj devas esti ekipita per kradoj. Tio estas pli klara ol la suno kaj ĉi tie ankaŭ plenumita laŭ la preskribo. Ni troviĝas malantaŭ perfektaj kradoj. Tio do estas en ordo. Due: laŭ aldono al la i.r. ordono de la 21a de novembro 1879 en ĉiu vagono por malliberigitoj devas esti necesejo. Se tiu ne ekzistas, la vagono estu ekipita per kovrita ujo por granda kaj malgranda korpa bezono de la malliberigitoj kaj akompananta eskorto. Ĉi tie ĉe ni fakte ne eblas paroli pri vagono por malliberigitoj, kie estus necesejo. Ni troviĝas nur en septita kupeo, izolitaj de la tuta mondo. Kaj ankaŭ ne estas ĉi tie tiu ujo…”
“Vi povas fari tion el fenestro,” rimarkis la plene senespera kaporalo.
“Vi forgesas,” diris Švejk, “ke al la malliberigitoj estas malpermesite proksimiĝi al fenestro.”
“Poste trie,” daŭrigis la unujara volontulo, “devas esti havigita ujo kun trinkakvo. Ankaŭ tion vi ne aranĝis. Á propos[174]! Ĉu vi scias, en kiu stacio oni disdonos manĝon? Ke vi ne scias? Tion mi supozis, ke vi ne informiĝis…”
“Vidu do, sinjoro kaporalo,” rimarkis Švejk, “ke tio estas nenia amuzo veturigadi malliberigitojn. Nin oni devas flegi. Ni ne estas simplaj soldatoj, kiuj devas zorgi pri si mem. Al ni oni devas ĉion alporti ĝis la nazo, ĉar por tio ekzistas ordonoj kaj paragrafoj, kiujn ĉiu devas konservi, alie tio estus nenia ordo. ‘Malliberigita homo estas kiel bebo en kuseneto,’ diris certa konata fripono, ‘tiun oni devas flegi, por ke li ne malvarmumu, ne ekscitiĝu, por ke li estu kontenta pri sia sorto, ke oni lin, la kompatindulon, ne traktas maljuste’.”
“Cetere,” diris Švejk post momento, amike rigardante la kaporalon, “afable al mi diru, kiam estos la dekunua horo.”
La kaporalo demande ekrigardis Švejkon.
“Ŝajne vi volis min demandi, sinjoro kaporalo, kial vi al mi diru, kiam estos la dekunua. Ekde la dekunua horo mi apartenas en brutvagonon, sinjoro kaporalo,” diris Švejk emfaze kaj daŭrigis per solena voĉo: “Ĉe regimenta raporto mi estis kondamnita al tritaga malliberigo. Mian punon mi komencis je la dekunua horo kaj hodiaŭ je la dekunua horo mi devas esti liberlasita. Ekde la dekunua horo mi havas nenion por ĉi tie fari. Neniu soldato povas esti malliberigita pli longe ol al li apartenas, ĉar en la armeo oni devas konservi disciplinon kaj ordon, sinjoro kaporalo.”
Post tiu ĉi bato la senespera kaporalo longe ne povis retrovi sian spiritan ekvilibron, ĝis fine li oponis, ke pri tio li ricevis neniajn paperojn.
“Kara sinjoro kaporalo,” ekparolis la unujara volontulo, “la paperoj mem ne iros al komandanto de eskorto. Se monto ne iras al Mahometo[175], la komandanto de eskorto mem devas iri por la paperoj. Nun vi troviĝis antaŭ nova problemo. Vi nepre ne rajtas reteni iun, kiu devas esti liberlasita. Aliflanke la validaj preskriboj ne permesas, ke iu forlasu vagonon por malliberigitoj. Vere, mi ne scias, kiel vi eliros el tiu ĉi neenviinda situacio. Estas tio senĉese pli kaj pli malbona. Nun estas duono antaŭ la dekunua.”
“Post duonhoro mi apartenas en brutvagonon,” ripetis Švejk reveme, post kio la tute konfuzita kaj ruinigita kaporalo turnis sin al li:
“Se tio vin ne ĝenos, mi opinias, ke ĉi tie estas tio multe pli komforta ol en brutvagono. Mi opinias…”
Interrompis lin ensonĝa ekkrio de la ĉefkurato: “Pli da saŭco!”
“Dormu, dormu,” diris Švejk bonule, metante sub la kapon de la ĉefkurato baskon de la mantelo, falantan de sur la benko, “sonĝu plu bele pri voraĵo.”
Kaj la unujara volontulo komencis kanti:
La senespera kaporalo reagis jam al nenio. Li bovrigardis la regionon kaj donis plenan liberon al absoluta ĥaoso en la kupeo por malliberigitoj.
La soldatoj el la eskorto ludis ĉe vando “karnon” kaj sur iliajn sidvangojn ripete falis viglaj kaj bonaj batoj. Kiam la kaporalo turnis tiudirekte la kapon, aroge ĝuste lin rigardis postaĵo de unu el la infanterianoj. La kaporalo ekĝemis kaj turnis sin reen al la fenestro.
La unujara volontulo momenton pri io meditis kaj poste turnis sin al la ruingita kaporalo: “Ĉu vi konas la revuon ‘La mondo de la bestoj[176]’?”
“Tiun revuon,” respondis la kaporalo kun evidenta ĝojo, ke la parolo transiras sur alian kampon, “abonis gastejestro en nia vilaĝo, ĉar li ege ŝatis Saanenajn kaprojn[177] kaj ĉiuj al li mortaĉis. Tial li petis konsilon pere de tiu revuo.”
“Kara kamarado,” diris la unujara volontulo, “mia parolo, kiu nun sekvos, pruvos al vi neordinare klare, ke neniu povas eviti erarojn. Mi estas konvinkita, sinjoroj, ke vi tie malantaŭe ĉesos ludi ‘karnon’, ĉar tio, kion mi nun al vi diros, estos tre interesa jam per tio, ke vi ne komprenos multajn fakajn terminojn. Mi rakontos al vi historion pri ‘La mondo de la bestoj’, por ke ni forgesu niajn nunajn militajn turmentojn.
Kiel propre mi iam iĝis redaktoro de ‘La mondo de la bestoj’, tiu tre interesa revuo, estis por mi kelkan tempon sufiĉe komplika enigmo, ĝis la momento, kiam mi mem venis al tiu konvinko, ke mi povis fari tion nur en stato de absoluta mensa malforto, en kiu persvadis min al tio mia amo al malnova amiko Hájek, kiu ĝis tiu tempo honeste redaktis la revuon, sed ĉe tio li enamiĝis al filineto de posedanto de la revuo sinjoro Fuchs, kaj tiu senprokraste lin elpelis sub kondiĉo, ke Hájek havigos al li redaktoron konsciencan.
Kiel vi vidas, tiutempe regis mirindaj dungokondiĉoj.
La posedanto de la revuo, kiam mi estis al li prezentita de mia amiko Hájek, akceptis min tre afable kaj demandis min, ĉu mi havas ajnetan imagon pri bestoj, kaj estis tre kontenta per mia respondo, ke bestojn mi ĉiam tre ŝatis kaj vidis en ili transiran ŝtupon al la homo kaj ke precipe el la vidpunkto de bestoprotekto mi ĉiam respektis iliajn sopirojn kaj dezirojn. Ĉiu besto deziras nenion alian krom tio, ke ĝi estu mortigita laŭeble sendolore antaŭ ol oni ĝin formanĝos.
Karpo jam ekde sia naskiĝo havas fiksan ideon, ke kuiristino ne faras bone, se ŝi tranĉas al ĝi la ventron dumvive, kaj ke la kutimo senkapigi kokon estas provo de bestoprotekta societo ne morttranĉi kortbirdaron per nelerta mano.
Torditaj korpoj de frititaj kobitidoj atestas pri tio, ke mortante ili protestas, ke en Podolí oni fritu ilin vivaj sur margarino. Peli meleagron…
En tiu momento li min interompis kaj demandis, ĉu mi havas imagon kiel bredi kortbirdaron, hundojn, kuniklojn, abelojn, ĉu mi scias diversaĵojn el la mondo de bestoj, eltondi reprodukteblajn bildetojn el aliaj revuoj, traduki fakajn artikolojn pri bestoj el eksterlandaj periodaĵoj, orientiĝi en la libro de Brehm[178] kaj ĉu mi povus kunverki enkondukajn artikolojn el la mondo de bestoj kun mencio pri katolikaj festoj, ŝanĝo de jarsezonoj, ĉevalkuroj, ĉasoj, bredado de policaj hundoj, naciaj kaj ekleziaj festoj, unuvorte ĉu mi havas ĵurnalistan trarigardon pri la situacio kaj scias ĝin ekspluati en mallonga enhavoriĉa enkonduka artikolo.
Mi proklamis, ke mi jam treege meditis, kiel ĝuste redakti tian revuon kia estas ‘La mondo de la bestoj’, kaj ke ĉiujn tiujn rubrikojn kaj punktojn mi kapablas digne reprezenti, regante la menciitajn temojn. Sed ke mia klopodo estos levi la revuon al neordinara prestiĝo. Reorganizi ĝin laŭ la enhavo kaj laŭ la aspekto.
174
(france): ĉe tiu okazo; por ke mi ne forgesu (en parolo); ankoraŭ venas al mi la ideo.
175
Siom ŝanĝita unua parto de la proverbo “Se Mahometo ne iras al la monto, la monto devas iri al Mahometo” (= niajn celojn ni povas atingi per diversaj manieroj).
176
ĉeĥa revuo “Svět zvířat”, kies eldonanto (ekde 1897) estis Venceslao Fuchs (menciita en la romano) kaj kie laboris ankaŭ Jaroslav Hašek kiel redaktoro. Per la buŝo de la unujara volontulo Marek la aŭtoro rakontas siajn verajn spertojn, kiel li elpensadis diversajn bestojn. Ankaŭ la nomo Hájek estas vera, Ladislao Hájek Domažlický estis amiko de Hašek jam de lia junaĝo.
177
speco de kaproj, kiujn oni bredas en la svisa regiono Saanen.
178
Alfredo Edmondo Brehm (1829-1884), vojaĝisto, aŭtoro de fama sesvoluma verko “La vivo de la bestoj en bildoj” (1869). Lia verko estis kaj ankoraŭ nun estas denove eldonata.