Поўны збор твораў у чатырнаццаці тамах. Том 8

Тым часам надвор’е зьмянілася, ноччу добра падмарозіла.

Той фальварак пяхота ўсё ж узяла, выйшла на яго другі бок. Роты пайшлі абапал прасёлку, абсаджанага дрэвамі і кустамі. Ды нядоўга ішлі, зноў — танкі. Кулямётным агнём яны паклалі пяхоту ў чыстым полі. Трэба акапацца, а як? Мёрзлую зямлю ня надта бярэ лапатка. Так і ляжаць, не страляючы нават. Гэта ў кіно прыгожа паказваюць, як з гранатамі паўзуць пад танкі, шпурляюць, узрываюць. А тут танкі падышлі метраў на 400 і спыніліся. Далей не ідуць. А батальёны ляжаць. Усё, бы на далоні, і яны снарад за снарадам у кожнага байца. Выбіваюць батальён. Мы разьвярнулі саракапятку акрай дарогі. Але для сара— капяткі ўсё ж далекавата. Хоць мы і ў баявых парадках пяхоты, мне нават здавалася, што метраў на паўсотню наперадзе ад яе. Мабыць, яна трохі адбеглася ад танкаў, а мы не пасьпелі. Але танкі нас ня так добра бачылі за дарожнымі прысадамі. Кусьцікі рэдзенькія, ды ўсё ж трохі нас прыкрывалі. Мой наводчык распачаў агонь. Памятаю, я ляжаў збоч ад гарматы. (Каб бачыць свой выбух, належала ляжаць збоку. Калі стрэліць гармата, узьнімаецца воблака пылу і дыму, і тады нельга згледзець, куды пайшоў снарад. А збоку відаць.) Так я ляжу, можа, мэтраў празь пяць збоку і ззаду. Гляджу, стрэл і — міма. Другі раз — таксама міма. Трэці раз стрэліў… Раніца была хмарная, таму трасу добра відаць, асабліва бранябойна-трасіруючага снараду. На гэты раз ён ударыўся аб браню і зрыкашэціў — траса пайшла ў неба. Добра, каб пацэліць у борт або ў гусеніцу. Але паспрабуй за паўкілямэтра патрапіць у гусеніцу — тут бы ў танк пацэліць. Ня памятаю, колькі мы так зрабілі стрэлаў (дзе ў той гарачцы будзеш што помніць), але нас заўважылі. I калі я, лежачы, махаў рукой, патрабуючы «агонь», непадалёк выбухнуў першы снарад з танка. I мне якраз у руку — асколак. Такі вузкі і востры, засеў між фалангамі пальцаў, з рукі палілася кроў. (Пасьля ў санчасьці доктар спрабаваў выдзерці яго, ды тое не ўдалося, выдзіралі ў шпіталі.) Я ўзяўся перавязваць сябе і трохі страціў увагу да танкаў, якія, аднак, памалу рухаліся куды хацелі. Стала патрэбным давярнуць гармату на танк, які нас абстраляў, і калі наводчык зрабіў тое, аказалася, што замінае недалёкі куст… Трэба было камусь яго сьсекчы. А тое ўжо пад агнём і зусім без прыкрыцьця. Каго паслаць? Наводчык крычыць, трэба прыняць рашэньне, і я прыняў… Тое, можа, дасюль на маім сумленьні, але я паслаў таго, з кім у мяне нядаўна здарыўся канфлікт, прыкрая сутычка, калі я хацеў нават застрэліць яго. Бо ноччу на вуліцы, дзе ішлі немцы, ён дэмаскаваў нашу гармату — стрэльнуў у немца. На шчасьце, тады абышлося, і цяпер я скамандваў: Лазук (прозьвішча зьменена), сьсячы куст! Хутка! Ён не адразу і няхутка папоўз зь сякерай і толькі ўзяўся, лежачы, секчы, як зноў выбухнула — на гэты раз ля таго куста, наперадзе, перад гарматай. Салдат там і застаўся. Наступны снарад яны ўсадзілі пад самы ствол… Я ўжо блытаю… Iх было двое, маладзенькіх, дужа падобных адзін на аднаго — Сінцоў і Пронін, абодва малодшыя сяржанты. Дык я ўжо забыўся, хто зь іх быў камандзірам гарматы, а хто наводчыкам. Наводчыка там жа забіла, а камандзіра параніла ў плячо і яшчэ некуды. Яшчэ зараджаючы ацалеў. Гармата перакулілася, завалілася ў варонку, а мы, усе параненыя, па канаве, за кусьцікамі падаліся да нашага перадку, на якім ірванулі ў тыл, у санчасьць. Там, помніцца, пераначавалі, а назаўтра на аўтамабілі нас адвезьлі ў тылавы шпіталь у Сэксардзе. Гарадок такі кілямэтраў 60 ад перадавой, які мы бралі месяц таму.