De Cock en de zorgvuldige moordenaar

Van Drunnen keek op, schudde het hoofd. ‘Nee,’ zei hij hees. ‘Dit is niet het einde.’ Hij krabde aan zijn voorhoofd. ‘Ik had, toen ik haar had gevonden, de politie moeten bellen.’

‘Waarom deed u het niet?’

Van Drunnen wreef met de rug van zijn hand langs zijn droge lippen. Zenuwgolfjes gleden over zijn wangen. ‘Waarom deed u het niet?’ herhaalde De Cock.

‘Het is een lange geschiedenis.’

‘Ik luister.’

Van Drunnen slikte. ‘Ik heb aan de oude Henri veel te danken,’ begon hij. ‘Dat moet ik vooropstellen. Ik denk ook niet met een kwaad hart aan de oude man terug. Integendeel. Zonder hem was ik vermoedelijk niet veel meer geworden dan een ondergeschikt boekhoudertje met veel capaciteiten… en weinig loon.’ Hij zuchtte. ‘En misschien zelfs dat niet.’

‘Gaat u verder.’

Er gleed een vermoeide glimlach over het gelaat van Van Drunnen.

‘Het is nu bijna tien jaar geleden. Ik was toen drie-, vierentwintig jaar. Ik had een administratief baantje bij de C.I.H. Niets bijzonders, maar ik werkte hard om vooruit te komen. ’s Avonds nam ik lessen in boekhouden. En ik studeerde vreemde talen.

Op een dag leerde ik Nanette kennen. Ik was direct verdoofd… een verliefdheid, zoals ik later nooit meer heb gekend. Ze tilde me compleet uit mijn schoenen. Het was ook een bijzonder mooi kind met een overdosering aan seks en…’ hij lachte wat cynisch, ‘een uitgebreid lijstje van verlangens.’ Hij haalde zijn schouders op. ‘Het kon mij toen niets schelen. Ik had alles voor haar gedaan. Desnoods de Nederlandsche Bank beroofd. Ik leefde gewoon van de ene ontmoeting naar de andere, dacht aan niets anders meer, verwaarloosde mijn werk, mijn lessen, en toen mijn geld op was… pleegde ik fraude.

Ik had in het administratieve systeem van de C.I.H. een gaatje ontdekt. En hoewel ik zelf geen cent kasgeld onder mijn beheer had, wist ik via dat gaatje in nog geen half jaar tijd meer dan dertigduizend gulden in mijn zakken te laten vloeien. Ik leefde als een vorst op een vulkaan.’

‘Tot de uitbarsting.’

Van Drunnen pauzeerde even, staarde voor zich uit. ‘Op een dag moest ik bij de oude Henri komen.’

‘En?’

‘Ik verwachtte een rechercheur. Ik had mij daar al helemaal op ingesteld. Maar die was er niet. De oude Henri was alleen. Hij bood mij vriendelijk een stoel aan en vertelde mij zonder enige emotie dat hij mijn fraudes had ontdekt. Hij zei zelfs dat hij er bewondering voor had en vroeg mij tal van bijzonderheden… hoe ik het had gedaan en waarom.

Toen ik was uitverteld, legde hij mij een verklaring voor, waarin stond dat ik mij ten nadele van C.I.H. aan verduistering had schuldig gemaakt. Ik heb die verklaring op zijn verzoek ondertekend.’

‘En de terugbetaling?’

Van Drunnen schudde het hoofd. ‘Over het geld zei hij niets. Geen woord. Hij pakte de telefoon en ontbood alle chefs en onderchefs in zijn kamer. Toen het hele gezelschap compleet was, stelde hij mij voor als de nieuwe procuratiehouder en hoofd van de administratieve afdeling.’

‘Wat?’ riep De Cock verbijsterd.

Van Drunnen knikte traag. ‘Zo jong als ik was… procuratiehouder en hoofd van de administratieve afdeling. Niemand begreep het. Ik het minst. Hij eiste slechts dat ik mijn verhouding met Nanette verbrak en mijn lessen hervatte. Meer niet. De schuldbekentenis bewaarde hij als een certifi caat, waarmee hij mijn loyaliteit kocht.’

De Cock keek hem ernstig aan. ‘Een certifi caat,’ herhaalde hij langzaam, ‘waarmee hij uw loyaliteit kocht?’

Van Drunnen knikte. ‘Zo noemde hij het. Het heeft al die jaren als een zwaard van Damocles boven mijn hoofd gehangen. Ik was geestelijk zijn gevangene. Hoewel hij er nooit rechtstreeks op zinspeelde, voelde ik toch bij ieder woord dat hij zei, de dreiging van die schuldbekentenis. Het heeft mij tot zijn slaaf gemaakt.

Ik heb later ook begrepen dat mijn plotselinge bevordering tot hoofd van de administratieve afdeling en het daaraan gekoppelde toezicht op alle geldzaken, geen wilde bevlieging van hem was, maar een weldoordacht besluit. De oude Henri en zijn vrouw huldigden namelijk het voor u en mij niet vleiende standpunt… met dieven vang je dieven.’

De Cock glimlachte. ‘Een merkwaardig stel.’

Van Drunnen keek hem aan. ‘Een merkwaardige familie. Geslepen, boosaardig, met een bijna feilloze intuïtie om mensen aan zich te binden. Ik… ik vond slaaf zijn van één meester genoeg.’

De Cock kneep zijn ogen halfdicht. ‘De schuldbekentenis.’

Van Drunnen knikte. ‘Precies. Na de dood van de oude Henri heb ik overal naar dat vervloekte certifi caat gezocht. Ik heb zijn bureau ondersteboven gekeerd. Ik heb al zijn papieren doorzocht. Ik heb het niet kunnen vinden. Er bleef toen maar één plaats over waar het zou kunnen zijn.’

De Cock schoof zijn dikke onderlip vooruit en knikte. ‘Het kabinetje in villa Jolanda.’

Van Drunnen zuchtte omstandig. ‘Het was een unieke kans. U moet dat begrijpen. Tien jaar is een lange tijd om onder druk te leven. Toen ik de oude mevrouw Van der Wheere boven dood in haar kamer zag liggen, realiseerde ik mij dat de twee mensen die mijn misstap uit het verleden kenden, waren overleden. Er was verder niemand die het wist. Wanneer ik de schuldbekentenis in het kabinetje zou laten liggen, zou zij na enige tijd onherroepelijk in handen komen van Jerome en Jonathan. Ik wilde niet opnieuw slaaf zijn.’