Вужык. Голуб на плячы. Дак
- Автор: Бароўскі Анатоль
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Год: Палесдрук
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Вужык. Голуб на плячы. Дак». Краткое содержание книги:
«Не схіляйся пад чужое ярмо з нявернымі, – вучыў святы апостал Павел у другім пасланні карынфянам, – бо як жа можа ўжывацца праведнасць і беззаконне? Што агульнага ў святла з цемраю?»
Так, сапраўды, чужое ярмо – цемра. А ліцвіны тое ярмо на сваім плячы і сваёй шыі паспыталі спаўна, і яшчэ мульмо не прайшло... Бог вучыць нас – у імя выратавання сваёй душы, сваёй Айчыны і трэба жыць. Там жа, у апостала Паўла, прызнанне: «...Таму што сказана: у час спрыяльны Я пачуў цябе і ў дзень выратавання памог табе». Вось цяпер і час спрыяльны, небам падораны час выратавання і выбаўлення з ярма няволі, з задушлівых абдымкаў магутнага суседа...
Княства маё роднае! Краіна мая магутная і гаротная!
Колькі пакут вынесла, колькі вытрывала зняваг і болю, пагарды і здзекаў! Колькі ліцвінаў прысвяціла сваё жыццё служэнню табе, не беручы нічога ўзамен! Не чакаючы ні падзякі, ні ўхвалы, не крыўдуючы, што сам застаўся невядомы, нябачны. І адзін быў кліч усім:
– Лепей смерць, чым няволя!
А што ў душах сённяшніх ліцвінаў? Калі прачнуцца? Як і чым памагчы ім выбавіцца з пачварнага сну?
– Паможам, Антон, – кажа Яніна. – І не толькі мы. З кожным днём прачынаецца ад летаргічнага сну ўсё больш і больш ліцвінаў...
І я шчыра верыў яе словам...
… Змітрака перавялі ў палату на трэція суткі.
Я прыйшоў да яго пад вечар. Кісялёў быў не адзін. Сядзелі каля яго Яён і Вераніка. На тумбачцы яблыкі і апельсіны.
– Здароў быў, Кісель! – прамовіў весела, вітаючыся з гасцямі, і далучыўся дарункамі да прынесенага. – А памерці табе не дадуць!
– Навошта ж паміраць? У нас яшчэ наперадзе – уга! – колькі спраў і клопатаў.
– Правільна, шмат. Так што доўга тут і не трэба залежвацца.
«Антон, – перайшоў на нашую хвалю Змітрок. – Скажы, прыгожая Віка, праўда?»
«Прыгожая. Надта. Званіла табе, ну я і накіраваў яе сюды...»
«Дзякую... Ведаю, што сама. І таму – рады».
«І я таксама. За вас абаіх...»
Вераніка бачыла мяне ўпершыню, разглядвала з цікавасцю. Пэўна ж, другім я ёй уяўляўся. Маўчаў сур’ёзны мой двайнік, паклаў нагу за нагу, сашчапіўшы на каленях рукі. Абое ні пра што не думалі – пульсацыі энергіі ад іх не зыходзіла.
– Чаго ж замоўклі? Мо перашкодзіў вашай інтымнай размове? Дык я магу і пайсці! – разламаў я маўклівасць не надта жартоўным пытаннем, бо і сапраўды зайшоў неяк нечакана і выглядаў, пэўна, няйначай як Піліп з канапель.
– Не, што вы... – успрыняла Вераніка ўсё сур’ёзна, заружавелася, паправіла косы, весела зірканула на Змітрака. – Мы рады вашаму з’яўленню, і Дзіма казаў, што вы павінны падысці...
«А ён вясёлы, Дзімаў сябра, – пацяплела поле Веранікі, – такім яго і ўяўляла. Па тэлефоне толькі не вельмі ветліва з ім пагаварылі... Але ён зразумее мяне і даруе...»
«Бачыш, Антон, як прыхільна думае пра цябе... Спадабаўся ты ёй...»
«Файная дзяўчына. Не крыўдзі яе. У цябе апошні шанец».
«Мне і Бог не дазволіць тое зрабіць...»
– А Яён рады? – паглядзеў на сябе, чакаю адказ.
– Як і ты. Нешта апошнім часам рэдка бачу цябе. Знікаеш некуды – ніхто і не ведае, куды.
– Ды праца такая – нацягаешся тых скрынак, дык потым спіш як мёртвы, без задніх ног... Зміцер вунь хай пацвердзіць, за мяне як не тыдзень пупок надрываў...
Сябар кіўнуў галавой:
– Пекла, а не праца. Таму і не даспадобы такі занятак Вераніцы.
Госця зноў чырванее, апускае галаву. Яе рука ляжыць на Змітраковай.
– То я раней гаварыла так. Цяпер – не.
«Праўду кажу, не хлушу... Дурніца была. Кніжак начыталася, прынца чакала. Цяпер я іншая. Цяпер зноў на свет нарадзілася... Дзякуючы табе, Змітрок... Як я кахаю цябе! Таму і не магу ўголас сказаць...»
«Чуеш, Кісель? Ёлупень ты гэтакі...»
«Чую, Антон, і яна цяпер, аказваецца, нас чуе... «І слова было ў Бога...»
Вераніка паглядала на нас і смяялася. Здзіўлена была свайму адкрыццю. Раней яна думак чужых не чытала.
Прыбывае людзей у нашай кагорце!
– Як там праца ідзе ў інстытуце? - звярнуўся да Яёна, каб перамяніць тэму размовы і выбавіць Вераніку з няёмкасці.
– Згодна з планам. Ужо вывучаем іншыя сусветы. Знаёмімся з іх цывілізацыяй, мовай і звычкамі. Шмат ёсць таленавітых студэнтаў. Пераконваюся, палешукі надта таленавіты народ. Але пакуль тэорыя, не ўсе яшчэ пранікліся цвёрдай верай у тое, чым ім належыць займацца...
– А ты раней сумняваўся ў іх таленце?
– Ды не. Але ўсе сродкі масавай інфармацыі далдонілі, што самі па сабе палешукі тупыя і бескультурныя. Што толькі пад уплывам дабрадзеяў-акупантаў з іх «великим и могучим» ды яшчэ «направляющей и руководящей» мы можам сігануць да сапраўдных вяршыняў культуры і цывілізацыі.