Золата князёўны
- Автор: Ляхновіч Павел
- Год: 2008
- Язык: белорусский
- ISBN: 978-985-6107-38-5
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Золата князёўны». Краткое содержание книги:
Закінуў заплечнік, стрэльбу на плячо і пакрочыў у густую ўжо цемру.
- Грыша! Канчай фігнёй займацца! Знойдуцца твае сабакі! – Закрычаў усьлед, але Рыгор зацята крочыў пад стылымі хмарамі. Адыйшоўся крокаў на сто, спыніўся. Ісьці ў сырую халодную ноч было страшнавата, але ён уявіў мокрых, галодных, змораных сабак, сэрца разанула жалем, і страх зьнік. Толік яшчэ нешта крычаў, разабраць было немагчыма. Потым у цемры ўспыхнулі фары, сьветлавы калідор крутануўся па полі, на імгненьне асьляпіўшы, і на чорным пачалі чэзнуць чырвоныя агеньчыкі.
Ішоў павольна, часта спыняўся і слухаў. Спадзяваўся пачуць знаёмыя галасы. Так здаралася ўжо не раз. З наступленьнем ночы выходзілі зайцы. Сабакі траплялі на сьвежы сьлед і пачынаўся начны гон, яркі і бесьперапынны, бо ўначы зайцы менш блытаюць і не “западаюць”.
Гону не было чуваць. Толькі зрэдку даносіўся брэх дварнякоў з навакольных вёсак. Вецер крыху прыціх, але ўсё ж даволі адчувальна перашкаджаў слухаць.
Каля пераходу праз канаву, месца толікавай засады, Рыгор дастаў з заплечніка кашулю, выразаў ладную анучу і пакінуў на беразе канавы. Потым сьцежкай, што ледзьве распазнавалася ў траве, рушыў да дарогі, выбітай сельгастэхнікай. Кожныя сорак-пяцьдзесят крокаў адразаў ад кашулі лапік і кідаў на зямлю. Пракладаў пахавы накірунак. Шматкі з прапацелай кашулі павінны былі захоўваць ягоны пах нашмат даўжэй за сьляды ботаў. Прайшоў крыху па дарозе, збочыў на палетак і яшчэ некалькі хвілінаў крочыў па іржышчы. Неўзабаве сярод цемры вочы яго ухапілі крыху сьвятлейшае. Саламяную сьцірту, складзеную з тугіх цяжкіх скруткаў, абвязаных сінтэтычным шпагатам. Сьлізгаючы па мокрай, падгнілой зьверху саломе, Рыгор ускараскаўся на самы верх. Дапамагаючы нажом, прадраў паміж двума скруткамі глыбакаватую прасторную яму, і ад сьценкі ямы – нару, даўжынёю ў свой рост. Насупраць нары – месца для сядзеньня. Гнілой салома была толькі звонку. Унутры ж – сухой і пахкай. Абклаўся ёю па грудзі і сядзеў, слухаў, глядзеў. Зь Лемяшэвічаў, а мо і з Чорнава ветрык прынёс гукі, відаць, вясельля. Музыкі не чутно, толькі жаночыя віскі і бум-бум-бум – барабан. Рыгор уявіў асьветленую хату, абразы ў ручніках на покуці, на сьценах падмаляваныя акварэльлю фотапартрэты гаспадароў, сталы літарай “П”, лавы, распараную гарэлкай і танцамі моладзь. Забурчэла ў жываце і вельмі захацелася есьці. Пашкадаваў, што адмовіўся ад “ссабойкі”, якую спрабавала сунуць у заплечнік жонка. Хацеў зрабіць “разгрузку”. Вось і зрабіў, нават лепшую, чым меркаваў.
На заходнім накірунку – дарога Столін-Пінск. Далекавата, кіламетры чатыры, але відаць раз-пораз мільганьне фараў. На паўночным захадзе неба афарбаванае жоўтым. Гэта Пінск кідае на хмары чэзлае сьвятло. Зусім недалёка – Сернічкі, але ў тым баку ніводнага агеньчыка. Хоць яшчэ не позна. Колькі часу? Паўзіраўся ў наручны гадзіньнік і нічога не разабраў. Уздыхнуў: “Эх, ты... Паляўнічы... Запалак не маеш... А Седляр, ну паскуда! Кінуў і паехаў! Хоць бы жонцы патэлефанаваў...” – Пры гэтай думцы стала страшэнна адзінока. – “І чаго я на яе вызьверыўся, калі спрабавала піхнуць у заплечнік “ссабойку”? Ах, які я бываю грубы і нястрыманы... Вось і на Седляра толькі што... Што яму мае сабакі? Чаго гэта ён павінен заставацца са мною тут, у гэтым мокрым змроку? Не, дарэмна я на яго злуюся... Ну, не зайшоўся б ён учора, усё роўна сёньня я б быў тут. Даехаў бы як заўжды, аўтобусам. І невядома – можа быць гэтая ж лісіца ўсёроўна зьвяла б сабак. І прыйшлося б начаваць. Так што сапраўды – злавацца няма чаго...”
3.
...Вечарам, ужо шарэлі шыбы і на вуліцы запальваліся ліхтары, Толік шумна ўваліўся ў кватэру. Некалі, за пару гадоў да звальненьня ў запас служылі ў адной “в.ч.” Цыкнуў на сабак, што выскачылі сустрэць госьця, расшпіліў куртку, выцягнуў з унутранай кішэні пляшку. Грукнуў ёю па стале на кухні. Каньяк, трохзоркавы. Жонка паглядзела на Рыгора. Той на яе. Маўляў, не вельмі і хочацца, але што цяпер зробіш... Нічога не зробіш.
- Чэсьімею!... – Зароў Толік, выскаляючы ва ўсьмешцы буйныя жоўтыя зубы. – Што вы пераглядваецеся? Можна падумаць, кожны дзень каньяк спажываеце?
- А што за сьвята? – Скрывадушнічаў Рыгор.
- Як – “Што за сьвята”?! Самае сьвята і ёсьць! Ты што, забыўся? Заўтра паедзем касых ганяць! Ага!
- Ды не, не забыўся... Але можа лепей гарбаткі... – Зноў крывадушна, каб мець потым аргумент для жонкі, вымавіў Рыгор. – Што за паляваньне з хворай галавой?
- Ты што! Гэта ж “каніна”! Заўтра нават і не адчуеш! Тамара! – Зьвярнуўся Толік да гаспадыні за падтрымкай і трохі зьніякавеў. – Што ты глядзіш так негасьцінна? Ну, дай скарынку хлеба. Прыкусіць.