Золата князёўны
- Автор: Ляхновіч Павел
- Год: 2008
- Язык: белорусский
- ISBN: 978-985-6107-38-5
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Золата князёўны». Краткое содержание книги:
- Дзе зайцы!? – Раптам раве на ўвесь аўтобус нейкі дзед з кепскай артыкуляцыяй. Відаць зь вечара п’яны. Ці ўжо з ранку “дзюбнуў”. А мо і тое і другое. Рыгор робіць выгляд, што не чуе.
- А што гэта ты так рана з паляваньня? – Цікавіцца дзедаў сусед. Таксама, здаецца, паддаты. – Усе на паляваньне, а ты дадому?
- Мы з учарашняга... – Рыгора раздражняе заўсёднае “тыканьне” вяскоўцамі паляўнічым. Вось сустрэне такі цябе ў цывільным – нармальны, выхаваны чалавек. Будзе і “дзякуй”, і “калі ласка”, і “вы”. І той жа самы, толькі ўбачыць чалавека са стрэльбай і сабакамі – раве не сваім голасам: “Дзе зайцы?”. І ніякіх табе “дзень добры”, “будзьце ласкавы”!...
7.
- ...Алілуя! Нарэшце! – Тамарын твар яшчэ захоўвае сьляды хваляваньня. – І ўсе разам! Дякуй Богу! Я ўсю ноч не спала. Толік патэлефанаваў, што ты ў лесе застаўся. А тут надвор’е... Сьнег пайшоў... Замерзьлі?
- Не ў лесе, а ў полі, у сьцірце начавалі. Нармальна, цёпла. А Толік зайца не прывозіў? Я зайца ўзяў, у яго машыне застаўся.
- Не. Да яго там нейкія госьці прыехалі, хоча іх уразіць. Казаў, пазьней за зайца “адкосіць”. Толькі ты ня езьдзі зь ім больш. Халера зь ім, з тым зайцам! Бачыш, ненадзейны чалавек. Кінуў аднаго...
- Тамарка... Есьці... І сабак памый. Добра? І вопратку... – Рыгор адчуў раптам, што ён гранічна стомлены. – Я ў душ. І ў ложак... Тамарка, ты не ўяўляеш – як мне было самотна, як я цябе кахаю. – Злавіў гарэзьлівы позірк жонкі. – Як я зацаніў увесь час, усе гэтыя трыццаць гадоў, што з табою!... – Скончыў са сьмехам - І белыя прасьціны! Дзеля гэтага варта было сустрэць першы сьнег у стозе!
8.
...Засынаў ужо. Зацілікаў тэлефон ля ложка.
- Алё! На дроце...
- Грыша? Чэсьімею...
БАЙКІ
Інтэграцыя
Здалося Казлу, што на яго паляне трава нясмачная. Пайшоў да Мядзьведзя:
- Патапавіч, у цябе ўсяго так шмат і ўсё такое файнае… Давай інтэгравацца!
- - Ты шта-а, паніма-аш! - Зароў той. - За каго мяне лічыш! Як ты насьмеліўся мне такое прапаноўваць!
- Ты не зразумеў, - сіплым голасам забляяў Казёл. – Інтэгравацца, гэта ад слова “інтэграл”, гэта калі часткі, “дыферэнцыялы” па-навуковаму, зьліваюцца ў адно цэлае…
- А-а… - палагоднеў Мядзьведзь. І ўдарам лапы зламаў Казлу хрыбетнік.
Потым, адчуваючы ў жываце прыемны цяжар казьляціны, паблажліва прабурчэў:
- Панапрыдумляюць слоў! Інтэграцыя! Так бы адразу і сказаў, што хоча стаць са мной адным цэлым.
Трылер для Алесі
- …Сьпі, дачушка, сьпі. Ну чаго ты круцішся, быццам ваўчок?
- Тата, раскажы казачку…
- Якую табе казачку?
- Ну… Раскажы трылер.
- Які яшчэ “трылер”? Я ня ведаю, што такое “трылер”.
- Гэта такую страшную казачку. Пра чарцей.
- Пра чарцей…? Ну, слухай…
- Цяклі праз Палесьсе рэкі Піна і Прыпяць. Дарэчы, ты ведаеш, што такое Палесьсе?
- Ведаю, татачка. Гэта дзе мы жывем.
- Правільна. Цяклі, значыць, Піна і Прыпяць, і ня толькі яны. Тут і Стыр, і Ясельда, і Гарынь, і Стубла, і шмат-шмат яшчэ. Разьдзяляліся на шматлікія рукавы, зьліваліся зноў, прабівалі новыя рэчышчы, пакідаючы за сабою зарослыя водарасьцямі старыцы. Увесну разьліваліся на многія кіламетры, аб’ядноўвалі сілы і ўтваралі сапраўднае мора. І тады не разабраць – дзе якая рака. А пасярод гэтага мора была невялікая выспа, яна ніколі не залівалася вадой, нават у час самых моцных паводак. Выспа гэтая якраз дзе Піна сустракалася з Прыпяцьцю і дзе яны адразу зноў разыходзіліся. І вось на гэтай выспачцы пасяліліся людзі. Даўно пасяліліся, мо тысячу гадоў таму, а мо і болей. Падсыпалі крыху выспу, зрабілі дзядзінец і на ім пабудавалі горад. І назвалі яго – Пінск, гэта значыць “горад на Піне”.
- Тата, а калі будзе пра чарцей?
- Пачакай крыху. Будзе табе пра чарцей. Калі да лета вясеньняя паводка крыху спадала, на месцы мора ўтвараліся балоты. Былі яны вялізныя, глыбокія, цёмныя. А колькі там вялося птаства! І лебядзі, і гусі, і качкі, і розныя кулічкі, і чаплі , і буслы… Калі ўсё пералічваць, я да раніцы казачку ня скончу. А ў водах палескіх рэк колькі рыбы было! І асятры, і бялугі і самы, і …розныя-розныя! Добра людзям у горадзе Пінску жылося. Усяго хапала. А чаго не было свайго, купцы прывозілі на вялізных чаўнах з-за мяжы. Зь Кіева везьлі, з Варшавы, з Караляўца, адусюль.
Але здавён вядома - дзе людзям добра, тыя месцы разьведваюць чэрці і стараюцца людзям паскудзіць. Вось і на Палесьсі павылазілі чэрці зь пекла і пачалі ўсё, да чаго маглі дацягнуцца, псаваць. А ты, дарэчы, ведаеш, адкуль узяліся яны, і чаму маюць сілу шкодзіць людзям?
- Гэта былыя анёлы, што здрадзілі Богу. І шкодзіць могуць людзям, якія саграшылі і не пакаяліся…