Na glinianych nogach [Feet of Clay - pl]

Szedł obok balustrady. Z mgły wyłonił się krępy, błyszczący od wilgoci kształt — jeden z drewnianych hipopotamów, daleki przodek Rodericka albo Keitha. Ustawiono ich po cztery z każdej strony, a wszystkie patrzyły ku morzu.

Tysiące razy przechodził obok nich. Były jak starzy przyjaciele. Często stawał pod osłoną któregoś w chłodne noce, kiedy szukał bezpiecznego miejsca.

Tak kiedyś było. I nie wydawało się wcale, że dawno. Tylko ich garstka w straży, trzymająca się z dala od kłopotów. A potem zjawił się Marchewa i nagle wąski krąg ich życia otworzył się, i teraz mieli w straży już prawie trzydziestu ludzi (w tym trolle, krasnoludów i innych), nie kulili się i nie unikali kłopotów, ale wręcz szukali kłopotów i znajdowali je wszędzie, gdzie tylko spojrzeli. Zabawne. Jak zauważył Vetinari, w typowy dla siebie sposób: zdaje się, że im więcej jest policjantów, tym więcej popełnia się przestępstw. Ale straż wróciła na ulice i choć nie wszyscy tak dobrze jak Detrytus radzili sobie z kopaniem tyłków, to na pewno przynajmniej szturchali pośladki.

Zapalił zapałkę o nogę hipopotama i zwiniętą dłonią osłonił cygaro od wilgotnej mgły.

Te ostatnie morderstwa… Nikt by się nie przejmował, gdyby straż się nie przejmowała. Dwóch starych ludzi zabitych tego samego dnia. Niczego nie skradziono… Na pozór niczego nie skradziono, poprawił się w myślach. Oczywiście, główną cechą rzeczy ukradzionych jest to, że ich nie ma na miejscu. Ci dwaj na pewno nie zadawali się z cudzymi żonami; pewnie nawet nie pamiętali, na czym polega takie zadawanie. Jeden całe życie spędzał wśród starych ksiąg religijnych; drugi, trudno uwierzyć, był autorytetem w dziedzinie agresywnego wykorzystania piekarstwa.

Ludzie powiedzieliby pewnie, że obaj byli nieskazitelni.

Ale Vimes był policjantem. Nikt nie jest całkowicie nieskazitelny. Może jest jakoś możliwe, by — leżąc bardzo spokojnie w głębokiej piwnicy — przeżyć dzień, nie popełniając przestępstwa. Ale z trudem. I nawet wtedy człowiek byłby pewnie winny włóczęgostwa.

Angua traktowała tę sprawę bardzo osobiście. Zawsze miała czułe serce dla słabych.

Vimes także. Nie dlatego że byli czyści i szlachetni, bo nie byli. Ale trzeba stawać po stronie słabych — dlatego że nie są silni.

Wszyscy w tym mieście dbali o siebie. Temu służyły gildie. Ludzie łączyli się razem przeciwko innym ludziom. Gildia dbała o swoich od kołyski po grób, czy też — w przypadku Gildii Skrytobójców — od kołyski po cudze groby. Pilnowali nawet prawa; przynajmniej kiedyś. Kradzież bez licencji była karana śmiercią przy pierwszym wykroczeniu[11], dbała o to Gildia Złodziei. Cały system wydawał się nierealny, ale działał.