Золата князёўны

За дзьве гадзіны аблазілі поле ўздоўж вёскі, а калі наблізілія да хваёвых пасадак на буграх ля Лемяшэвіцкага лесу, занерваваліся сабакі, замітусіліся, аж да зямлі прыпадаюць. І хвастамі махаюць як заўзятары сьцягамі на стадыёне– прынюхалі нешта.

- Недзе шарак тут залёг у траве. – Шэпча Рыгор Толіку. – Давай так: Ты ад горнаўскага лесу стань, я ад лемяшэвіцкага. Зараз падымуць, ён у лес пойдзе. Калі хочаш, я ад горнаўскага... Тут, братка як пашанцуе...

Толькі разышліся, сталі на сьцежках, заякаталі сабакі. Паднялі шарака. Хоць і чакалі гэтага Рыгор з Толікам, і жадалі гэтага, усёроўна пры першых гуках ледзьве не самлелі ад хваляваньня. Секунд праз пятнаццаць, калі заяц ад сабак адарваўся, іхны істэрычны лямант перайшоў у сапраўдны гон – па сьледзе. А яшчэ праз некалькі імгненьняў выкаціў заяц на Рыгора. Злавіў ён мушкай пазанкі, лясь – і паляцеў вушасты праз галаву. І разьнёсься над палеткамі пераможны Рыгораў крык.

- Што дзіцяня... Чаго горла дзярэш?... Быццам першага ў жыцьці касога ўзяў. – Хаваючы зайздросны позірк паўшчуваў Толік, падыходзячы. – Ну, з полем цябе.

- Дзякуй. Дай нажа, свой я ў машыне забыўся, у заплечніку. Пазанкі адрэжу.

Адрэзаў пазанкі – пярэднія лапкі, кінуў сабакам, што радасна круціліся побач, спрабуючы ўхапіць зайца. Потым употай памазаў прыклад стрэльбы заечай крывёй, “дзякаваў” за стрэл. Дастаў зь кішэні кавалак шнура, зьвязаў зайцу пярэднія ногі з заднімі, уськінуў накрыж праз плечы. – Шкада, што кароткі гон. Так сабак можна папсаваць. Прывыкнуць, што паднялі – і ўсё, і заяц у торбе. Разумней было вушастага адпусьціць, каб паганялі, пакруцілі. Але дзе ж ты тут стрымаешся, калі проста ў ногі коціць! Будзем спадзявацца, што хопіць яшчэ сёньня сабакам трэніроўкі.

Каля лемяшэвіцкага лесу прайшлі туды-сюды сьвежай ральлёй. Сабакі хваляваліся, але нічога не паднялі. Зноў пайшлі някошанымі травамі ў бок Горнава.

- Толік! Лісу хочаш здабыць? – Паклікаў Седляра Рыгор. – Я не жартую. Магу аб заклад біцца, калі зробіш, як я кажу, адсоткаў дзевяноста верагоднасьці, што возьмеш рыжую.

- Трыньдзець не мяшкі варочаць! Дэрсу Узала ты наш!... Ну, добра... Што рабіць?

- Вунь там, уздоўж лесу меліярацыйная канава. Бачыш, уся зарослая кустоўем?

- Бачу...

- А вунь кустоў няма, прагал невялікі... Бачыш?

- Ну?...

- Гэтым прагалам усё жывое, што паднята на полі, у лес прэ. Іншага шляху тут няма. Ідзі туды, перайдзі на той бок канавы, стань за куст які і будзь уважлівы. Быць не можа, каб мы з гэтых траваў нічога не сьпіхнулі...

Рыгор пачакаў хвілін пятнаццаць пакуль постаць Толіка не мільганула у тым прагале на канаве, і паціху “порскаючы” пайшоў зігзагам па траве, імнучыся захапіць большую плошчу. Яго абагналі сабакі, пайшлі шырокім намётам. То тут, то там замільгалі ў высокай траве іхныя яркія пярэстыя сьпіны.

Доўга хадзіць не прыйшлося. З месца засады пачуўся стрэл, потым, праз некалькі імгненьняў другі, потым на луг выскачыў з канавы Толік. Было відаць, як ён ліхаманкава перазараджае стрэльбу, уськідвае... Перабягае. Зноў уськідвае. На стрэлы, сьцелячыся над травою, імчаць Чак зь Віслай. Застагналі, загалісілі. Пайшлі ў бок Прыпяці. Там на шляху лес сінее ўдалечыні. Увайшлі ў лес – галасы адразу сталі гучнейшыя, аб’ёмнейшыя, музыка, ды й толькі!