Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Ĝi estis jam malnova veterano, en kiu faris sian korpan bezonon jam multaj generacioj. Nun sidis ĉi tie Švejk, per unu mano altenante la pordon helpe de ŝnureto, dum malantaŭe la serĝento rigardis tra fenestreto lian postaĵon, por ke Švejk ne trafosu sin tra ekstrementujo.
Kaj akcipitre akraj okuloj de la ĉefĝendarmo estis fiksitaj sur la pordo kaj li meditis, en kiun kruron pafi Švejkon, se tiu volus provi fuĝi.
Sed la pordo trankvile malfermiĝis kaj eliris kontenta Švejk, rimarkante al la ĉefĝendarmo:
“Ĉu mi ne estis tie tro longe? Ĉu mi eble ne detenis vin?”
“Ho ne, ne,” respondis la ĉefĝendarmo, pensante enmense: “Kiel delikataj, bonkondutaj homoj ili estas! Li scias, kio lin atendas, sed honoron al li. Li restas ĝentila ĝis la lasta momento. Ĉu kapablus tion niulo en lia situacio?”
La ĉefĝendarmo restis sidi en la gardistejo apud Švejk sur neokupita lito de ĝendarmo Rampa, kiu havis ĝismatenan deĵoron, patroladon en vilaĝoj, kaj kiu tiutempe trankvile sidis en “Ĉe la nigra ĉevalo” en Protivín kaj kun ŝuistaj majstroj ludis mariaĝon, proklamante en paŭzetoj, ke Aŭstrio devas venki.
La ĉefĝendarmo ekbruligis al si pipon, lasis ŝtopi al Švejk, la serĝento aldonis karbon en fornon kaj la ĝendarma stacio ŝanĝiĝis en la plej agrablan lokon sur la terglobo, en trankvilan angulon, varman neston ĉe proksimiĝanta vintra krepusko, kiam oni sidas mallume kaj babilas.
Sed silentis ĉiuj. La ĉefĝendarmo sekvis certan penson kaj fine sin esprimis, turnante sin al la serĝento: “Miaopinie ne estas ĝuste pendumi spionojn. Homo, kiu oferas sin pro sia devo, por sia, ni diru, patrujo, meritas esti ekzekutita per honesta maniero, per pulvo kaj plumberoj, kion vi opinias, sinjoro serĝento?”
“Nepre lin nur pafekzekuti kaj ne pendumi,” jesis la serĝento, “ni diru, ke oni sendus ankaŭ nin kaj dirus al ni: ‘Vi devas elesplori, kiom da aŭtomataj fusiloj havas rusoj en sia taĉmento de maŝinpafiloj.’ Ni do alivestus nin kaj irus. Kaj pro tio oni min pendumus kiel rabmurdiston?”
La serĝento ekscitiĝis tiom, ke li leviĝis kaj ekvokis: “Mi postulas, ke oni min pafekzekutu kaj entombigu kun soldataj honorigoj.”
“Tio havas sian hokon,” ekparolis Švejk, “se la homo estas sagaca, oni pruvos al li nenion.”
“Kaj pruvos!” esprimis sin la ĉefĝendarmo kun emfazo, “se ankaŭ oni estas tiel sagacaj kaj havas sian metodon. Vi mem pri tio konvinkiĝos.”
“Vi konvinkiĝos,” li ripetis jam per milda voĉo, aldonante al tio afablan rideton, “ĉe ni neniu sukcesos kun elturniĝoj, ĉu, sinjoro serĝento?”
La serĝento kapjesis kaj menciis, ke kelkaj homoj malvenkas sian aferon jam anticipe, ke eĉ ŝajnigado de absoluta trankvilo ne helpas, ju pli trankvile iu aspektas, des pli tio pruvas lian kulpon.
“Vi havas mian lernejon, sinjoro serĝento,” proklamis la ĉefĝendarmo fiere, “trankvilo, tio estas sapveziko, eldevigita trankvilo estas corpus delicti[148].” Kaj interrompante eksplikadon de sia teorio, li turnis sin al la serĝento: “Kion ni hodiaŭ vespermanĝos?”
“Ĉu vi ne iros, sinjoro ĉefĝendarmo, hodiaŭ en la gastejon?”
Per tiu ĉi demando ekstaris antaŭ la ĉefĝendarmo nova malfacila problemo, kiun necesis tuj solvi.
Kio sekvus, se la arestito, eluzinte lian noktan foreston, fuĝus? La serĝento estas ja fidinda, prudenta homo, sed forkuris al li jam du vagabondoj. Fakte tio okazis tiel, ke foje vintre li ne volis treni sin kun ili en neĝamasoj al Písek, tial inter kampoj ĉe Ražice li lasis ilin kuri kaj pro formo donis pafon en aeron.
“Ni sendos nian maljulinaĉon por vespermanĝo kaj ŝi iros laŭbezone kun kruĉo por biero,” solvis la ĉefĝendarmo tiun malfacilan problemon, “ŝi iom ekzercu siajn krurojn.”
Kaj la maljuna Pejzlerino, kiu ĉe ili servis kiel ordigistino, vere ekzercis siajn krurojn.
Post la vespermanĝo la vojo inter la ĝendarma stacio kaj la gastejo “Ĉe la virkateto” ne orfiĝis. Neordinare multnombraj spuroj post pezaj, grandaj duonbotoj de la maljuna Pejzlerino atestis sur tiu interliga linio pri tio, ke la ĉefĝendarmo plenmezure kompensas al si sian foreston en “Ĉe la virkateto.”
Kaj kiam fine la maljuna Pejzlerino aperis en la bierejo kun sciigo, ke sinjoro ĉefĝendarmo sendas respektan saluton kaj deziras, ke oni sendu al li botelon da ĉerizbrando, la scivolo de la gastejestro krevis.
“Kiun ili tie havas?” respondis la maljuna Pejzlerino, “ian suspektan homon. Ĝuste antaŭ ol mi foriris, ili ambaŭ tenis lin ĉirkaŭ la kolo, sinjoro ĉefĝendarmo karesis lian kapon kaj diris al li: ‘Mia kara slava bubo, mia malgranda spioneto!’”
Kaj poste, kiam la noktomezo estis jam longe for, la serĝento dormis, krude ronkante, streĉita sur sia lito en la uniformo.
Kontraŭ li sidis la ĉefĝendarmo kun resto de ĉerizbrando sur fundo de la botelo, tenis Švejkon ĉirkaŭ la kolo, lian sunbrunigitan vizaĝon laŭfluis larmoj, la barbon li havis kungluita de ĉerizbrando kaj nur babilis: “Diru, ke en Rusio oni ne havas tiel bongustan ĉerizbrandon, diru, por ke mi povu iri trankvile dormi. Konfesu tion kiel viro.”
“Oni ne havas.”
La ĉefĝendarmo rulfalis sur Švejkon.
“Vi ĝojigis min, vi konfesis. Tiel tio estu ĉe enketo. Se oni kulpas, kial malkonfesi?”
Li leviĝis kaj ŝancelirante kun malplena botelo en sian ĉambron, murmuris: “Se li ne enpaŝus mal- malbonan vojon, ĉio tio povis fi- finiĝi alie.”
Antaŭ ol li renversiĝis en la uniformo sur sian liton, li eltiris el la skribtablo sian raporton kaj provis kompletigi ĝin per jena sciigo:
“Mi devas al tio ankoraŭ aldoni, ke rusa ĉerizbrando surbaze de § 56…” Li faris inkomakulon, forlekis ĝin kaj stulte ridetante, rulfalis sur la liton kaj ekdormis kiel gliro.
La serĝento, kuŝanta sur la lito ĉe la kontraŭa muro, komencis antaŭmatene tiel ronki kaj akompani tion per fajfado en la nazo, ke Švejkon tio vekis. Tiu ellitiĝis, ekskuis la serĝenton kaj iris denove dormi. Tiam kokoj komencis jam krii, kaj kiam poste leviĝis la suno, venis la maljuna Pejzlerino, kiu ankaŭ dormis pli longe post tiu nokta irado, por ekhejti. Ŝi trovis la pordon malfermita kaj ĉion profundigita en plena dormo. La petrola lampo en la gardistejo ankoraŭ fulgis. La maljuna Pejzlerino faris alarmon, detiris la serĝenton kaj Švejkon de sur la lito. Al la serĝento ŝi diris: “Ĉu vi ne hontas dormi vestita kiel dia bruto?” kaj Švejkon ŝi admonis, ke li almenaŭ butonumu al si la fendon de la pantalono, se li vidas ulinon.
Fine ŝi energie instigis la duondorman serĝenton, ke li iru veki sinjoron ĉefĝendarmon, ke tio estas stranga ordo, se oni tiel longe dormaĉas.
“Vi falis en belajn manojn,” murmuris la maljunulino al Švejk, kiam la serĝento iris veki la ĉefĝendarmon, “unu estas pli granda brandoŝatulo ol la alia. Ili fordrinkus la nazon inter la okuloj. Al mi ili ŝuldas por la ordigado jam la trian jaron, kaj kiam mi ilin pagadmonas, la ĉefĝendarmo ĉiam diras: ‘Silentu, maljunulinaĉo, aŭ mi igos vin malliberigi; ni scias, ke via filo estas ŝtelĉasisto kaj ŝtelas lignon en princa arbaro.’ Kaj tiel mi turmentas min per ili jam la kvaran jaron.” La maljunulino profunde ekĝemis kaj murmuris plu: “Ĉefe streĉu la atenton antaŭ la ĉefĝendarmo, li estas flatruza, sed temas pri unuaranga fiulo. Ĉiun nur kulpigi kaj malliberigi.”
Veki la ĉefĝendarmon eblis ege malfacile. La serĝento devis multe peni por konvinki lin, ke estas jam mateno.
Fine Flanderka malfermis la okulojn, frotis al si ilin kaj neklare komencis rememori la hieraŭon. Subite venis al li en la menson terura penso, kiun li esprimis, necerte rigardante la serĝenton: “Ĉu li al ni fuĝis?”
148
(el la latina): palpebla pruvo.