Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
“La kazon de via negro Kristiano,” diris la unujara volontulo, “necesas pripensi ankaŭ el la milita vidpunkto. Ni diru, ke tiun negron oni rekrutis. Li estas pragano, apartenas do al la dudekoka regimento. Vi ja aŭdis, ke la dudekoka transiris al rusoj. Kiel la rusoj mirus, se ili militkaptus ankaŭ la negron Kristiano. Rusaj ĵurnaloj certe skribus, ke Aŭstrio pelas en la militon siajn koloniajn soldatarojn, kiujn ĝi ne havas, ke Aŭstrio jam etendis la manon al siaj nigrulaj rezervistoj.”
“Oni rakontis,” intervenis Švejk, “ke Aŭstrio ja havas koloniojn, ie norde. Landon de la imperistro Francisko Jozefo…”
“Lasu tion, knaboj,” diris soldato el la eskorto, “tio estas tre nesingarda en la nuna tempo rakonti pri ia lando de la imperiestro Francisko Jozefo. Nomu neniun kaj vi faros pli bone…”
“Rigardu do mapon,” falis en tion la unujara volontulo, “ke la lando de nia la plej moŝta monarko Francisko Jozefo vere ekzistas. Laŭ la statistiko estas tie nur glacio kaj oni eksportas ĝin de tie per glacirompiloj, apartenantaj al praga glacifarejo. Tiu ĉi glacia industrio estas alte taksata kaj estimata ankaŭ de fremdlandanoj, ĉar temas pri profitdona, sed danĝera entrepreno. La plej granda danĝero minacas ĉe transporto de glacio el la lando de la imperiestro Francisko Jozefo trans la arktan cirklon. Ĉu vi scias tion al vi imagi?”
La soldato el la eskorto ion neklare ekmurmuris, proksimiĝis kaporalo akompananta la eskorton kaj aŭskultis pluan rakontadon de la unujara volontulo, kiu serioze daŭrigis: “Tiu ĉi ununura aŭstra kolonio povas provizi per glacio la tutan Eŭropon kaj prezentas eminentan ekonomian faktoron. Sed kolonizado progresas malrapide, ĉar koloniistoj parte mankas, parte frostmortas. Tamen eblas esperi, ke post reguligo de klimataj kondiĉoj, pri kiu ege interesiĝas la ministerioj de komerco kaj de eksterlandaj aferoj, oni plene ekspluatos grandajn areojn de glaĉeroj. Per konstruo de kelkaj hoteloj oni allogos amasojn da turistoj. Kompreneble necesos konvene adapti padojn kaj vojojn inter glacimontoj kaj sur glaciblokojn desegni turismajn signojn. Solan obstaklon prezentas Eskimoj, kiuj malebligas la laboron de niaj lokaj organoj…”
“Tiuj uloj ne volas lerni la germanan lingvon,” daŭrigis la unujara volontulo, dum la kaporalo aŭskultis kun intereso. Estis tio energia viro, en civila vivo ŝtalservisto, idioto kaj krudulo, glutanta ĉion pri kio li ne havis eĉ imagon, kaj lian idealon prezentis “soldatservi pro supo[172]”.
“La ministerio de klerigo, sinjoro kaporalo, konstruis por ili kun grandaj elspezoj kaj oferoj, kiam frostmortis kvin arkitektoj…”
“La masonistoj sin savis,” interrompis lin Švejk, “ĉar ili varmiĝis de ekbruligitaj pipoj.”
“Ne ĉiuj,” diris la unujara volontulo, “du ulojn trafis tiu akcidento, ke ili forgesis fumsuĉi kaj iliaj pipoj estingiĝis, oni devis do entombigi ilin en glacio. — La lernejo estis tamen finkonstruita el glacibrikoj kaj ferbetono, kio tre bone koheras, sed Eskimoj ekbruligis ĉirkaŭ ĝi fajron el ligno demuntita el komercaj ŝipoj frostmalliberigitaj en glacio kaj atingis, kion ili volis. La glacibloko, sur kiu estis la lernejo konstruita, degelis kaj la tuta lernejo eĉ kun ĉefinstruisto kaj reprezentanto de la registaro, kiu venis por ĉeesti solenan konsekron de la lernejo la sekvantan tagon, falis en maron. Oni aŭdis nur, ke la reprezentanto de la registaro, kiam la akvo atingis jam ĝis lia kolo, ekkriis: ‘Dio punu Anglion!’ Nun oni ŝajne sendos tien soldataron por ordigi al Eskimoj la kapon. Kompreneble, ke estos malfacile kontraŭ ili batali. Al nia soldataro plej multe malutilos dresitaj polusaj ursoj.”
“Ankoraŭ tio mankus,” rimarkis la kaporalo ‘saĝe’, “eĉ tiel jam troas diversaj militaj eltrovaĵoj. Ni prenu ekzemple gasmaskojn por venenigado per gaso. Oni tion surkapigas kaj estas toksita[173], kiel oni instruis nin en la suboficira lernejo.”
“Oni vin nur tiel teruras,” ekparolis Švejk, “la soldato devas timi nenion. Eĉ se dum batalo li falus en latrinon, li sin nur ĉirkaŭlekos kaj iras denove batali, kaj al toksaj gasoj ĉiu estas alkutimiĝinta el kazerno, kiam oni havas freŝan soldatpanon kaj pizon kun griaĵo. Sed laŭdire rusoj eltrovis nun ion kontraŭ suboficiroj…”
“Temas ŝajne pri specialaj elektraj fluoj,” kompletigis tion la unujara volontulo, “kiuj kontaktas rangosteletojn sur la kolumo kaj tiuj eksplodos, ĉar ili estas el celuloido. Tio estos denove plago.”
Kvankam la kaporalo servis en civila vivo ĉe bovoj, fine li tamen eble ekkomprenis, ke tiuj du pri li ŝercas kaj foriris de ili en fronton de la patrolo.
Cetere ili proksimiĝis al la stacidomo, kie la loĝantoj de Budějovice adiaŭis sian regimenton. Oficialan karakteron tio ne havis, sed la placo antaŭ la stacidomo estis plena de rigardantaro, kiu atendis la soldataron.
La intereso de Švejk koncentriĝis al spaliro de la ĉeestantaro. Kaj kiel tio ĉiam estas kutima, ankaŭ nun okazis, ke bonkondutaj soldatoj iris malantaŭe kaj tiuj inter bajonetoj antaŭe. Bonkondutaj soldatoj estos poste enpremitaj en brutvagonojn kaj Švejk kun la unujara volontulo en specialan vagonon por malliberigitoj, kiu ĉe ĉiu soldata trajno estis ĉiam alkroĉita tuj malantaŭ stabvagonojn. En tia vagono por malliberigitoj la loko abundegas.
Švejk ne povis sin reteni por ne ekkrii al la spaliro: “Saluton!” kaj ne eksvingi la kepon. Tio efikis tiel sugeste, ke la homamaso brue tion ripetis kaj “saluton” flugis malproksimen kaj ektondris antaŭ la stacidomo, kie, malproksime de ĉi tie, oni komencis diri: “Ili jam venas.”
La kaporalo de la eskorto estis tute malfeliĉa kaj alkriegis Švejkon, ke tiu fermu la faŭkon. Sed salutkrioj vastiĝis kiel lavango. Ĝendarmoj puŝis la spaliron reen, liberigante la vojon por la eskorto, kaj homamasoj kriegis plu: “Saluton!” kaj svingis ĉapojn kaj ĉapelojn.
Estis tio grandioza manifestacio. En fenestroj de hotelo kontraŭ la stacidomo damoj svingis naztukojn kaj vokis: “Vivu!” Al “saluton” miksiĝis “vivu” ankaŭ el la spaliro kaj entuziasmulon, kiu eluzis la okazon por ekkrii “For la serbojn” oni krurfalĉis kaj iom lin surtretis en artefarita hompuŝiĝo.
Kiel kiel elektra fajrero flugis pluen: “Ili jam venas!”
Kaj ili iris, ĉe kio Švejk inter bajonetoj afable mansignis al homamasoj kaj la unujara volontulo serioze soldatsalutis.
Tiel ili enpaŝis la stacidomon kaj iris al destinita soldata trajno, kiam fuziliera kapelo, kies kapelestro estis ege konfuzita per la neatendita manifestacio, preskaŭ jam komencis ludi “Gardu, Dio, Lian moŝton”. Feliĉe ĝustatempe en nigra malmola ĉapelo aperis ĉefkurato Lacina de la sepa kavaleria divizio kaj komencis fari la ordon.
Lia historio estis ege simpla. Hieraŭ li alveturis al Budějovice, tiu ĉi fantomo de ĉiuj oficiraj manĝejoj, nesatigebla ulo, vorulo, kaj kvazaŭ hazarde li partoprenis malgrandan bankedon kun oficiroj de la forveturanta regimento. Li manĝis, trinkis kiel dek aliaj kaj en pli malpli nesobra stato vizitadis oficiran kuirejon por flatpeti de kuiristoj iajn restojn. Li englutis la tutajn pelvojn kun saŭco kaj knedlikoj, kiel feliso ŝiregis viandon de ostoj kaj en la kuirejo li fine trovis rumon, kiun li verŝis en sin ĝis li ruktis, poste revenis al la adiaŭa vespero, kie li famiĝis per novaj drinkorgioj. En tio li havis riĉajn spertojn kaj oficiroj de la sepa artileria divizio ĉiam pagis pro lia ĉeesto. Matene li ricevis ideon, ke li devas fari ordon ĉe forveturo de unuaj taĉmentoj de la regimento, kaj tial li vagis laŭ la tuta longo de la spaliro kaj funkciis en la stacidomo tiel, ke oficiroj direktantaj la forveturon de la regimento kaŝis sin antaŭ li en kancelario de la staciestro.
172
kazerna esprimo por suboficiroj, kiuj en aŭstri-hungara armeo soldatis longajn jarojn pro soldo kaj manĝo el soldata kuirejo.
173
aludo pri tio, ke gasmaskoj en la unua mondmilito havis tiel malbonan kvaliton, ke post ĝia surkapigo oni sentis mankon de aero kaj fetoron el kontraŭgasaj ŝirmsubstancoj.