Кліч роднага звона
- Автор: Далідовіч Генрых
- Год: 1997
- Язык: белорусский
- Год: Юнацтва
- ISBN: 985-05-0142-1
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Кліч роднага звона». Краткое содержание книги:
Заўважыўшы, што Усяслаў асабліва цёпла пазірае на Войшалка, Міндоўг, падаючы яму руку, сказаў з лёгкім дакорам:
— Хвалаў i твой пястун не хоча быць баявым князем. Ён жадае дабівацца свайго не зброяю, а верай.
— I палітыкай, i дыпламатыяй...— заступіўся за свайго любімца Усяслаў.— А гэта таксама магутная зброя!
— Магутная, але найперш поспех прыносіць во ён,— Міндоўг вольнай рукою прыпадняў меч.— Кал i шмат сілы, дык тады любая твая дыпламатыя i палітыка возьмуць верх.
— Усяк бывае,— прамовіў Усяслаў, хоць добра разумеў, што Міндоўг якраз сілаю захапіў вяршэнства ў Літве, грозны ці патрэбны для суседзяў. З гэтым, канечне, нельга не лічыцца.
— Заехаў, князь, шчыра паспачуваць табе,— Усяслаў пасур'ёзнеў.
Усмешлівы дагэтуль Міндоўг звёў на пераноссі светларыжыя бровы i агладзіў такога ж колеру доўгія вусы i бараду, што амаль сыходзіліся, пакідаючы толькі шчылінку паміж чырванаватымі вуснамі, здаецца, вельмі здзівіўся: чаму спачуваеш, сусед?
— Восем баявых тваіх i налынанскіх князёў страцілі вы,— напомніў Усяслаў нядаўнія літоўскія ахвяры ў паходзе на землі Таржка i Таропца, дзе ix дагнаў i пабіў князь Аляксандр.
— А...— даўмеўся Міндоўг, адпусціў яшную руку. Не засмуціўся, нават нібы абурыўся на нябожчыкаў: — Вояў шмат загубілі, палон не прывялі, амаль усе лупы пакінулі i самі без славы склалі галовы!..
«Шмат на Літве князёў, дык Міндоўг, мусіць, i рады, што ix, супернікаў, крыху паменела».
Пакуль той супіўся, Усяслаў за гэты час паздароўкаўся з Войшалкам i Хвалам-ваяводаю, з якімі нядаўна бачыўся на сваім вяселлі.
— Ну, як з маладою жонкай?— зноў усміхнуўся Міндоўг.— Маладзееш душою?
Усяслаў палічыў нявартым адказваць такім жа тонам перад юным Войшалкам: таму, як i яго маці, хапіла гаркоты з-за Міндоўгавых юру i шалу з іншымі жанчынамі.
— Ды не каюся, князь, што ажаніўся,— усміхнуўся.— Цяпер будзе наш клопат княжыча ажаніць,— i прыхіліў таго да сябе.
— О! — насмешліва махнуў рукой Міндоўг.— Мусіць, яшчэ не нарадзілася тая, якой бы ён захапіўся. Здаецца, абыякавы да жанчын, як i да ваярства. Нават з самымі красунямі вядзе толькі духоўныя размовы.
Усё гэта было якраз так, але Міндоўгу-бацьку не трэба было вось гэтак гаварыць пра свайго сына — ад пачутых слоў Войшалк уміг зачырванеўся, аж да плямін на добра выгаленых шчоках. Каб супакоіць маладога сябрука, Усяслаў падхваліў яго:
— А я вось веру: княжыча чакае вялікі i слаўны лес.
— Дай Бог,— супакоіўся Міндоўг, тут жа зноў ажывіўся: — Хочаш, Усяслаў, наладжу, як крыжакі кажуць, рыттэльтурнэн?[69]
— Калі будзе твая ласка, князь, дык пакажы, якія твае сталыя i маладыя воі, якія хопкія, як умеюць абыходзіцца са зброяй.
— Mo i сам зажадаеш праверыць свае спрыт i сілу ў паядынку з маімі лепшымі воямі? У мяне заявіліся новыя асілкі!
— Паглядзім, князь,— адказаў ён,— хоць мне ўжо i не так лёгка змагацца з маладымі.
— Не хітруй,— па-сяброўску ляпнуў яго па плячы Міндоўг.— Ты i цяпер не збаішся сустрэцца сам-насам з мядзведзем, калі будзеш мець у руках нож!
— Цяпер я ўжо не шукаю такой сустрэчы, князь,— усміхнуўся Усяслаў, бо не раз за апошнія гады дакараў сябе за лішнюю, неразумную адвагу.— Часамі неабдуманая смеласць i дурнота — адно i тое ж.
— Але без смеласці не абысціся, Усяслаў. Яе вельмі баяцца непрыяцелі i ворагі. Найперш з-за смеласці квітнее Літва.
— Ды калі яшчэ яе прыкрыць грудзьмі Полацака, Менска ды Навагародка...— падкузьміў ён.
Міндоўг, ужо ідучы з гэтай да большай, нават агромністай паляны, на хаду прыабняў яго за плечы:
— Наша смеласць i ваяўнічасць ды ваша развага i мужнасць — вялікая рэч, дружа. Шкадую, што ты не ідзеш разам са мной на крыжакоў! Im трэба моцна даць у зубы! Яны, як добра ведаеш, лічацца найперш з ёю.
69
Рыцарскую гімнастыку (ням.).